II KO 56/22

Izba Karna2022-07-29

Skład orzekający: Marek Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zachodzą przesłanki do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzonym w sprawie jest sąd miejscowo właściwy do jej rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest zasadny, gdy sąd miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy jest jednocześnie pokrzywdzonym. W takiej sytuacji istnieje potencjalne zagrożenie dla bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy, co narusza zasadę "nemo iudex in causa sua".
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Z. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko H. J. F. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżony zarzuca się popełnienie przestępstwa z art. 224a k.k. poprzez wysłanie do Sądu Rejonowego w Z. listu z substancją (mąką pszenną), która miała wywołać przekonanie o zagrożeniu dla życia lub zdrowia wielu osób. Sąd Rejonowy w Z. oraz Sąd Okręgowy w Z. zostały uznane za pokrzywdzone w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L. z siedzibą w Ś.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 56/22 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie H. J. F. oskarżonego z art. 224a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 lipca 2022 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt II K […] o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L. z siedzibą w Ś. UZASADNIENIE Wskazanym wyżej postanowieniem Sąd Rejonowy w Z. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem, w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie do rozpoznania sprawy przeciwko H. J. F., innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jak podnoszono we wniosku, pokrzywdzonym w tej sprawie jest właściwy miejscowo Sąd Rejonowy w Z., a także Sąd Okręgowy w Z., dlatego – zdaniem wnioskującego Sądu – ziściły się przesłanki z art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w Z. jest zasadny. W przedstawionej z wnioskiem sprawie zmaterializowały się bowiem przesłanki uzasadniające skorzystanie z art. 37 k.p.k. Zmiana właściwości sądu, o której mowa w tym przepisie, ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia 2 dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Zagrożenie to może wiązać się, m.in. z wystąpieniem okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy, mogą wywoływać wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja zachodzi między innymi wówczas, gdy określony sąd jest miejscowo i rzeczowo właściwy do rozpoznania sprawy, w której jako „statio fisci”, występuje w charakterze pokrzywdzonego i tym samym, wbrew zasadzie „nemo iudex in causa sua” ma być sędzią we własnej sprawie (zob. postanowienie SN z 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). Jak podniesiono we wniosku, przed Sądem Rejonowym w Z. miałoby dojść do rozpoznania sprawy, w której H. J. F. zarzuca się popełnienie czynu polegającego na tym, że stworzył sytuację mającą wywołać przekonanie o istnieniu zagrożenia dla życia lub zdrowia wielu osób, w ten sposób, że do listu nadesłanego z terytorium Niemiec do Sądu Rejonowego w Z. włożył sypką substancję, twierdząc iż jest ona niebezpieczna, podczas gdy była to mąka pszenna, czym wywołał czynności odpowiednich wskazanych służb bezpieczeństwa, tj. popełnienie przestępstwa z art. 224a k.k. Opisana w zarzucie sytuacja prowadzi do konieczności skorzystania z instytucji art. 37 k.p.k., skutkując przekazaniem tej sprawy innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W przeciwnym razie o odpowiedzialności karnej oskarżonego rozstrzygałby sąd, który ma status instytucji pokrzywdzonej, a nadto ewentualne środki odwoławcze od jego rozstrzygnięć przysługiwałyby również do sądu, który także jest pokrzywdzonym w sprawie, tj. do Sądu Okręgowego w Z.. Wobec powyższego, podzielając stanowisko wyrażone we wniosku, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 224a KKart. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy