II KO 49/22
Izba Karna2022-06-03
Skład orzekający: Igor Zgoliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie o wznowienie postępowania, jeśli sam uzyskał nominację sędziowską od Rady Państwa PRL, podobnie jak sędziowie, których nominacje są kwestionowane w postępowaniu o wznowienie?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie o wznowienie postępowania, jeśli okoliczności związane z jego nominacją sędziowską od Rady Państwa PRL mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w kontekście zarzutów podnoszonych w postępowaniu o wznowienie. Nawet jeśli sędzia osobiście jest bezstronny, odbiór społeczny i wnioskodawcy może prowadzić do przekonania o braku obiektywizmu, co jest niedopuszczalne w systemie prawnym.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Zbigniew Puszkarski złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie o wznowienie postępowania (sygn. akt II KO 28/22). Wniosek uzasadnił tym, że sam uzyskał nominację sędziowską od Rady Państwa PRL, podobnie jak sędziowie, których nominacje są kwestionowane przez sygnalistę w postępowaniu o wznowienie. Sędzia Puszkarski wskazał, że podjął służbę sędziowską w latach 80-tych ubiegłego wieku i również uzyskał nominację od tego organu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Puszkarskiego od udziału w sprawie sygn. akt II KO 28/22.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 49/22 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie T. O., w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu w sprawie II KO 28/22 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 czerwca 2022 r. wniosku sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Puszkarskiego o wyłączenie go od udziału w sprawie sygn. akt II KO 28/22 na podstawie art. 42 § 1, § 3 i § 4 k.p.k., wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Puszkarskiego od udziału w sprawie II KO 28/22 w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa (…). UZASADNIENIE Sędzia Sądu Najwyższego Zbigniew Puszkarski po przydzieleniu sprawy II KO 28/22, dotyczącej sygnalizacji skazanego T. O. w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu w trybie art. 542 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., złożył na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. wniosek o wyłączenie go od udziału w tej sprawie. Wniosek uzasadnił tym, że autor pisma, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2021 r., sygn. akt II KZ 46/21, upatruje przesłanek wznowienia w fakcie orzekania w jego sprawie przez sędziów Marka Motuka (w postępowaniu odwoławczym) oraz Rafała Malarskiego (w postepowaniu kasacyjnym) - powołanych na urząd sędziego przez
2 Radę Państwa PRL. Sędzia Zbigniew Puszkarski wskazał, że podjął służbę sędziowską w latach 80-tych ubiegłego wieku i również uzyskał nominację od wskazanego organu. Z tej przyczyny, w jego ocenie, zachodzi przesłanka określona w art. 41 § 1 k.p.k., nakazująca wyłączenie go od rozpoznania przedmiotowej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek należało uznać za zasadny. Podstawę wyłączenia sędziego w trybie przewidzianym w art. 41 § 1 k.p.k. stanowią okoliczności, które mogłyby implikować uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Zastosowanie przewidzianej w tym przepisie instytucji ma miejsce wtedy, gdy brak jest możliwości obiektywnego przekonania, że dane okoliczności nie będą rzutowały na bezstronne osądzenie sprawy. Przedstawiona we wniosku okoliczność mieści się w opisanej powyżej kategorii. Z uwagi na aktualność podniesionych w sygnalizacji T. O. okoliczności, mających stanowić podstawę wznowienia postępowania z urzędu także w odniesieniu do sędziego Zbigniewa Puszkarskiego, pozostawienie sprawy II KO 28/22 do rozpoznania w jego referacie może w odczuciu społecznym wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziowskiej. Na kanwie reguły nemo iudex causa sua Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że każdy przypadek orzekania przez sędziego w sprawie własnej albo w sprawie innej osoby, aczkolwiek będącej w zbliżonej sytuacji co orzekający sędzia, i mającej równocześnie istotne i realne znaczenie dla indywidulanej sytuacji tego sędziego, stanowi niepożądany dla systemu prawnego przejaw braku bezstronności. Tymczasem w interesie tego systemu, a bezpośrednio w interesie wymiaru sprawiedliwości leży, by nie powstawało w odbiorze zewnętrznym, tj. odczuciu społecznym, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd w sposób obiektywny (por. np. postanowienia SN z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. II KO 36/21; z dnia 21 kwietnia 2022 r. II Ko 15/22) W tej sytuacji udział sędziego Zbigniewa Puszkarskiego w orzekaniu w sprawie II KO 28/22 nie daje gwarancji, że - niezależnie od jego osobistego nastawienia - w odbiorze wnioskodawcy, a także odbiorze zewnętrznym, będzie uznany za sędziego rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania w sposób bezstronny.
3 Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Najwyższy orzekł zatem jak w sentencji. a.s.
Powiązane orzeczenia
- II ZO 17/25 2025-04-07Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w rozpoznaniu sprawy z uwagi na jego wcześniejsze relacje służbowe i prywatne z jednym z uczestników postępowania oraz sposób uzyska…
- III KO 87/22 2022-11-09Czy sędzia Sądu Najwyższego, który orzekał w sprawie dotyczącej wniosku o wznowienie postępowania, powinien zostać wyłączony od udziału w kolejnym postępowaniu w przedmiocie wznowienia tego samego postępowania, opartym n…
- III KO 88/24 2024-07-25Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie, jeśli jego status zawodowy jest analogiczny do statusu sędziego, którego nominacja była kwestionowana w kontekście wadliwej procedury no…
- IV KO 56/22 2022-10-19Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy, jeśli jego powołanie na urząd odbyło się w procedurze kwestionowanej przez stronę postępowania?
- I KO 37/23 2023-10-12Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie o wznowienie postępowania, jeśli brał udział w rozpoznaniu poprzedniego wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego tego samego orzeczenia i po…
Powołane przepisy
art. 42 § 1art. 542 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 42 § 1 KPKart. 41 § 1 KPK§ 1§ 3§ 4§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy