II KO 60/18

Izba Karna2018-11-08

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy w sprawie rozpoznawanej przez sąd występują pracownicy i sędziowie sądu wyższej instancji, a także gdy sędziowie sądu właściwego złożyli oświadczenia w trybie art. 41 i 42 k.p.k., zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny. Przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest odstępstwem od zasady właściwości miejscowej i dopuszczalne jest tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy przemawiają za tym silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W niniejszej sprawie, ze względu na fakt, że przedmiotem postępowania były czynności sędziów i pracowników Sądu Okręgowego w Ł., który jest sądem odwoławczym dla Sądu Rejonowego w S., a także złożenie przez sędziów Sądu Rejonowego oświadczeń w trybie art. 41 i 42 k.p.k., zachodziła uzasadniona obawa co do obiektywnego rozpoznania sprawy, co mogło wpływać na odbiór społeczny. Z daleko idącej ostrożności przyjęto, że w interesie wymiaru sprawiedliwości leży rozpoznanie sprawy przez inny, wolny od takich zaszłości, sąd.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była potencjalna wątpliwość co do bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w S., gdyż w sprawie występują pracownicy i sędziowie Sądu Okręgowego w Ł., który jest sądem odwoławczym. Dodatkowo, dziewięciu sędziów Sądu Rejonowego złożyło oświadczenia w trybie art. 41 i 42 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 60/18 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie rozpoznania zażalenia R. K. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 29 czerwca 2018 r., PR Ds. […] o umorzeniu śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2018 r., na posiedzeniu w przedmiocie wniosku Sądu Rejonowego w S. z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt II Kp […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 października 2018r., sygn. akt II Kp […], Sąd Rejonowy w S., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie zażalenia R. K. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek umotywowano tym, iż w przedmiotowej sprawie „podmiotem postępowania, są m.in. pracownicy i sędziowie Sądu Okręgowego w Ł.”, co może wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w S., który to sąd jest właściwy do rozpoznania przedmiotowego zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w S. jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. 2 Niejednokrotnie podnoszono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim przekazaniem przemawiają. Tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy w S. stanął przed koniecznością rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. o umorzeniu śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków m.in. przez pracowników i sędziów Sądu Okręgowego w Ł. Zważywszy na to, że Sąd Okręgowy w Ł. jest sądem odwoławczym od orzeczeń wydanych przez Sąd Rejonowy w S., a przedmiotem postępowania są m.in. czynności podejmowane przez sędziów i pracowników tegoż Sądu, w związku z wnioskiem o wznowienie postępowania, w tym zagubienie, zdaniem skarżącego, części dokumentów. Oczywiste jest, iż ta okoliczność, sama w sobie, nie może być postrzegana jako mająca wpływ na swobodę orzekania sędziów sądu właściwym do rozpoznania tego zażalenia. Jednak u samego zainteresowanego, jak i w odbiorze społecznym, mogłaby powodować przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w obiektywny sposób. Dostrzec należy i to, że 9 sędziów Sądu właściwego złożyło oświadczenia w trybie art. 41 i art. 42 k.p.k. Stąd też w tym przypadku, z daleko idącej ostrożności, przyjąć można, że w interesie wymiaru sprawiedliwości leży, aby sprawę tę rozpoznawał inny równorzędny sąd, wolny od takich zaszłości. Takim Sądem jest z pewnością Sąd Rejonowy w S., jako usytuowany poza granicami właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Ł. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 41art. 42 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy