V KR 128/77
WyrokIzba Karna1977-04-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zadanie ofierze bardzo dotkliwych cierpień fizycznych, w tym spowodowanie uszkodzeń ciała naruszających funkcje narządów ciała na okres powyżej 7 dni, połączone z doprowadzeniem do stanu nieprzytomności poprzez silne uderzenie tępym narzędziem w głowę, stanowi kwalifikowaną postać zgwałcenia w rozumieniu art. 168 § 2 k.k. i uzasadnia kumulatywną kwalifikację prawną z art. 10 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że doprowadzenie napadniętej do stanu nieprzytomności przez silne uderzenie tępym narzędziem w głowę oraz dalsze bicie, gdy zaczęła odzyskiwać przytomność, stanowi kwalifikowaną postać zgwałcenia przewidzianą w art. 168 § 2 k.k. Działanie sprawcy, zmierzające do przełamania oporu, ale połączone z zadaniem ofierze bardzo dotkliwych cierpień i godzące w jej zdrowie (co potwierdzają spowodowane uszkodzenia ciała naruszające funkcje narządów ciała na okres powyżej 7 dni), uzasadnia kumulatywną kwalifikację prawną zgodnie z art. 10 § 2 k.k.Stan faktyczny
Andrzej S. został uznany za winnego przestępstwa zgwałcenia ze szczególnym okrucieństwem. Sprawca, działając 29 sierpnia 1976 r., doprowadził Annę K. do poddania się czynowi nierządnemu poprzez bicie rękami po głowie, spowodowanie obrażeń ciała naruszających funkcje narządów ciała na okres powyżej 7 dni, utratę przytomności oraz dalsze bicie po odzyskaniu przytomności. Sprawca zdarł również odzież ofiary i dotykał jej narządów rodnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Tarnowie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia C. Gajewski. Sędziowie: J. Cieślak (sprawozdawca), J. Musioł.Prokurator Prokuratury Generalnej: G. Fronczak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Andrzeja S., oskarżonego z art. 168 § 2 i art. 156 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Tarnowie z dnia 27 kwietnia 1977 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Tarnowie z dnia 27 kwietnia 1977 r. Andrzej S. został uznany za winnego przestępstwa określonego w art. 168 § 2 i art. 156 § 1 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k., popełnionego w ten sposób, że w dniu 29 sierpnia 1976 r. w D., działając ze szczególnym okrucieństwem, przemocą polegającą na biciu rękami po głowie w sposób oczywiście niewspółmierny z intensywnością obrony, spowodowaniu obrażeń ciała, powodujących naruszenie czynności narządów ciała na okres przekraczający 7 dni i utratę przytomności, obaleniu na ziemię i zdarciu odzieży doprowadził Annę K. do poddania się czynowi nierządnemu, dotykając rękami jej narządów rodnych.Wyrok ten został zaskarżony przez obie strony.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja obrońcy oskarżonego nie jest zasadna.Przede wszystkim nie są zasadne podniesione w rewizji zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego, gdyż nie uwzględniają całokształtu materiału dowodowego, stanowiącego podstawę ustaleń faktycznych Sądu Wojewódzkiego.Uwzględniając treść zaświadczenia lekarskiego, stwierdzającego u pokrzywdzonej "ranę tłuczoną okolicy ciemieniowej - potylicznej prawej", nie nasuwa wątpliwości ustalenie Sądu Wojewódzkiego, że pierwsze uderzenie "zadane zostało prawdopodobnie jakimś tępym narzędziem i było bardzo silne".W świetle wskazań wynikających z wytycznych Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 1972 r. - VI KZP 64/72, w sprawach o przestępstwa zgwałcenia (OSNKW 1973, z. 2-3, poz. 18), zawierających wykładnię pojęcia: "działanie ze szczególnym okrucieństwem" w rozumieniu art. 168 § 2 k.k. (pkt III - 3), należy uznać, że doprowadzenie napadniętej na drodze ofiary zamierzonego zwałcenia do stanu nieprzytomności przez silne uderzenie tępym narzędziem w głowę oraz dalsze bicie tej ofiary, gdy zaczęła odzyskiwać przytomność, pięścią po twarzy stanowi kwalifikowaną postać zgwałcenia, przewidzianą w art. 168 § 2 k.k.Działanie sprawcy zmierzało wprawdzie do przełamania oporu, ale było połączone z zadaniem ofierze bardzo dotkliwych cierpień i godziło przy tym w jej zdrowie, o czym świadczą spowodowane uszkodzenia ciała, naruszające funkcje narządów ciała na okres powyżej dni 7, a co stanowiło podstawę do zastosowania kumulatywnej kwalifikacji prawnej zgodnie z art. 10 § 2 k.k. (...).
Powiązane orzeczenia
- IV KR 98/78 1978-04-21Czy spowodowanie uszkodzenia ciała mieści się w ramach przemocy użytej przez sprawcę zgwałcenia w rozumieniu art. 168 § 2 k.k. w związku z art. 156 § 2 k.k. i art. 10 § 3 k.k.?
- IV KR 50/83 1983-04-13Czy czyn polegający na uderzeniu pokrzywdzonego nieustalonym narzędziem w głowę, w następstwie czego pokrzywdzony doznał obrażeń zagrażających życiu, powinien być kwalifikowany z art. 11 § 1 w zw. z art. 148 § 1 k.k. (za…
- II KR 52/78 1978-04-13Czy oskarżony, który uderzył inną osobę trzonkiem od łopaty w tył głowy, powodując ranę tłuczoną naruszającą czynności narządu ciała na czas nie przekraczający 7 dni, popełnił przestępstwo usiłowania zabójstwa (art. 11 §…
- V KRN 33/72 1972-03-14Czy zachowanie sprawcy zgwałcenia, polegające na biciu, duszeniu i gryzieniu pokrzywdzonej, może być zakwalifikowane jako działanie ze szczególnym okrucieństwem w rozumieniu art. 168 § 2 k.k.?
- III KK 237/14 2015-01-09Czy dopuszczalna jest kumulatywna kwalifikacja prawna czynu z art. 158 § 2 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., gdy znamiona obu przepisów dotyczą tych samych obrażeń pokrzywdzonego?
Powołane przepisy
art. 168 § 2art. 156 § 1 KKart. 10 § 2 KKart. 168 § 2 KK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.