II KO 64/25
Izba Karna2025-04-30
Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa dotyczy pracownika sądu, a sprawę prowadzi prokurator z tego samego okręgu, a następnie zażalenie na postanowienie o umorzeniu dochodzenia wnosi pokrzywdzony, istnieje podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa zostało złożone przez przełożonych sądowych, a sugerowanym sprawcą jest pracownik sądu, co może wpływać na swobodę orzekania i budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozstrzygnięcia. Instytucja przekazania sprawy na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. może być stosowana wyjątkowo, jako odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, gdy argumentacja przemawiająca za takim rozwiązaniem jest przekonująca.Stan faktyczny
Prokurator umorzył dochodzenie w sprawie zaboru materiałów eksploatacyjnych do drukarek, uznając, że czyn nie zawiera znamion przestępstwa. Pokrzywdzony złożył zażalenie, jednocześnie wnioskując o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy w Zwoleniu, uzasadniając wniosek o przekazanie sprawy, wskazał na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu rozstrzygnięcia przez sąd miejscowo właściwy, ze względu na fakt, że zawiadomienie złożył Prezes Sądu Rejonowego i Dyrektor Sądu Okręgowego, a sprawcą mógł być pracownik Sądu Rejonowego w Zwoleniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Skarżysku-Kamiennej.Pełny tekst orzeczenia
II KO 64/25 POSTANOWIENIE Dnia 30 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie z zażalenia wniesionego przez pełnomocnika reprezentanta B. Polska s.c. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Lipsku z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt […] o umorzeniu dochodzenia po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 kwietnia 2025 r. wniosku Sądu Rejonowego w Zwoleniu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Skarżysku -Kamiennej. UZASADNIENIE Dyrektor Sądu Okręgowego w Radomiu oraz Prezes Sądu Rejonowego w Zwoleniu złożyli zawiadomienie o „uzasadnionym podejrzeniu popełnienia czynu zabronionego przez: nieustalonego pracownika lub nieustalonych pracowników Sądu Rejonowego w Zwoleniu w zakresie ewentualnego popełnienia czynu
II KO 64/25 2 zabronionego określonego w przepisie art. 278 k.k. lub przez inne osoby działające z nim (z nimi) w porozumieniu”. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Lipsku postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt […], na podstawie art. 17 § 1 pkt 2, art. 305 § 3, art. 322 § 2 i art. 325a k.p.k. umorzył dochodzenie w sprawie „zaboru w celu przywłaszczenia w okresie od 1 sierpnia 2023 roku do 18 kwietnia 2024 roku w Z., woj. [...], oryginalnych materiałów eksploatacyjnych do drukarek marki »B.1«, pozostających na wyposażeniu Sądu Rejonowego w Zwoleniu, w postaci bębnów i tonerów o łącznej wartości 10.200 złotych, na szkodę B. Polska s.c. z/s w R., tj. o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.” – wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Zażalenie na to postanowienie złożył pełnomocnik reprezentanta firmy B. Polska s.c., który powołując się na art. 9 § 2 k.p.k. postulował też, by z uwagi na realia procesowe sprawy właściwy do rozpoznania zażalenia Sąd Rejonowy w Zwoleniu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, spoza okręgu Sądu Okręgowego w Radomiu. Sąd Rejonowy w Zwoleniu postanowieniem z dnia 18 marca 2025 r., sygn. akt II Kp 27/25, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego „z wnioskiem o rozważenie możliwości przekazania niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości”. W uzasadnieniu wskazał, że zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa zostało złożone przez Prezesa Sądu Rejonowego w Zwoleniu oraz Dyrektora Sądu Okręgowego w Radomiu i dotyczy zdarzenia bezpośrednio związanego z działalnością Sądu Rejonowego w Zwoleniu. W takim razie rozpoznanie sprawy przez ten Sąd może wywołać przekonanie strony skarżącej, zresztą przez nią sygnalizowane, o braku warunków do wydania obiektywnego rozstrzygnięcia, a takie same wątpliwości mogą zaistnieć w opinii publicznej. W postanowieniu nawiązano też do orzecznictwa Sądu Najwyższego wydanego na gruncie art. 37 k.p.k., wskazującego, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za eliminowaniem sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub
II KO 64/25 3 wywoływać przekonanie stron czy opinii publicznej o braku warunków do obiektywnego rozpoznania przez sąd właściwy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Stosowanie instytucji określonej w art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Tym niemniej wniosek Sądu Rejonowego w Zwoleniu zasługuje na uwzględnienie, bowiem argumentacja jaką przedstawiono na jego wsparcie jest przekonująca. Rzeczywiście, okoliczność, że zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożyli Prezes Sądu Rejonowego w Zwoleniu i Dyrektor Sądu Okręgowego w Radomiu, a sugerowanym sprawcą (sprawcami) była osoba zatrudniona w Sądzie Rejonowym w Zwoleniu, mogłaby wpływać na swobodę orzekania tego właśnie Sądu co do zasadności zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia. Pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego mogłoby też wywołać, mające racjonalną podstawę przekonanie, w przypadku strony skarżącej wprost wyartykułowane, ale też innych osób, które powzięłyby wiedzę o sprawie, o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania. W konsekwencji uznano, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, przy czym, mając na uwadze, że rozstrzygnięciem jest zainteresowany m.in. Dyrektor Sądu Okręgowego w Radomiu, wskazano położony poza okręgiem radomskim Sąd Rejonowy w Skarżysku - Kamiennej. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II KO 108/19 2020-01-22Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sprawa dotyczy podejrzenia popełnienia przestępstwa przez pracownika sądu, a pokrzyw…
- IV KO 130/17 2018-01-30Czy w sytuacji, gdy oskarżony popełnił czyny związane z wykonywaniem obowiązków pracownika sądu i na szkodę tego sądu, a w stosunku do większości sędziów mogą zachodzić przesłanki wyłączenia, dobro wymiaru sprawiedliwośc…
- IV KO 117/19 2019-10-23Czy w sytuacji, gdy skarżący dopatruje się znamion przestępstwa w zachowaniach sędziów i prokuratorów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a relacje zawodowe między tymi osobami mogą budzić wątpliwości co do obiektywiz…
- IV KO 58/25 2025-06-12Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu na postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczą sędziów sądu miejscowo właściwego do rozpoznania tego zażalenia, a także przełożonego tych sędziów, zachodzi podstawa do przekazania s…
- V KO 3/19 2019-02-05Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziego lub długoletniego pracownika sądu, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sąd…
Powołane przepisy
art. 37 § 1 KPKart. 278 KKart. 17 § 1 pkt 2art. 305 § 3art. 322 § 2art. 325a KPKart. 278 § 1 KKart. 12 § 1 KKart. 9 § 2 KPKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy