II KO 237/25

Izba Karna2025-12-05

Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem, który częściowo uchylił wyrok sądu odwoławczego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy skazany podnosi zarzut orzekania przez „neosędziego”?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania kasacyjnego, gdyż wyrok częściowo uchylający wyrok sądu odwoławczego i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Wznowienie postępowania jest niedopuszczalne, dopóki trwa stan zawisłości sprawy i istnieje możliwość wzruszenia nawet formalnie prawomocnej części wyroku. Ponadto, argumentacja skazanego dotycząca „neosędziego” była błędna, gdyż sędziowie orzekający w sprawie zostali powołani przed wejściem w życie ustawy nowelizującej KRS.
Stan faktyczny
Skazany S.N. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. II KK 130/21. Skazany podniósł, że w składzie orzekającym znajdował się „neosędzia”, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej KRS z 2017 r. Skazany wniósł również o ustanowienie obrońcy z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu i zarządził zakreślenie sprawy jako załatwionej w inny sposób, pouczając o braku możliwości zaskarżenia zarządzenia.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 237/25 ZARZĄDZENIE Dnia 5 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek po zapoznaniu się z pismem skazanego S.N., sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2021 r., II KK 130/21, 1. stwierdzam brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.); 2. zarządzam poinformowanie skazanego o treści zarządzenia oraz pouczenie, że na zarządzenie z punktu 1 nie przysługuje żaden środek zaskarżenia; 3. zarządzam zakreślenie sprawy w repertorium KO jako załatwionej w inny sposób. UZASADNIENIE Pismem z dnia 17 listopada 2025 r., zatytułowanym „wniosek”, skazany S.N. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2021 r., II KK 130/21. Skazany podniósł, że wyrok ten został wydany przez Sąd Najwyższy z udziałem „Neosędziego”, tj. sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz II KO 237/25 2 niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS). Skazany wniósł również o ustanowienie obrońcy z urzędu oraz o zwolnienie w całości od kosztów sądowych postępowania wznowieniowego. Należało zważyć, co następuje. Po zapoznaniu się z argumentacją skazanego i aktami sprawy należało stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania wskazanego w piśmie skazanego (art. 542 § 3 k.p.k.). Niezależnie od argumentacji skazanego, wznowienie postępowania kasacyjnego, także z urzędu, jest w tej sprawie niedopuszczalne. Wznowić można jedynie postępowania zakończone orzeczeniami, które ostatecznie kończą i rozstrzygają sprawę. Tego przymiotu nie ma wyrok Sądu Najwyższego wskazany w piśmie skazanego, ponieważ jest to wyrok częściowo uchylający wyrok Sądu odwoławczego i w uchylonej części przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania (co warto podkreślić – jest to wyrok uwzględniający kasację Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego w sprawie o wydanie wyroku łącznego). Wyrok ten w zakresie wyznaczonym kasacją Prokuratora Generalnego uchylił zatem procesowy stan „zakończenia prawomocnym orzeczeniem” rozstrzyganej sprawy i spowodował powrót do stanu, w którym postępowanie toczyć się będzie ponownie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2022 r., I KO 53/22). Zatem, orzeczenie wskazane w sygnalizacji skazanego nie jest „prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe” w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Dopóki trwa stan zawisłości sprawy i istnieje możliwość wzruszenia nawet formalnie prawomocnej części wyroku (art. 442 § 1 zd. drugie k.p.k.), wznowienie postępowania karnego w zakresie tej części jest niedopuszczalne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2019 r., IV KO 116/19). Niezależnie od powyższego wypada zauważyć, że argumentacja skazanego jest błędna i nie mogłaby być skuteczna nawet wówczas, gdyby w syganlizacji wskazano orzeczenie sądu kończące prawomocnie i ostatecznie postępowanie karne w sprawie. Skazany wskazał, że w jego sprawie orzekał „Neosędzia”, czyli II KO 237/25 3 sędzia powołany na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS. Tymczasem wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego tworzący skład tego Sądu w sprawie II K 130/21 zostali powołani do pełnienia urzędu przed 2017 r., a więc przed uchwaleniem ustawy nowelizującej KRS. W składzie Sądu Najwyższego zasiadali: SSN R.M. (powołany do pełnienia urzędu postanowieniem Prezydenta RP z dnia 25 lutego 2002 r., nr 112-3-02), SSN K.K. (powołany do pełnienia urzędu postanowieniem Prezydenta RP z dnia 17 sierpnia 2011 r., nr 1130-9-2011) i SSN A.T. (powołany do pełnienia urzędu postanowieniem Prezydenta RP z dnia 14 sierpnia 2002 r., nr 112-8-02). W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja nie wykazała podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu, w trybie art. 542 § 3 k.p.k., wskazanego na wstępie postępowania. Z uwagi na powyższe okoliczności, należało zarządzić jak na wstępie. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542 § 3 KPKart. 540 § 1 KPKart. 442 § 1§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy