VI KO 13/60

UchwałaIzba Karna1960-04-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strażnik „Straży Przemysłowej” jest przedmiotem ochrony prawnej z art. 134 Kodeksu karnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi negatywnej na pytanie, czy strażnik „Straży Przemysłowej” jest przedmiotem ochrony prawnej z art. 134 Kodeksu karnego. Niemniej jednak, sprawca, który udzielił lub obiecał udzielić korzyści majątkowej lub osobistej takiemu strażnikowi, może ponosić odpowiedzialność na podstawie innych przepisów, w szczególności za podżeganie do przestępstwa urzędniczego na podstawie art. 293 k.k.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie prawne dotyczące objęcia strażnika „Straży Przemysłowej” ochroną prawną z art. 134 Kodeksu karnego. Sąd Najwyższy rozstrzygnął tę kwestię, udzielając odpowiedzi negatywnej. Uzasadnienie wskazuje, że choć art. 134 k.k. nie obejmuje strażników „Straży Przemysłowej”, odpowiedzialność sprawcy może wynikać z innych przepisów, w tym art. 293 k.k. dotyczącego podżegania do przestępstwa urzędniczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej udzielił odpowiedzi negatywnej na pytanie prawne Sądu Wojewódzkiego dotyczące ochrony prawnej strażnika „Straży Przemysłowej” z art. 134 k.k.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej, na posiedzeniu niejawnym, postanowił na przedstawione przez Sąd Wojewódzki pytanie wymagające zasadniczej wykładni ustawy:"Czy strażnik "Straży Przemysłowej" jest przedmiotem ochrony prawnej z art. 134 k.k." - udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzedstawione przez Sąd Wojewódzki zagadnienie prawne Sąd Najwyższy rozstrzygnął w postanowieniu z dnia 20.XI.1958 r. (II K.O. 55/58), opublikowanym w Orzecznictwie Sądu Najwyższego z 1959 r., zeszyt II, poz. 20 - dając odpowiedź przeczącą.Jednakże niemożność stosowania przepisu art. 134 k.k. do sprawcy, który udzielił, lub obiecał udzielić korzyści majątkowej lub osobistej takiemu strażnikowi, nie wyklucza odpowiedzialności tego sprawcy w myśl innych przepisów, w szczególności za podżeganie do przestępstwa urzędniczego.W myśl bowiem art. 293 k.k. - podlega karze jako podżegacz (lub pomocnik), kto urzędnika lub inną osobę, wymienioną w art. 292 k.k. nakłania do popełnienia przestępstw określonych w rozdziale XLI k.k. (albo udziela im pomocy do popełnienia tych przestępstw). Przepis ten więc - w przeciwieństwie do art. 134 k.k. - chroni nie tylko urzędników sensu stricto (pierwsza grupa z wymienionych w art. 292 k.k.-) lecz także osoby zrównane w odpowiedzialności karnej z urzędnikami (druga grupa z wymienionych w art. 292 k.k. - urzędnicy sensu largo), do której to grupy należy zaliczyć również strażników "Straży Przemysłowej". Straż ta bowiem spełnia de facto zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego na odcinku gospodarki społecznej i z tego też tytułu członkowie jej, za czyny pozostające w związku z wykonywanymi, ustalonymi przez praktykę obowiązkami, odpowiadają karnie na podstawie przepisów dotyczących odpowiedzialności urzędników (rozdział XLI k.k.).Z tych względów, sprawca, który nakłania (również za pomocą udzielenia lub obietnicy udzielenia korzyści majątkowej lub osobistej) strażnika "Straży Przemysłowej" do popełnienia przestępstwa urzędniczego, może po myśli art. 293 k.k. - odpowiadać za podżeganie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 134 KKart. 293 KKart. 292 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.