II KO 16/24

Izba Karna2024-02-20

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia pełniący funkcję wiceprezesa sądu, który współpracuje z sędziami i pracownikami sądu, rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń tego sądu i jest przełożonym sędziów sądu rejonowego?
Ratio decidendi
Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia pełniący funkcję wiceprezesa sądu, który współpracuje z sędziami i pracownikami sądu, rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń tego sądu i jest przełożonym sędziów sądu rejonowego. W takiej sytuacji, aby uniknąć zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, celowe jest rozpoznanie sprawy przez inny sąd, co zapobiega potencjalnym podejrzeniom co do braku sprawiedliwego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Kielcach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczy zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa niedopełnienia obowiązków przez sędziego i wiceprezesa Sądu Okręgowego w Radomiu. Sąd wnioskujący uznał, że sytuacja ta może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Radomiu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 16/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia T. P. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Radom – Wschód w Radomiu w sprawie o sygn. akt […] o odmowie wszczęcia śledztwa w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 lutego 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w Radomiu zawartego w postanowieniu z dnia 5 lutego 2024 r., sygn. akt II Kp 383/23 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 lutego 2024 r., sygn. akt II Kp 383/23 Sąd Rejonowy w Kielcach, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia T. P. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Radom – Wschód w Radomiu w sprawie o sygn. akt […] o odmowie wszczęcia śledztwa. Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa niniejsza II KO 16/24 2 dotyczy zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa niedopełnienia obowiązków przez X.Y. sędziego i jednocześnie wiceprezesa Sądu Okręgowego w Radomiu. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Radomiu w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Radomiu jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu w sprawie stroną jest sędzia Sądu Okręgowego w Radomiu, a zatem osoby, która wielokrotnie współpracowała z sędziami i pracownikami tego sądu i jest im powszechnie znana. Co więcej, pełniąc także obowiązki wiceprezesa Sądu Okręgowego w Radomiu jest przełożonym sędziów Sądu Rejonowego w Radomiu i jako sędzia rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń Sądu Rejonowego w Radomiu. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Kielcach, który znajduje się poza obszarem właściwości Sądu Rejonowego w Radomiu oraz Sądu Okręgowego w Radomiu. II KO 16/24 3 Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [PGW] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 45 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy