II KO 62/25

Izba Karna2025-05-14

Skład orzekający: Jarosław Matras, Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który brał udział w rozpoznaniu kasacji w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem, powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w tej samej sprawie, gdy wniosek ten dotyczy kwestii związanych z wadliwością konstytucyjną procedury powołania sędziów?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, jeśli jego udział mógłby budzić wątpliwości co do bezstronności. Dotyczy to sytuacji, gdy sędzia brał już udział w rozpoznaniu kasacji w tej samej sprawie, a wniosek o wznowienie postępowania dotyczy kwestii związanych z wadliwością konstytucyjną procedury powołania sędziów, w tym jego własnego powołania. Sąd Najwyższy podkreśla, że takie wątpliwości mogą wynikać zarówno z wcześniejszego udziału w sprawie, jak i z okoliczności związanych z procesem powołania sędziego.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Marek Motuk złożył oświadczenie o chęci wyłączenia go od rozpoznania sprawy sygn. akt II KO 62/25. Wskazał, że brał udział w rozpoznaniu kasacji w sprawie, która zakończyła się prawomocnym wyrokiem, a przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania jest kwestia bezwzględnych przyczyn odwoławczych związanych z wadliwością konstytucyjną procedury powołania sędziów. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od rozpoznania sprawy sygn. akt II KO 62/25.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 62/25 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie A. K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 maja 2025 r. na skutek oświadczenia sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka na podstawie art. 42 § 4 zdanie pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od rozpoznania sprawy sygn. akt II KO 62/25. UZASADNIENIE W dniu 30 kwietnia 2025 r. sędzia Marek Motuk złożył oświadczenie, z którego treści wynika, że dostrzega on okoliczności mogące powodować uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, wnosząc o wyłączenie go od rozpoznania sprawy II KO 62/25. W treści swojego pisma wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest sygnalizacja wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II AKa 291/19, od którego to orzeczenia Sąd Najwyższy w składzie z jego udziałem oddalił kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną (postanowienie z dnia 31 maja 2021 r. sygn. akt II KK 347/20), co oznacza, że na gruncie przedmiotowej sprawy wyraził on już swoją ocenę prawną na temat II KO 62/25 2 wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 §1 k.p.k.), a tej właśnie problematyki dotyczy pismo obrońcy skazanego z dnia 20 marca 2025 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Żądanie sędziego SN Marka Motuka należało uwzględnić. Zasadność tego rozstrzygnięcia należało ocenić na trzech płaszczyznach. Po pierwsze, z uwagi na okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez M. Motuka w następstwie brania udziału w konkursie przed obecną Krajową Radą Sądownictwa, każdorazowo sąd z jego udziałem uznać należy za sąd nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Z tego względu, wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia M. Motuka od rozpoznania sprawy z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności (m.in. postanowienia SN: z dnia 3 lutego 2025 r., III KK 286/23; z dnia 13 grudnia 2023 r., V KK 272/22). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni ten pogląd aprobuje. Po drugie, wyłączenie sędziego SN M. Motuka jest również zasadne z tego powodu, że przedmiotem sygnalizowanego we wniosku o wznowienie uchybienia w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. jest wskazywany przez obrońcę fakt orzekania w instancji odwoławczej przez sędziego powołanego na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego (I. S.) w tożsamej, wadliwej konstytucyjnie procedurze, co aktualnie wyznaczony do rozpoznania wniosku referent (SSN Marek Motuk). Powyższe prowadziłby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua, co mogłoby wywołać zarówno u stron, jak i w odbiorze społecznym przekonanie o braku bezstronności i rzetelności sądu (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2023 r., IV KK 159/22). Ubocznie jednak wypada zauważyć, że z załączonego do akt wznowieniowych wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2020 r, sygn. akt II AKa 291/19 orzekająca w składzie sędzia I. S. była wówczas sędzią Sądu Okręgowego, delegowanym do orzekania w sądzie apelacyjnym. Po trzecie wreszcie, wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w przedmiotowej sprawie zasadne jest także wobec okoliczności wskazanych w jego oświadczeniu. Udział jego osoby w rozpoznaniu sprawy, II KO 62/25 3 powodowałby stan, w którym w społecznym odczuciu bezstronność sędziego orzekającego o wznowieniu mogłaby budzić wątpliwości. Mając na uwadze potrzebę wyeliminowania tej sytuacji, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [PŁ] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 42 § 4art. 41 § 1 KPKart. 439 §1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 4§ 1§1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy