II KO 141/24
Izba Karna2024-11-05
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy kurator sądowy jest mężem sędziego orzekającego w danym sądzie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy stroną postępowania jest kurator sądowy, który jest jednocześnie mężem sędziego orzekającego w tym samym sądzie, może to budzić wątpliwości co do braku obiektywnego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Aby uniknąć zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, celowe jest przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, co przemawia za dobrem wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Zamościu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była sytuacja, w której jednym z podejrzanych był kurator sądowy, a jednocześnie mąż sędziego orzekającego w tym Sądzie. Sąd Rejonowy uznał, że taka sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku.Pełny tekst orzeczenia
II KO 141/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia C. w W. z dnia 12 sierpnia 2024 r. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zamościu z dnia 23 lipca 2024 r. o umorzeniu dochodzenia w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 listopada 2024 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia 1 października 2024 r., sygn. akt II Kp 483/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1 października 2024 r. Sąd Rejonowy w Zamościu, w sprawie sygn. akt II Kp 483/24, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy z zażalenia C. w W. z dnia 12 sierpnia 2024 r. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zamościu z dnia 23 lipca 2024 r. o umorzeniu dochodzenia. W uzasadnieniu postanowienia o wystąpieniu z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. wskazano, że w sprawie jednym z podejrzanych jest B. G. – kurator
II KO 141/24 2 sądowy Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej przy Sądzie Rejonowym w Z., a który jest również mężem sędziego tego Sądu – M. G. . W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Zamościu w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Zamościu jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w wystąpieniu stroną jest kurator sądowy właściwego miejscowo Sądu, który jest jednocześnie mężem sędziego orzekającego w tym Sądzie. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić zastrzeżenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Zdaniem Sądu Najwyższego nic nie stoi na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Kraśniku. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [ał]
II KO 141/24 3
Powiązane orzeczenia
- II KO 141/24 2024-10-23Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy w sprawie występuje kurator sądowy będący mężem sędziego orzekającego w tym sądzie?
- IV KO 27/20 2020-05-04Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy istnieje podejrzenie braku obiektywizmu sędziów sądu właściwego miejscowo ze…
- III KO 15/23 2023-03-16Czy okoliczność, że pokrzywdzonym w sprawie karnej jest kurator zawodowy zatrudniony w sądzie, który ma rozpoznać sprawę, stanowi wystarczającą przesłankę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie ar…
- V KO 4/24 2024-02-14Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowania sędziego i kuratora sądowego tego samego sądu, zachodzi uzasadniona obawa braku obiektywizmu w orzekaniu, uzasadniająca przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na pods…
- IV KO 186/25 2026-01-15Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest kuratorem zawodowym w sądzie miejscowo właściwym, a zarzucany mu czyn miał miejsce w toku wykonywania czynności służbowych zleconych przez ten sąd, zachodzi podstawa do przekazania spra…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 45 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy