II KO 55/58
PostanowienieIzba Karna1958-11-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strażnicy Straży Przemysłowej, wymienieni w art. 46 m.k.k., korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w rozdziale XXI k.k.?Ratio decidendi
Strażnicy Straży Przemysłowej nie korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w rozdziale XXI k.k., ponieważ instytucja ta nie została uregulowana żadnym aktem normatywnym, który określałby ich uprawnienia i stosunek służbowy pozwalający na traktowanie ich jako urzędników. Niemniej jednak, w przypadku skierowania czynu przestępnego przeciwko strażnikowi podczas lub w związku z wykonywaniem obowiązków, może mieć zastosowanie art. 65 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Opolu przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą ochrony prawnej strażników Straży Przemysłowej. Straż Przemysłowa, istniejąca w niektórych przedsiębiorstwach gospodarki uspołecznionej, ma za zadanie ochronę mienia społecznego. Strażnicy ci de facto wykonują czynności w zakresie zarządu państwowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, stwierdzając, że strażnicy Straży Przemysłowej nie korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w rozdziale XXI k.k.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Opuszyński. Sędziowie: S. Pławski, M. Budzianowski (sprawozdawca). Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Lucjana B. oskarżonego z art. 132 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Generalnej Prokuratury, postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Opolu na podstawie art. 390 § 2 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy osoby wymienione w art. 46 m.k.k., a to strażnicy Straży Przemysłowej, korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w rozdziale XXI k.k.?"- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneIstniejąca od szeregu lat w niektórych przedsiębiorstwach gospodarki uspołecznionej instytucja tzw. "Straży Przemysłowej", mająca za zadanie ochronę mienia społecznego danego zakładu, spełnia de facto zlecone jej czynności w zakresie zarządu państwowego na odcinku gospodarczym i z tego tytułu członkowie tejże odpowiadają karnie za czyny pozostające w związku z wykonywanymi, ustalonymi przez praktykę obowiązkami, na podstawie przepisów dotyczących odpowiedzialności urzędników (rozdział XII k.k.) stosownie do dyspozycji art. 292 k.k., jako "osoby wykonywające zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego lub samorządowego".Nie ma natomiast żadnej podstawy prawnej do udzielenia członkom "Straży Przemysłowej" ochrony prawnej z rozdziału XXI k.k., skoro instytucja ta nie znalazła dotychczas uregulowania jakimkolwiek aktem normatywnym, określającym zakres uprawnień strażników przemysłowych oraz ich stosunek służbowy, pozwalającym na traktowanie ich jako urzędników, o których mowa w wyżej wymienionych przepisach.Nie wynika z tego, że strażnicy przemysłowi nie korzystają w ogóle z ochrony prawnej ze względu na wykonywane przez nich Obowiązki. Obowiązujący przepis art. 65 k.p.k. w wypadku, gdy czyn przestępny skierowany był przeciwko strażnikowi przemysłowemu podczas lub z związku z wykonywaniem przez niego obowiązków strażnika, może i powinien mieć zastosowanie.
Powiązane orzeczenia
- VI KO 13/60 1960-04-28Czy strażnik „Straży Przemysłowej” jest przedmiotem ochrony prawnej z art. 134 Kodeksu karnego?
- VI KZP 30/73 1973-12-09Czy strażnik Straży Przemysłowej, w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, podlega ochronie karnej przewidzianej w art. 234 k.k. (dotyczącym napaści na funkcjonariusza publicznego), czy też tylko ochronie z art. 233…
- IV KR 178/82 1982-09-21Czy funkcjonariusze straży przemysłowej, działający na terenie zakładu pracy, korzystają ze wzmożonej ochrony prawnej przewidzianej w art. 234 § 1 k.k. w przypadku czynnej napaści?
- VI KO 66/61 1962-01-25Czy palacz kotłowni c.c. zatrudniony w państwowej fabryce, w razie niedopełnienia obowiązku czuwania nad pracą kotłowni, może odpowiadać jak urzędnik z art. 286 § 1 k.k.?
- VI KZP 49/67 1968-10-01Czy strażnik Spółdzielni Inwalidów "Ochrona Mienia" podlega - w zakresie wykonywania obowiązków strażnika - odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników stosownie do przepisu art. 46 § 2 m.k.k.?
Powołane przepisy
art. 132 § 1 KKart. 390 § 2 KPKart. 46art. 292 KKart. 65 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.