II KR 125/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Bratoszewski.Sędziowie SN: J. Borodej (spr.), H. Szwaczkowski.Przy udziale Prokuratora Prokuratury Generalnej H. Buchhola.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna na rozprawie po rozpoznaniu w dniu 28 maja 1979 r. sprawy M. K. oskarżonego z art. 168 § 2 k.k. z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 6 grudnia 1978 r., sygn. akt (...):I.zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, iż przyjmując, że oskarżony nie działał ze szczególnym okrucieństwem i że czyn jego stanowi występek z art. 168 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. wymierza mu na podstawie tych przepisów karę 7 (siedem) lat pozbawienia wolności z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 21 sierpnia 1978 r.;II.zasądza od niego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania rewizyjnego i 6.000 (sześć tysięcy) opłaty za obie instancje, a nadto na rzecz Zespołu Adwokackiego Nr 2 w O. kwotę 1.000 zł tytułem opłaty za udział obrońcy z urzędu w postępowaniu rewizyjnym.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 6 grudnia 1978 r. osk. M. K. uznany został za winnego tego, że w dniu 18 na 19 sierpnia 1978 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu z nieletnim M. H. dopuścił się gwałtu ze szczególnym okrucieństwem na osobie U .D. przy czym czynu tego dopuścił w ciągu 5 lat od odbycia kary powyżej 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobnego rodzaju - i za to, na podstawie art. 168 § 2 k.k. w zw. z art. 60 § 1 i 3 k.k. skazany został na 10 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 21 sierpnia 1978 r.Wyrok ten zaskarżył obrońca oskarżonego.Podnosząc zarzut obrazy przepisów prawa materialnego z powoda uznania, iż czyn oskarżonego wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 168 § 2 k.k. zamiast z art. 168 § 1 k.k., oraz zarzut rażącej niewspółmierności kary, rewizja wnosi:- o zmianę kwalifikacji prawnej czynu i przyjęcie, że działanie oskarżonego nie zawiera cech szczególnego okrucieństwa i wymierzenie mu, na podstawie art. 168 § 1 k.k. odpowiednio łagodnej kary,Ewentualnie- o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i wymierzenie oskarżonemu za przypisany mu czyn kary znacznie łagodniejszej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja oskarżonego jest zasadna.Z ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji wynika, że pokrzywdzona H. D., w dniu poprzedzającym zajście, zaledwie po kilkugodzinnej znajomości z oskarżonym spędziła z nim noc w jego mieszkaniu, odbywając kilkakrotnie stosunki cielesne, a w dniu zajścia, zamierzała spędzić noc ze swoim szwagrem. W dniu zajścia, gdy oskarżony przyszedł do jej mieszkania około godziny 22-giej wraz z braćmi H., pokrzywdzona przyjęła ich i pozwoliła na spożywanie przyniesionej przez nich wódki. Do współudziału w jej spożyciu była zmuszona biciem po twarzy.Pod groźbą użycia noża, oskarżony zmusił ją do odbycia stosunku cielesnego z M. H., a po opuszczeniu mieszkania przez braci H., usiłował również odbyć z nią stosunek cielesny, z tym że w sposób perwersyjny.Powyższe zachowanie oskarżonego, a w szczególności posługiwanie się przez niego nożem i zmuszanie pokrzywdzonej do odbycia stosunków oraz uderzenie jej kilka razy po twarzy i w głowę, ocenione zostało przez Sąd I instancji i zakwalifikowane jako działanie ze szczególnym okrucieństwem.Ocena Sądu w tym przedmiocie - jak słusznie podnosi rewizja - nie jest trafna.Działanie oskarżonego, aczkolwiek brutalne, nie zawiera znamion szczególnego okrucieństwa.Działanie ze szczególnym okrucieństwem charakteryzuje się bowiem wyjątkowo okrutnym, brutalnym i odrażającym sposobem postępowania realizowanym przez sprawcę przy użyciu takich środków lub działaniem w takich okolicznościach, które zmierzają do zadania ofierze bardzo dotkliwych cierpień fizycznych lub moralnych.Przy ocenie tego rodzaju czynów, oprócz wymienionego sposobu działania, mieć należy także na uwadze właściwości osoby, na której sprawca dopuścił się przestępstwa określonego w art. 168 § 2 k.k.Oceniając w konkretnym przypadku przebieg całego zajścia i jego scenerię, znany pokrzywdzonej wcześniej brutalny sposób postępowania oskarżonego, jej zachowanie, a nadto, mając na uwadze rodzaj oraz natężenie zadawanych pokrzywdzonej cierpień fizycznych i moralnych, stwierdzić należy, że nie charakteryzują się one tak dużym i wyjątkowym okrucieństwem i brutalnością oraz takim ich nasileniem, aby uznane być mogły za szczególnie okrutne w rozumieniu tego przepisu.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy zmienił kwalifikację prawną czynu oskarżonego, i na podstawie art. 168 § 1 k.k. wymierzył mu karę w wysokości orzeczonej w wyroku.Przy określeniu wysokości tej kary, Sąd Najwyższy miał na uwadze przede wszystkim stan zdrowia psychicznego oskarżonego ustalony przez biegłych w ich opinii na (...), jego uprzednią karalność, pasożytniczy tryb życia oraz ujemną opinię środowiskową.Z tych względów uznał, że kara 7 lat pozbawienia wolności jest współmierna do stopnia zawinienia i szkodliwości społecznej jego czynu i że w sposób należyty spełni ona swe zadanie w zakresie społecznego i indywidualnego oddziaływania.Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w dyspozytywnej części wyroku.