II KO 40/22
Izba Karna2022-05-11
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy sędzia orzekający w sprawie był wcześniej asesorem w tej samej sprawie, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny. Przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. W sytuacji, gdy sędzia orzekający w sprawie był wcześniej asesorem w tej samej sprawie, może to budzić u postronnego obserwatora przekonanie o braku obiektywizmu, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi w celu uniknięcia zarzutów o stronniczość.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień w toku postępowań o egzekucję świadczeń niepieniężnych. Sąd Rejonowy uznał, że sytuacja, w której w tej samej sprawie orzekał obecny sędzia, będący wcześniej asesorem, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 40/22 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia Z. S. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 maja 2022 r., wniosku Sądu Rejonowego w B. zawartego w postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II Kp […] o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K […], Sąd Rejonowy B., na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia Z. S. innemu sądowi równorzędnemu. Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zaistniałego w dniu 1 marca 2019 r. oraz 20 sierpnia 2021 r. w B. przekroczenia uprawnień w toku postępowań o egzekucję świadczeń niepieniężnych w sprawach I Co […] oraz I Co [X.] Sądu Rejonowego w B..
2 W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja, w której we wskazanych orzeczeniach Sądu Rejonowego w B. orzekał ówczesny asesor, a obecnie Sędzia Sądu Rejonowego w B. K. K., może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w B. w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w B. jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. W niniejszej sprawie, istotnie, sprawa dotyczy zażalenia Z. S. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zaistniałego w dniu 1 marca 2019 r. oraz 20 sierpnia 2021 r. w B. przekroczenia uprawnień w toku postępowań o egzekucję świadczeń niepieniężnych w sprawach I Co […] oraz I Co [X.] Sądu Rejonowego w B.. Jak wskazano w postanowieniu we wskazanych orzeczeniach Sądu Rejonowego w B. orzekał ówczesny asesor, a obecnie Sędzia Sądu Rejonowego w B. K. K., a wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w C.. Pozostaje on w
3 stosunkowo bliskiej odległości od B. i ewentualny dojazd stron, czy świadków, nie powinien stanowić nadmiernej uciążliwości. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. a.s.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 132/21 2021-10-15Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., jeżeli sprawa dotyczy sędziego orzekającego w tym samym sądzie?
- II KO 68/19 2019-08-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy sąd właściwy obawia się o obiektywizm rozpoznania zażalenia z powodu potencjalnego braku zaufania społec…
- III KO 66/23 2023-06-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd wnioskujący powołuje się na wyłączenie sędziów i obawę n…
- III KO 15/16 2016-03-31Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy sąd wnioskujący nie jest uzależniony od osób, których sprawa dotyczy, a zapewnienie obiektywnego roz…
- III KO 144/24 2024-10-02Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu właściwego miejscowo, z którym pozostali sędziowie utrzymują kontakty zawodowe i towarzyskie?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 45 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy