II KR 102/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Sutkowski. Sędziowie: J. Tobera, Z. Ziemba (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Słok. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 1980 r. sprawy Elżbiety H., oskarżonej z art. 200 § 1 k.k., z powodu rewizji, wniesionej przez oskarżoną od wyroku Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 20 grudnia 1979 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyliłorzeczenie o darowaniu z mocy amnestii wymierzonej oskarżonej kary pozbawienia wolności i wykonanie tej kary - na podstawie art.73 § 1 k.k. - zawiesił warunkowo na okres 2 lat, zobowiązując jednocześnie oskarżoną - zgodnie z art. 75 § 3 k.k. - do naprawienia szkody (...) Uzasadnienie faktyczneOskarżona Elżbieta H. skazana została przez Sąd Wojewódzki w G. wyrokiem z dnia 20 grudnia 1979 r. na podstawie art. 200 § 1 i art. 36 § 3 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, darowaną jednocześnie z mocy dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz U. Nr 24, poz. 102), oraz na 6.000 zł grzywny (...) za to, że wiosną 1976 r.w M. jako wiceprezes do spraw ekonomicznych Zakładu Chemicznego "Gumoplast" w G. pobrała z tego zakładu płytę falistą wartości 820 zł bez załatwienia formalności związanych z zakupem, przywłaszczając ją sobie.Odwołując się od powyższego wyroku, oskarżona Elżbieta H. zarzuciła w rewizji błąd ustaleń faktycznych, przyjętych za jego podstawę, mianowicie co do tego, że po jej stronie istniał zamiar przywłaszczenia wymienionej płyty i że pobrała płytę użytkową, a nie nieprzydatne odpadki.Podnosząc powyższy zarzut, oskarżona zgłosiła wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie jej od przypisanego jej czynu, ewentualnie o umorzenie postępowania na podstawie art. 26 k.k. albo art. 2 pkt 3 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestiiSąd Najwyższy nie uznał rewizji oskarżonej za zasadną.Ustalenia poczynione przez Sąd Wojewódzki, że oskarżona zabrała z zakładu, w którym pełniła funkcję wiceprezesa, płytę falistą nową, a nie odpadki, oraz że miała co do tego pełną świadomość, zostały oparte na wyjaśnieniach oskarżonej ze śledztwa i z poprzedniej rozprawy, a także na analogicznych zeznaniach świadka Stanisława Ż., które sąd pierwszej instancji uznał za wiarygodne, nie ma więc podstaw, by to kwestionować (...).Wniosek o zastosowanie przepisu art. 2 pkt 3 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii i umorzenie postępowania jest prawnie błędny, nie można bowiem na podstawie tego przepisu umorzyć postępowania o przestępstwo zagrożone kumulatywnie karą pozbawienia wolności i karą grzywny, gdyż ta ostatnia wymierzona na podstawie art. 36 § 3 k.k. nie podlega darowaniu z mocy amnestii.Przechodząc do kwestii wymiaru kary, Sąd Najwyższy uznał, że istnieją podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku w tej części, a mianowicie zamiast darowania kary pozbawienia wolności z mocy amnestii, należy zastosować wobec oskarżonej dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania tej kary.Amnestia nie powinna rzutować na ukształtowanie i wysokość kary, o tym bowiem decydują zasady wymiaru kary zawarte w rozdziale VII i X kodeksu karnego, w kontekście z okolicznościami faktycznymi ustalonymi w sprawie.Jeżeli więc tak ocenić wymierzoną oskarżonej Elżbiecie H. karę pozbawienia wolności, to choć stanowi ona dolny próg sankcji zawartej w art. 200 § 1 k.k., trzeba uznać za rażąco niewspółmierną w stosunku do okoliczności podmiotowych i przedmiotowych danego czynu; istniały bowiem w tej sprawie wszelkie niezbędne przesłanki do uznania, że nie zachodzi konieczność wymierzenia oskarżonej bezwzględnej kary pozbawienia wolności, gdyż można zasadnie przypuszczać, iż mimo niewykonania tej kary będzie ona przestrzegała porządku prawnego, a w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa.Dodać trzeba, że wymierzona jednocześnie oskarżonej kara grzywny w wysokości 6.000 zł stanowi wystarczającą i efektywną dolegliwość, czyniącą zadość także względom na społeczne oddziaływanie kary.Ze względu na to, że zastosowanie dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności jest dla sprawcy korzystniejsze niż darowanie tejże kary z mocy amnestii, przeto należałoby zmienić odpowiednio zaskarżony wyrok, orzekając karę stosownie do okoliczności sprawy i stopnia niebezpieczeństwa społecznego czynu, a niezależnie od amnestii.Konsekwencją zastosowania w tym wypadku art. 73 § 1 k.k. było następnie zastosowanie także art. 75 § 3 k.k., co w niczym nie obciąża oskarżonej dodatkowo, gdyż obowiązek naprawienia szkody istniał już z mocy wyroku pierwszej instancji, choć orzeczony tam został w trybie art. 363 § 1 k.p.k.(...).