II KR 19/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kubec (sprawozdawca).Sędziowie: Z. Neumann, A. Pyszkowski.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Lucyny K., Marii M. i Alicji M., oskarżonych z art. 1 § 1 lit. b) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., Kazimierza C., oskarżonego z art. 286 § 2 k.k., oraz Józefy U. i Edwarda S., oskarżonych z art. 286 § 3 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji, a nadto w sprawie Marii S., oskarżonej z art. 286 § 3 k.k., rozpoznanej w trybie art. 386 k.p.k. - od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 27 września 1965 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3 oraz art. 388 § 1 k.p.k.1) uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonych Józefę U., Edwarda S. i Marię S. i w tym zakresie na podstawie art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii postępowanie karne w stosunku do tych oskarżonych o przestępstwo z art. 286 § 3 k.k. umorzył (...);2) przyjmując, że oskarżony Kazimierz C. wydawał bądź gotówkę zamiast towaru, bądź też towar osobom nieuprawnionym, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że karę 1 roku więzienia wymierzoną temu oskarżonemu darował z mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 cytowanego dekretu o amnestii (...);3) uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżone Lucynę K., Marię M. i Alicję M. oraz w części zasądzającej odszkodowanie w trybie art. 3311 § 1 k.p.k. i postępowanie karne w stosunku do oskarżonej Lucyny K. o przestępstwo opisane w pkt III aktu oskarżenia (pkt VI sentencji zaskarżonego wyroku), a w stosunku do oskarżonej Alicji M. o przestępstwo opisane w pkt IV aktu oskarżenia (pkt VII sentencji zaskarżonego wyroku), na podstawie art. 5 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 4 cytowanego dekretu o amnestii umorzył, w pozostałym zaś zakresie sprawę oskarżonych Lucyny K., Marii M. i Alicji M. przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.Sąd Wojewódzki w Katowicach po rozpoznaniu m. in. sprawy 1) Lucyny K. i 2) Marii M., oskarżonych o to, że:I. w okresie od stycznia 1961 r. do czerwca 1962 r. w B., działając obie wspólnie, a w okresie od września 1961 r. do czerwca 1962 r., działając wspólnie również z Alicją M. na szkodę Przedsiębiorstwa Państwowego "Obsługa Ratalnej Sprzedaży" - Ekspozytura w B., na podstawie fikcyjnych bądź sfałszowanych umów ratalnej sprzedaży na nazwiska Włodzimierza U., Eugeniusza W., Marii W., Irmgardy K., Ignacego M., Tadeusza C., Józefa W., Teresy D., Klary M., Kazimierza C., Norberta D., Zygfryda W., Krystyny G., Janiny W. i Andrzeja K., wyłudziły kredyt w wysokości 167.650 zł, a następnie po zrealizowaniu imiennych przekazów limitowych zagarnęły dla siebie pieniądze i częściowo przedmioty trwałego użytku o łącznej wartości 147.884 zł, tj. o czyn z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwo przeciw własności społecznej (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. b) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. o wzmożeniu ochrony mienia społecznego przed szkodami wynikającymi z przestępstwa (Dz. U. Nr 4, poz. 11);3) Alicji M., oskarżonej o to, że:II. w okresie od września 1961 r. do czerwca 1962 r. w B., działając wspólnie z Lucyną K. i Marią M. na szkodę Przedsiębiorstwa Państwowego "Obsługa Ratalnej Sprzedaży" - Ekspozytura w B., na podstawie fikcyjnych lub sfałszowanych umów ratalnej sprzedaży na nazwiska: Tadeusza C., Krystyny G., Zygfryda W., Janiny W. i Andrzeja K., wyłudziła kredyt w wysokości 73.150 zł, a następnie po zrealizowaniu imiennych przekazów limitowych zagarnęła wspólnie z Lucyną K. i Marią M. pieniądze i częściowo przedmioty trwałego użytku o łącznej wartości 69.220 zł jako część wymienionej w pkt I kwoty 147.884 zł, tj. o czyn z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwo przeciw własności społecznej (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. a) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. o wzmożeniu ochrony mienia społecznego przed szkodami wynikającymi z przestępstwa (Dz. U. Nr 4, poz. 21);ponadto Lucyny K., oskarżonej o to, że:III. we wrześniu 1960 r. w B. na szkodę Przedsiębiorstwa Państwowego "Obsługa Ratalnej Sprzedaży" - Ekspozytura w B., na podstawie fikcyjnej umowy ratalnej sprzedaży na nazwisko Anny M., wyłudziła kredyt w wysokości 5.000 zł i po zrealizowaniu imiennego przekazu limitowego zagarnęła dla siebie kwotę 2.000 zł, tj. o czyn z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwo przeciw własności społecznej (Dz. U. Nr 36, poz. 228);ponadto Alicji M., oskarżonej o to, że:IV. w kwietniu 1962 r. w B. na szkodę Przedsiębiorstwa Państwowego "Obsługa Ratalnej Sprzedaży" - Ekspozytura w B., na podstawie sfałszowanej przez siebie umowy ratalnej sprzedaży na nazwisko Stanisława S., wyłudziła kredyt w wysokości 12.000 zł i po zrealizowaniu imiennego przekazu limitowego zagarnęła dla siebie kwotę 2.000 zł, tj. o czyn z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwo przeciw własności społecznej (Dz. U. Nr 36, poz. 228);4) Kazimierza C., oskarżonego o to, że:VIII. w okresie od marca 1961 r. do grudnia 1961 r. w B., jako kierownik sklepu nr 530 Powszechnej Spółdzielni Spożywców w B., w celu osiągnięcia korzyści materialnej dla innych osób, zrealizował niezgodnie z instrukcją siedem imiennych przekazów limitowych na nazwiska: Marii W., Irmgardy K., Ignacego M. i Józefa W., wydając nieuprawnionym osobom gotówkę w kwocie 29.940 zł zamiast towaru, przez co działał na szkodę interesu społecznego, tj. o czyn z art. 286 § 2 k.k.;5) Marii S., oskarżonej o to, że:IX. w okresie od września 1961 r. do czerwca 1962 r. w B., jako sprzedawczyni sklepu nr 34 Miejskiego Handlu Detalicznego w B., w celu osiągnięcia korzyści materialnej dla innych osób, zrealizowała niezgodnie z instrukcją pięć przekazów limitowych na nazwiska Tadeusza C., Włodzimierza U., Janiny W. i Andrzeja K., wydając nieuprawnionym osobom gotówkę w kwocie 26.000 zł zamiast towaru, przez co działała na szkodę interesu społecznego, tj. o czyn z art. 286 § 2 k.k.;6) Józefy U. oskarżonej o to, że:XI. we wrześniu 1961 r. i w kwietniu 1962 r. w B., jako kierowniczka sklepu nr 535 Powszechnej Spółdzielni Spożywców w B., w celu osiągnięcia korzyści materialnej dla innych osób, zrealizowała niezgodnie z obowiązującą instrukcją trzy imienne przekazy limitowe ORS na nazwiska Tadeusza C., Zygfryda W. i Stanisława S., wydając nieuprawnionym osobom gotówkę w kwocie 10.400 zł zamiast towaru, przez co działała na szkodę interesu społecznego, tj. o czyn z art. 286 § 2 k.k.;7) Edwarda S., oskarżonego o to, że:XII. w kwietniu 1962 r. i w maju 1962 r. w C., jako kierownik sklepu nr 25 Miejskiego Handlu Detalicznego w C., w celu osiągnięcia korzyści materialnej dla innych osób, zrealizował niezgodnie z obowiązującą instrukcją 2 imienne przekazy limitowe ORS na nazwisko Norberta D. i Krystyny G., wydając nieuprawnionym osobom gotówkę w kwocie 21.480 zł zamiast towaru, przez co działał na szkodę interesu społecznego, tj. o czyn z art. 286 § 2 k.k. -- wyrokiem z dnia 27 września 1965 r. m. in. postanowił:I. Oskarżone Marię M. i Lucynę K. uznać za winne, że w czasie od stycznia 1961 r. do kwietnia 1962 r. w B., działając wspólnie i w ciągłości czynu, za pomocą fałszowania umów o kredyt "Obsługi Ratalnej Sprzedaży" - Ekspozytura w B., opiewających na Eugeniusza W., Marię W., Irmgardę K., Ignacego M., Józefa W., Klarę M. i Norberta D., wyłudziły na szkodę ORS łącznie kwotę 66.500 zł, przyjmując, że co się tyczy umów o kredyt opiewających na Włodzimierza U. i Kazimierza C. w łącznej kwocie 14.000 zł, to wyłudzenia tym samym sposobem dopuściła się, wspólnie z innymi, tylko oskarżona Maria M., a równocześnie uznaje się, że w czasie od czerwca 1961 r. do maja 1962 r. te same oskarżone (M. i K.), działając również w ciągłości czynu i wspólnie z Alicją M., za pomocą takiego samego fałszowania umów o kredyt opiewających na Tadeusza C., Krystynę G., Zygfryda W., Janinę W. i Andrzeja K., wyłudziły - również na szkodę ORS - Ekspozytura w B. - łącznie dalszą kwotę 84.000 zł i za to na zasadzie art. 1 § 1 lit. b) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) skazać: Marię M. na 9 lat więzienia i 50.000 zł grzywny, a Lucynę K. na 8 lat więzienia i 50.000 zł grzywny, którą w obu wypadkach w razie nieuiszczenia jej w terminie, zamienić na karę więzienia, przyjmując jeden dzień więzienia za równoważnik grzywny w kwocie 100 zł, a na zasadzie art. 1 § 1 lit. a) cytowanej ustawy styczniowej w związku z art. 1 § 1 cytowanej ustawy czerwcowej skazać Alicję M. na 5 lat więzienia i grzywnę w kwocie 50.000 zł, którą zamienić, w razie nieuiszczenia w terminie, na karę więzienia przy przyjęciu równoważnika jak wyżej.III. Zgodnie z art. 2 § 1 cytowanej ustawy styczniowej orzec względem Marii M., Alicji M. i Lucyny K. przepadek ich własnego majątku w całości.IV. W myśl art. 47 § 1 lit. c) k.k. orzec jako karę dodatkową w stosunku do Marii M., Lucyny K. i Alicji M. utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na dwa lata.V. Natomiast uniewinnić Marię M. i Lucynę K. od zarzutu przestępstwa z art. 1 § 1 wymienionego w pkt I aktu oskarżenia, jeśli chodzi o umowę kredytową na nazwisko Teresy D., przy czym kosztami postępowania w tym zakresie obciążyć na zasadzie art. 441 k.p.k. Skarb Państwa.VI. Ponadto uznać Lucynę K. za winną przestępstwa z art. 1 § 1 cytowanej ustawy czerwcowej popełnionego w czasie, miejscu i w sposób opisany w punkcie III aktu oskarżenia i za to skazać ją na zasadzie art. 1 § 1 cytowanej ustawy czerwcowej na 10 miesięcy więzienia i grzywnę w kwocie 1.000 zł, przy czym grzywnę tę w razie nieuiszczenia w terminie zamienić na karę więzienia przy przyjęciu, że jeden dzień odpowiada 100 zł grzywny. Jednocześnie na zasadzie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 4 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii orzeczoną karę więzienia i grzywny w całości darować.VII. Alicję M. uznać poza tym za winną przestępstwa z art. 1 § 1 cytowanej ustawy czerwcowej popełnionego w czasie, miejscu i w okolicznościach opisanych w pkt IV aktu oskarżenia i za to skazać ją na zasadzie art. 1 § 1 cytowanej ustawy czerwcowej na 10 miesięcy więzienia i grzywnę w kwocie 5.000 zł, którą zamienić w razie nieuiszczenia w terminie na karę więzienia przy przyjęciu, że jeden dzień więzienia odpowiada 100 zł grzywny. Jednocześnie na zasadzie art. 3 ust. 1 pkt 1 cytowanego dekretu o amnestii orzeczoną karę więzienia darować.VIII. W myśl art. 31 i 32 k.k. orzec względem Alicji M. łączną karę grzywny w wysokości 50.000 zł, którą zamienić na karę więzienia w razie nieuiszczenia grzywny w terminie, przy przyjęciu równoważnika jak wyżej w punkcie VII.XIII. Oskarżonego Kazimierza C. uznać za winnego przestępstwa z art. 286 § 2 k.k. popełnionego w czasie, miejscu i w okolicznościach opisanych w pkt VIII aktu oskarżenia i za ten czyn, na zasadzie art. 286 § 2 k.k., skazać Kazimierza C. na 1 rok więzienia, a na zasadzie art. 42 § 2 k.k. - na grzywnę w kwocie 2.000 zł przy czym grzywnę w razie nieuiszczenia w terminie zamienić na karę więzienia, przyjmując jeden dzień za odpowiednik 100 zł grzywny.XIV. Na zasadzie art. 47 § 1 lit. c) k.k. orzec wobec Kazimierza C. dodatkowo utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na 2 lata.XVI. Oskarżoną Józefę U. uznać za winną, że w czasie, miejscu i okolicznościach podanych w pkt XI a) i c), jako kierownik sklepu nr 535 PSS w B., nie dopełniła ze szkodą dla interesu publicznego obowiązku sprawdzenia tożsamości osób kredytobiorców ORS wyszczególnionych w tymże punkcie XI a) i c) przed wydaniem kredytowanego towaru i za to skazać Józefę U. na zasadzie art. 286 § 3 k.k. - przyjmując nieumyślność działania - na 6 miesięcy aresztu.XVII. Oskarżonego Edwarda S. również uznać za winnego, że w czasie, miejscu i okolicznościach wymienionych w pkt XII aktu oskarżenia, jako kierownik sklepu nr 25 MHD w C., ze szkodą dla interesu publicznego nie dopełnił obowiązku sprawdzenia tożsamości osób kredytobiorców ORS imiennie wymienionych w pkt XII aktu oskarżenia przed wydaniem kredytowanego towaru i za to skazać tegoż Edwarda S. na zasadzie art. 286 § 3 k.k. - przy przyjęciu nieumyślności działania - na 6 miesięcy aresztu.XX. Na zasadzie art. 3 ust. 1 pkt 1 cytowanego dekretu o amnestii, kary aresztu orzeczone wobec Marii S., Józefy U. i Edwarda S. w rozmiarze po 6 miesięcy aresztu - w całości darować.XXI. W myśl art. 3311 § 1 i § 6 k.p.k., w związku ze skazaniem Marii M. i Lucyny K. za czyn przypisany obu tym oskarżonym w pkt I sentencji wyroku (wyłudzenie na szkodę ORS kwoty 66.600 zł), zasądzić z urzędu solidarnie od Marii M. i Lucyny K. na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego "Obsługa Ratalnej Sprzedaży" - Ekspozytura w B. odszkodowanie w kwocie 20.588,70 zł wraz z 8% odsetkami od dnia 30 kwietnia 1962 r. oraz opłatę sądową w kwocie 3.610,50 zł, a od Alicji M. oraz Marii M. i Lucyny K. również solidarnie zasądzić na rzecz tegoż samego Przedsiębiorstwa odszkodowanie w kwocie 16.202 zł wraz 8% odsetkami od dnia 31 maja 1962 r. i opłatę sądową w kwocie 4.573 zł (dalsze wyłudzenie kwoty 84.000 zł, przypisanej trzem ostatnio wymienionym oskarżonym w tymże punkcie I sentencji).Od tego wyroku założyli rewizję oskarżeni: Lucyna K., Maria M., Alicja M., Kazimierz C., Maria S., Józefa U. i Edward S.Rewizja Marii S. została w dniu 5 lutego 1966 r. pozostawiona bez rozpoznania wobec jej cofnięcia.I. Rewizja oskarżonej Lucyny K. - wnosząc: 1) o uchylenie zaskarżonego wyroku w części skazującej oskarżoną (pkt I, III, XIX i XXI sentencji wyroku), 2) o uznanie, że wyłudziła ona jedynie uprawnienia kredytowe na szkodę Józefa W., 3) o wymierzenie jej na podstawie art. 264 § 1 k.k. odpowiedniej kary bez orzeczenia przepadku majątku i bez zasądzenia od niej tytułem odszkodowania kwoty 36.790,70 zł - zarzuca:1) obrazę art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) przez skazanie oskarżonej na podstawie tego przepisu, aczkolwiek "wyłudzenie kredytu miało miejsce" nie na szkodę Przedsiębiorstwa Państwowego ORS, lecz na szkodę osób prywatnych;2) błędną ocenę okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę wyroku, przez:a) niesłuszne uznanie, że oskarżona zagarnęła mienie należące do wspomnianego Przedsiębiorstwa ORS, aczkolwiek otrzymało ono od 18 osób, których transakcje dotyczyły, zobowiązania wekslowe zabezpieczające należności tego Przedsiębiorstwa, przy czym w 16 wypadkach (co stanowi około 80% ogólnej kwoty) zobowiązania wypływające z umów zostały spłacone,b) niesłuszne uznanie, że oskarżona brała udział w 17 transakcjach (z wyjątkiem transakcji dotyczącej pokrzywdzonego Józefa W.) z Przedsiębiorstwem ORS, chociaż rola oskarżonej w tych transakcjach była drugoplanowa albo w ogóle nie brała w nich udziału (dotyczy to C. i U.), w transakcjach zaś dotyczących W., W., K., Ignacego M. i Klary M. oskarżona bądź nie wzięła udziału, bądź też działała jedynie w charakterze akceptantki lub agentki Przedsiębiorstwa ORS. Rewizja podnosi poza tym, że dopiero w razie uchylenia - w toczącym się procesie cywilnym przeciwko Józefowi W. - nakazu zapłaty wydanego na podstawie weksla Przedsiębiorstwu ORS przysługiwałoby roszczenie w stosunku do oskarżonej z tytułu czynu niedozwolonego.II. Rewizja oskarżonej Marii M. - wnosząc: 1) o uchylenie zaskarżonego wyroku i 2) o uniewinnienie oskarżonej, a ewentualnie 3), po uznaniu, że oskarżona dopuściła się podrobienia na dokumentach podpisów swego męża Ignacego M. i Marii W. lub 4) że za pomocą wprowadzenia w błąd Eugeniusza W. doprowadziła go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na kwotę 10.000 zł i że w podobny sposób wyłudziła od Józefa W. uprawnienia do zrealizowania kredytu otrzymanego w Przedsiębiorstwie Państwowym ORS albo 5) że oskarżona wraz z innymi osobami wyłudziła uprawnienia dotyczące zrealizowania kredytu uzyskanego w tym Przedsiębiorstwie przez Eugeniusza W. na kwotę 10.000 zł, Marię W. na kwotę 5.000 zł, Ignacego M. na kwotę 3.000 zł, Tadeusza C. na kwotę 1.700 zł, Józefa W. na kwotę 2.000 zł, Klarę M. na kwotę 4.500 zł i Janinę W. na kwotę 4.000 zł w zamian za zapewnienie tych osób, że zobowiązania wynikające z zawartych umów kredytowych zostaną spłacone przez te osoby, które z uprawnień tych skorzystają, o zakwalifikowanie jej czynów z art. 187 k.k. lub z art. 264 § 1 k.k. - zarzuca:1) obrazę art. 8, 320 i 339 § 1 lit. a) k.p.k. przez niewzięcie pod uwagę:a) że oskarżona, nie osiągnąwszy żadnych korzyści, działała jedynie z chęci wyświadczenia usług różnym osobom, co wykorzystały inne oskarżone, które już wcześniej - przed poznaniem oskarżonej i bez jej udziału - czyniły zabiegi w celu zdobycia uprawnień do realizacji kredytu,b) okoliczności, że znaczną część kredytów spłacili w całości kredytobiorcy, którzy byli wystawcami weksli, jak Kazimierz C., Ignacy M., Maria W., Klara M., Irmgarda K., Janina W., Anna C. i Stanisław S.,c) że były zupełnie prawidłowe i legalne transakcje związane z umowami Ignacego M., Włodzimierza U. (z wyjątkiem drugiej jego umowy, przy czym wobec jego zgonu zobowiązania spłaciła Stanisława R. jako poręczycielka);2) obrazę art. 339 § 1 lit. a) k.p.k. przez dopuszczenie do sprzeczności pomiędzy uzasadnieniem wyroku, w którym Sąd Wojewódzki ustalił, że oskarżone obejmowały swoim zamiarem wyłudzenie w Przedsiębiorstwie ORS kredytu i że rzeczywiście kredyt ten wyłudziły, a sentencją wyroku, w której Sąd przypisał oskarżonym wyłudzenie na szkodę ORS kwot 66.500 zł, 14.000 zł i 84.000 zł, aczkolwiek żadnym dowodem nie zostało stwierdzone, by oskarżona pobrała z ORS jakiekolwiek sumy;3) błędną ocenę okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę wyroku, przez:a) niesłuszne ustalenie "wysokości rzekomo wyłudzonej kwoty", aczkolwiek skoro kredytobiorcy wpłacili gotówką jako I ratę kwotę wynoszącą 20% wartości zakupu (1/5 część) na podstawie wszystkich umów, to oskarżone mogły uzyskać najwyżej 131.600 zł, a wobec wpłaty części zobowiązań, ogólna kwota zadłużenia obniżyła się o dalsze 36.000 zł, przy czym Przedsiębiorstwo ORS pobierało odsetki, które we wszystkich wypadkach całkowitej spłaty zadłużenia zostały również zapłacone,b) niesłuszne uznanie, że na skutek przekazania przez kredytobiorców uprawnień do realizacji otrzymanego kredytu zostało poszkodowane Przedsiębiorstwo ORS, a nie kredytobiorcy i ich poręczyciele (którzy okazali się wypłacalni), aczkolwiek jedynie jeśli chodzi o umowę Józefa W. i Andrzeja K., którzy złożyli sprzeciw w postępowaniu nakazowym, można mówić o działaniu na szkodę tego Przedsiębiorstwa,c) niesłuszne przyjęcie, że oskarżona dopuściła się podrobienia podpisu Andrzeja K. na podstawie opinii biegłej B., aczkolwiek ta opinia nie jest przekonywająca.III. Rewizja oskarżonej Alicji M. - wnosząc: 1) o uchylenie zaskarżonego wyroku i 2) o uniewinnienie oskarżonej bądź 3) o przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania - zarzuca:A. co do pkt I sentencji wyroku:1) obrazę art. 1 i 31 k.k. przez bezzasadne uznanie, że przypisane oskarżonej działanie stanowi przestępstwo ciągłe, aczkolwiek składa się ono z pięciu odrębnych zdarzeń, mających inny przebieg, inną treść i odległych od siebie znacznie w czasie;2) błędną ocenę okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę wyroku, przez niesłuszne uznanie, że oskarżona, działając wspólnie z oskarżoną Lucyną K. i oskarżoną Marią M., za pomocą fałszowania umów o kredyt opiewających na nazwiska Tadeusza C., Krystyny G., Zygfryda W., Janiny W i Andrzeja K., wyłudziła na szkodę Przedsiębiorstwa ORS kwotę 84.000 zł, aczkolwiek:a) co do umowy oskarżonego Tadeusza C. - ustalenia Sądu Wojewódzkiego oparte zostały na nieścisłym przytoczeniu zeznań świadków i wyjaśnień współoskarżonych oraz na wysnuciu błędnych wniosków i niewzięciu pod uwagę sprzeczności w zeznaniach świadka Tadeusza C.,b) nie zostało potwierdzone żadnym dowodem ustalenie, że oskarżona "nalegała" na Tadeusza C., a poza tym nie stwierdzono, by oskarżona wzięła jakikolwiek udział przy sporządzaniu umowy dotyczącej Tadeusza C.,c) co do umowy z Zygfrydem W. - niesłuszne jest ustalenie (mianowicie, że oskarżona miała korzystać z kredytu uzyskanego na podstawie tej umowy) oparte na pomówieniu ze strony współoskarżonej Marii M. i zeznania świadka Anastazji W., aczkolwiek nie zasługiwały one na wiarę,d) co do umowy z Janiną W. - rola oskarżonej sprowadzała się jedynie do tego, że na prośbę oskarżonej Lucyny K. zwróciła się do swej koleżanki Elizy N. o podżyrowanie umowy, pomówienie zaś ze strony współoskarżonej Marii M. nie zasługuje na wiarę,e) co do umowy z Krystyną G. - ustalenie winy oskarżonej nie zostało oparte na żadnym dowodzie; okoliczność, że oskarżona przez pewien czas pozostawała bez pracy, nie pozwala na wysnucie wniosku, iż zmuszona była - dla zdobycia pieniędzy - popełniać nadużycia,f) co do umowy z Andrzejem K. - ustalenie winy opiera się na pomówieniu ze strony współoskarżonej Marii M., że oskarżona jakoby korzystała z kredytu, aczkolwiek jej wyjaśnienia nie zasługują na wiarę;3) niesłuszne uznanie, że oskarżona dopuściła się wyłudzenia na szkodę Przedsiębiorstwa Państwowego ORS, aczkolwiek pomiędzy wszystkimi kredytobiorcami i poręczycielami a tym Przedsiębiorstwem powstał cywilnoprawny stosunek obligacyjny, wobec czego nie poniosło ono i nie mogło ponieść straty;4) niesłuszne przyjęcie, że wyłudzenie na szkodę Przedsiębiorstwa ORS nastąpiło na kwotę 84.000 zł, gdy tymczasem globalna suma kredytu, wykorzystanego na podstawie umów zawartych z wymienionymi wyżej osobami, wynosiła 73.150 zł, przy czym przed wszczęciem egzekucji spłacono 7.970 zł, a po wszczęciu egzekucji spłacono 48.977 zł, wobec czego w momencie wyrokowania ewentualna szkoda mogła wynosić tylko 16.191 zł;B. co do pkt IV aktu oskarżenia:obrazę art. 3 lit. c) k.p.k. oraz art. 5 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. przez skazanie oskarżonej za czyn opisany w pkt IV aktu oskarżenia, aczkolwiek postępowanie karne co do tego czynu powinno być umorzone.IV. Rewizja oskarżonego Kazimierza C. - wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku i 2) uniewinnienie oskarżonego albo 3) o umorzenie w stosunku do oskarżonego postępowania na podstawie art. 5 dekretu o amnestii lub darowanie oskarżonemu kary na mocy art. 3 tego dekretu - zarzuca:błędną ocenę okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę wyroku, przez niesłuszne uznanie oskarżonego za winnego przypisanego mu czynu, aczkolwiek:a) żadna z osób zainteresowanych nie zeznała, by otrzymała gotówkę zamiast towaru,b) nie zasługują na wiarę stanowiące podstawę ustaleń wyjaśnienia oskarżonej Marii M. oraz jej męża Ignacego M.,c) okoliczność, że kredytobiorcy nie posiadali towarów, które zakupili, nie wyłącza tego, że mogli oni sprzedać nabyte towary oraz że mogło się też zdarzyć, iż Maria K., ekspedientka, w prowadzonym przez oskarżonego sklepie mogła podsunąć oskarżonemu do załatwienia i podpisu dokumenty, przy czym klientów, których one dotyczyły, mógł nie widzieć.Poza tym rewizja podnosi, że Sąd Wojewódzki niesłusznie nie zastosował w stosunku do oskarżonego dekretu o amnestii z dnia 10 lipca 1964 r. Wprawdzie oskarżony był skazany w innej sprawie (z art. 286 § 1 k.k.), ale skazanie to nastąpiło za czyny popełnione w czasie od 15 lutego do 5 marca 1962 r., a więc późniejsze niż czyn przypisany oskarżonemu w sprawie niniejszej, popełniony wcześniej, bo w okresie od marca do grudnia 1961 r.V. Rewizja oskarżonej Józefy U. i oskarżonego Edwarda S. - wnosząc: 1) o uchylenie zaskarżonego wyroku i 2) o umorzenie w stosunku do oskarżonych postępowania na podstawie art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 1 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. - zarzuca:obrazę art. 2 pkt 1 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. przez nieumorzenie w stosunku do oskarżonych postępowania na mocy tego przepisu dlatego, że przypisany oskarżonej czyn z art. 286 § 3 k.k. zagrożony był karą poniżej roku.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:1. Rewizje oskarżonych Józefy U. i Edwarda S., nie kwestionując ustaleń Sądu Wojewódzkiego co do ich winy, słusznie podnoszą, że skoro sąd zakwalifikował przypisane im czyny z art. 286 § 3 k.k., który przewiduje karę do 6 miesięcy aresztu, to powinien był na podstawie art. 2 w związku z art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii postępowanie karne w stosunku do tych oskarżonych umorzyć.Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd Wojewódzki przez przeoczenie darował tym oskarżonym karę aresztu zamiast umorzyć w stosunku do nich postępowanie karne.W tych warunkach Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonych Józefę U. i Edwarda S., a nadto - w trybie art. 386 k.p.k. - również w części skazującej oskarżoną Marię S., której rewizję poprzednio, wobec jej cofnięcia, pozostawiono bez rozpoznania, i w tym zakresie na podstawie powołanych w sentencji przepisów dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii postępowanie karne w stosunku do tych oskarżonych o przestępstwo z art. 286 § 3 k.k. umorzył.2. Rewizja oskarżonego Kazimierza C. w części kwestionującej jego winę nie jest zasadna.Sąd Wojewódzki słusznie nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego C. (kierownika sklepu PSS nr 530 w B.), że wydawał na podstawie limitowanych przekazów ORS klientom towary, między innymi W., ponieważ Józef W. i Gertruda W. zaprzeczyli temu, a biegła B. stwierdziła, że podpisy W. są podrobione. Poza tym oskarżony wyjaśnił, że wydał na podstawie umowy z ORS towar Marii W. Tymczasem Maria W. zeznała, że w sklepie prowadzonym przez oskarżonego C. w ogóle nie była. Oskarżona Maria M. zaś wyjaśniła, że umowę dotyczącą Marii W. przyniosła do jej mieszkania oskarżona Lucyna K. i na jej prośbę położyła podpis za Marię W. w rubryce "towar otrzymałam" (Lucyna K. powiedziała przy tym, że Maria W. odstąpiła jej kredyt z ORS). Sąd Wojewódzki słusznie przy tym w uzasadnieniu wyroku zaznacza, że z wyjaśnień oskarżonej Marii M. i zeznań jej męża Ignacego M. wynika, iż łączyły ją bliższe powiązania z oskarżonym C., co niewątpliwie ułatwiało uzyskanie od niego na podstawie umów z ORS zamiast towaru - gotówki.Świadek Irmgarda K. zeznała, że na dołączonym do umowy nr 409188 przekazie nie nakreśliła podpisu w rubryce "towar otrzymałem" i nie otrzymała też towaru na podstawie umowy nr 47858. Zeznanie to znajduje potwierdzenie w opinii biegłego B., która stwierdziła, że podpis Irmgardy K. w rubryce "towar otrzymałem" na przekazie dołączonym do umowy nr 38037/61 na nazwisko Irmgardy K. został nakreślony przez oskarżoną Marię M.Z zeznania zatrudnionej w prowadzonym przez oskarżonego C. sklepie świadka Marii K. wynika także, że oskarżonego Kazimierza C. łączyły bliższe powiązania z oskarżoną Marią M., gdyż ta parę razy w tygodniu przychodziła do tego sklepu.Również świadek Ignacy M. zeznał, że na podstawie podpisanych umów ani nie skorzystał z kredytu w ORS, ani nie składał podpisu na przekazach w rubryce "towar otrzymałem".W tych warunkach ustalenia Sądu Wojewódzkiego należało uznać za prawidłowe, jednakże z tą zmianą, że oskarżony Kazimierz C. z naruszeniem swoich obowiązków służbowych wydawał bądź to gotówkę zamiast towaru, bądź to towar osobom nieuprawnionym.Ustalenie Sądu Wojewódzkiego w sentencji wyroku, jakoby oskarżony ten wydawał tylko gotówkę, nie znajduje oparcia w materiale dowodowym i pozostaje w sprzeczności z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu bowiem Sąd Wojewódzki wyraźnie ustala, że oskarżony C. wydawał "towar względnie gotówkę".Słuszny natomiast jest zarzut rewizji tego oskarżonego, że karę roku więzienia należało mu darować z mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii. Zauważyć bowiem trzeba, że z załączonego do rewizji oskarżonego C. odpisu sentencji wyroku Sądu Powiatowego w B. z dnia 21 listopada 1963 r. wynika, że oskarżony C. został skazany z art. 286 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia za czyn popełniony w czasie od dnia 15 lutego 1962 r. do 5 marca 1962 r., a więc już po dokonaniu czynu opisanego w pkt VIII aktu oskarżenia w niniejszej sprawie, który to czyn miał miejsce w czasie od marca do grudnia 1961 r.W tych warunkach - wobec braku recydywy - zachodziła podstawa do darowania oskarżonemu C. kary 1 roku więzienia w niniejszej sprawie na mocy art. 3 ustęp 1 pkt 1 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r.3. Co się tyczy rewizji oskarżonych Lucyny K., Marii M. i Alicji M., to zarzuty zawarte w tych rewizjach, zwłaszcza kwestionujące kwalifikację prawną czynu I, są w dużej mierze uzasadnione.Sąd Wojewódzki w sentencji zaskarżonego wyroku generalnie przyjął, że oskarżone te działały "za pomocą fałszowania umów o kredyt Obsługi Ratalnej Sprzedaży", co nie jest zgodne z materiałem dowodowym, a nadto pozostaje w wyraźnej sprzeczności z ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu tegoż wyroku z którego przecież wynika, że fałszowanie umów miało miejsce tylko w niektórych wypadkach.Sąd Wojewódzki w pkt I sentencji zaskarżonego wyroku generalnie przyjął, że oskarżone Lucyna K., Maria M. i Alicja M. dopuściły się w wymienionych w tym punkcie wypadkach zagarnięcia mienia społecznego przez wyłudzenie na szkodę ORS i zastosował kwalifikację prawną z art. 1 § 1 lit. b) bądź też - gdy chodzi o oskarżoną Alicję M. - lit. a) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.Sąd Wojewódzki, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wyszedł z błędnego założenia, że sam fakt skorzystania przez osobę nieuprawnioną z kredytu ORS przy pomocy osób uprawnionych do otrzymania kredytu, które na jej prośbę zawarły z ORS umowę kredytową, wystarcza do przyjęcia zagarnięcia mienia społecznego. Sąd Wojewódzki bowiem wywodzi, że "czyn oskarżonej (...) wyczerpuje znamiona występku z art. 1 § 1 ustawy czerwcowej, a nie cechy z art. 264 § 1 k.k., skoro przyjęto za udowodnione, że z kredytu skorzystała nie pracująca w dacie zawarcia umów Maria M., sam zaś Włodzimierz U., a przede wszystkim oskarżony C. (ten ostatni mimo spłacenia kredytu) nie zostali w żadnym stopniu poszkodowani, skoro działali świadomie, biorąc udział w wyłudzeniu".W innym miejscu Sąd Wojewódzki, powołując się na uchwałę składu 7 sędziów SN z dnia 22 sierpnia 1963 r. (OSN 12/63, poz. 213), podkreśla, że "na sprawę należy spojrzeć od strony zamiaru tychże oskarżonych, które bynajmniej nie działały w interesie tzw. kredytobiorców, z których żaden - jak to wynika z przewodu - z kredytu w rzeczywistości nie skorzystał".Powołując się na wspomnianą uchwałę składu 7 sędziów, Sąd Wojewódzki nie zastosował się do jej wskazań bądź też błędnie je zrozumiał, skoro zamiar wyłudzenia kredytu identyfikuje z zamiarem zagarnięcia mienia społecznego w postaci towaru lub pieniędzy.Zauważyć należy, że Sąd Wojewódzki wszystkie wypadki, o których mowa w pkt I sentencji zaskarżonego wyroku, sprowadził jak gdyby do wspólnego mianownika i uznał je za zagarnięcie mienia społecznego, stosując przepis art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., mimo że chodzi tu o sytuacje bardzo różnorodne. Różnorodność tych sytuacji nie pozwalała na jakąś sumaryczną ich ocenę, lecz wymagała odrębnej oceny każdej zawartej z ORS umowy i zamiaru osób biorących w niej udział bezpośrednio lub pośrednio, a to w celu ustalenia, czy w ogóle osoby te dopuściły się przestępstwa, a jeśli tak, to jakiego.Wprawdzie materiał dowodowy zebrany w sprawie byłby w zasadzie wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jednakże Sąd Najwyższy nie mógł tej sprawy merytorycznie rozstrzygnąć, ponieważ takie rozstrzygnięcie wymagałoby w gruncie rzeczy ponownego osądzenia sprawy, a ocena dowodów - wobec zachodzących rozbieżności nie tylko między wyjaśnieniami oskarżonych a zeznaniami świadków zawierających umowy z ORS lub poręczających te umowy, ale również między wyjaśnieniami poszczególnych oskarżonych - nie może być dokonana przez Sąd Najwyższy, gdyż stanowiłoby to istotne naruszenie zasady bezpośredniości. Poza tym pozbawiłoby to oskarżone toku instancji, bo od poczynionych przez Sąd Najwyższy nowych ustaleń oskarżone nie miałyby już odwołania.Z tych względów zaskarżony wyrok w zakresie objętym pkt I sentencji zaskarżonego wyroku - po uprzednim, rzecz jasna, uchyleniu kar łącznych wymierzonych oskarżonym Lucynie K. i Alicji M. - należało uchylić i sprawę w tym zakresie przekazać Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki będzie musiał poczynić odrębne ustalenia faktyczne co do każdej umowy kredytowej zawartej z ORS oraz co do roli poszczególnych oskarżonych w związku z zawartymi umowami i w zależności od tych ustaleń odpowiednio zakwalifikować działanie oskarżonych, kierując się następującymi wskazaniami:a) Zagarnięcie mienia społecznego - w formie oszustwa - w razie korzystania z pomocy kredytowej ORS można przyjąć tylko wówczas, gdy zostanie ustalone, że zamiarem oskarżonych było wyłudzenie od jednostki handlu uspołecznionego, dzięki pomocy kredytowej ORS-u, towarów lub pieniędzy zamiast towarów ze świadomością, że raty nie zostaną spłacone ani wyegzekwowane, a więc kosztem ORS-u. Dowodem zagarnięcia może być sfałszowanie umowy kredytowej i niespłacanie rat albo posłużenie się osobami nieodpowiedzialnymi materialnie.Przykładowo biorąc, w sprawie niniejszej mogłaby wchodzić w rachubę kwalifikacji z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. co do umowy kredytowej zawartej 13 grudnia 1961 r. przez Józefa W. a opiewającej na 22.000 zł, skoro tenże Józef W., przesłuchany w charakterze świadka, zeznał, że na prośbę oskarżonej Marii M. wyraził zgodę na umowę kredytową na 2.000 zł, nie wie zaś, skąd się wzięła na umowie kwota 22.000 zł, i że w związku z tym nie spłaca rat, a w postępowaniu cywilnym wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty. Sfałszowanie umowy kredytowej bez zamiaru spłacania rat uzasadnia przyjęcie zagarnięcia. Podobnie uzasadnione byłoby przyjęcie zagarnięcia w wypadku umowy z dnia 1 czerwca 1962 r. na 27.000 zł, opiewającej na Aleksandra K., gdyby uznać za prawidłowe zeznania świadków: Aleksandra K., że nie podpisał umowy, Barbary C. S., że podpisała poręczenie na prośbę oskarżonej Marii M., ale tylko do wysokości 4.000 zł, i Józefa B., że podpis jego został sfałszowany, co zresztą potwierdziła biegła B.b) Natomiast oszustwo określone w art. 264 § 1 k.k., a nie zagarnięcie mienia społecznego, będzie wchodziło w rachubę wówczas, gdy zostanie ustalone, że oskarżony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził inne osoby do niekorzystnego rozporządzenia swym mieniem w ten sposób, że nakłonił je do zawarcia umów kredytowych z ORS-em i przekazania sobie uprawnień dotyczących zrealizowania tych umów, wprowadzając te osoby w błąd przez kłamliwe zapewnienie, że składane przez nie na umowach i gwarancjach podpisy mają charakter grzecznościowy, albowiem oskarżony będzie sam spłacał wynikające z umowy raty, gdy tymczasem w rzeczywistości nie miał on zamiaru spłacania rat. W takiej sytuacji czyn oskarżonego godzi wprawdzie w cele, którym ma służyć ORS, a mianowicie w ułatwienie ludziom pracy zaopatrywania się w przedmioty niezbędne do codziennego życia lub ułatwiające je, jednakże zawiera on jedynie znamiona oszustwa określonego w art. 264 § 1 k.k., popełnionego na szkodę osób prywatnych, ponieważ umowy te, zawarte z ORS-em przez osoby odpowiedzialne, miały pełną moc prawną, przy czym albo osoby te same spłacały raty dobrowolnie, albo też raty te były od nich egzekwowane.Wbrew więc stanowisku Sądu Wojewódzkiego jakoby osoby, które spłaciły kredyt, nie zostały pokrzywdzone, bo świadomie wzięły udział w wyłudzeniach kredytu dla nieuprawnionych oskarżonych, należy przyjąć, że właśnie te osoby zostały oszukane i pokrzywdzone, natomiast ORS uszczerbku materialnego nie poniósł.Takie sytuacje w sprawie niniejszej występują najczęściej. Przykładowo biorąc, w wypadku umów zawartych przez Eugeniusza W. 26 stycznia 1961 r. i 31 stycznia 1961 r. opiewających po 5.000 zł, w rachubę wchodzi kwalifikacja z art. 264 § 1 k.k., skoro z zeznań tegoż Eugeniusza W. jak również z zeznań poręczycieli R. i Marii W. wynika, że towaru nie pobrali, umieścili zaś swe podpisy grzecznościowo na prośbę oskarżonych w zaufaniu, że będą one spłacały przypadające raty. W takiej sytuacji brak było jakichkolwiek podstaw do przypisania oskarżonym zagarnięcia mienia społecznego.Rozważenia przy ponownym rozpoznaniu będzie wymagała kwestia, czy co do umowy z dnia 31 stycznia 1961 r. nie będzie ewentualnie wchodziła w rachubę kwalifikacja prawna z art. 286 § 2 k.k. co do czynu oskarżonej Lucyny K., a to ze względu na charakter jej pracy w ORS, jeśli czynu tego dopuściła się z przekroczeniem swych uprawnień.Również może wchodzić w rachubę kwalifikacja z art. 264 § 1 k.k., a nie zagarnięcie, np. w wypadku umowy zawartej 22 maja 1962 r. na 15.000 zł przez Krystynę G., skoro przyznała ona - podobnie jak i poręczycielka Eliza N. - że zobowiązania podpisała, a biegły stwierdził, że obie one całą należność spłaciły.Nie daje podstawy do odmiennych wniosków fakt, że podpis drugiego poręczyciela, świadka Józefa B., został sfałszowany, jak również sfałszowany został podpis przy odbiorze towaru, co mogłoby stanowić przestępstwo z art. 187 k.k., gdyby nie to, że chodzi o jeden czyn polegający na oszustwie.Zauważyć jeszcze wypada, że jeżeli kredyt został wykorzystany przez osobę, która umowę podpisała, a następnie spłaciła ratę, to nie ma podstaw do przyjęcia nie tylko zagarnięcia, ale nawet oszustwa (art. 264 § 1 k.k.). Sytuacja taka zdaje się zachodzić w wypadku umowy kredytowej zawartej 5 kwietnia 1982 r. przez C. na 5.000 zł.c) Wreszcie może też wchodzić w rachubę kwalifikacja prawna z art. 286 § 2 k.k. w wypadku, gdy zawarcie umowy kredytowej nastąpiło przy przekroczeniu uprawnień służbowych pracownika ORS, o czym była już mowa, albo przy wydawaniu przez kierownika sklepu na podstawie ratalnej umowy sprzedaży gotówki zamiast towaru lub towaru osobie nieuprawnionej, jak to miało miejsce w wypadku oskarżonego Kazimierza C.Może też wchodzić w rachubę kwalifikacja prawna z art. 293 k.k. w związku z art. 286 § 2 k.k. w wypadku nakłaniania pracownika ORS do akceptowania umowy, mimo że zawierała ona braki lub opiewała na osobę nieuprawnioną, albo w wypadku nakłaniania kierownika jednostki handlu uspołecznionego do wydania gotówki zamiast towaru lub towaru osobie nieuprawnionej.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki będzie musiał wnikliwie ocenić, na czym polegał udział poszczególnych oskarżonych w zawieraniu poszczególnych umów. Dokonana bowiem przez ten Sąd ocena w tym zakresie nasuwa pewne zastrzeżenia. Tak więc, przykładowo biorąc, w wypadku umowy kredytowej zawartej 18 września 1961 r. przez Tadeusza C., a opiewającej na 17.000 zł, przy zawarciu której poręczycielami byli Krystyna G. i Ignacy M., brak było podstaw do skazania oskarżonej Alicji M., skoro nie przyznała się ona do winy, a Krystyna G. i Ignacy M., przesłuchani w charakterze świadków, jak również świadek Anna C. oraz współoskarżone Lucyna K. i Maria M., nie obciążyły jej. Samo zaś zeznanie świadka Tadeusza C. o obecności oskarżonej Alicji M. wraz z oskarżoną Lucyną K. przy podpisywaniu przez niego książeczki przekazów limitowanych nie dawało podstawy do skazania Alicji M., zwłaszcza że z wyjaśnienia oskarżonej Lucyny K. wynika, iż rola Alicji M. ograniczyła się tylko do udzielenia porady Tadeuszowi C. - po wyjściu jego z więzienia, gdy zażądano od niego spłaty należności - jak należy wydobyć umowę z działu windykacji.4. Co do czynu oskarżonej Lucyny K. opisanego w pkt III aktu oskarżenia (pkt VI sentencji zaskarżonego wyroku), należy zauważyć, że działanie oskarżonej - wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego - nie ma charakteru zagarnięcia, lecz stanowi oszustwo z art. 264 § 1 k.k., ponieważ oskarżona ta złożyła w ORS autentyczne obligi, które zostały częściowo spłacone przez osoby figurujące na nich. Jak zeznała bowiem świadek Anna C., podpisała ona na prośbę oskarżonej Lucyny K. umowę na 5.000 zł oraz weksel na tę kwotę, gdyż Lucyna K. chciała na tej podstawie uzyskać w ORS kredyt, a sama oskarżona Lucyna K. przyznała te okoliczności wyjaśniając, iż skorzystała z tego kredytu. Z opinii biegłego wynika, że ów kredyt został w całości spłacony, przy czym częściowo musiała ten kredyt spłacić Anna C., gdyż wbrew przyrzeczeniu nie uczyniła tego oskarżona.Skoro jednak oskarżona Lucyna K. została skazana za ten czyn na karę 10 miesięcy więzienia i 1.000 zł grzywny, postępowanie co do niej w tej części należało umorzyć na podstawie art. 5 w związku z art. 3 ustęp 1 pkt 1 i 4 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r., nie zaś - jak to uczynił Sąd Wojewódzki - darować jedynie karę więzienia.5. Co do czynu oskarżonej Alicji M. opisanego w pkt IV aktu oskarżenia, ustalenia faktyczne Sądu Wojewódzkiego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pozostają w sprzeczności z czynem przypisanym jej w sentencji.Poza tym wątpliwości budzi przyjęcie przez Sąd Wojewódzki, że podpis na umowie został sfałszowany, skoro świadek S. tego nie twierdził utrzymując, iż podpisy są bardzo podobne do jego podpisu.Z okoliczności sprawy zdaje się wynikać, że oskarżona Alicja M., nie będąc sama uprawniona do korzystania z kredytu ORS jako pracownik tego Przedsiębiorstwa, posłużyła się swoim przyjacielem S. Ponieważ - jak stwierdził biegły G. - 5.250 zł spłacono dobrowolnie, a resztę w kwocie 6.750 zł ściągnięto w drodze egzekucji, trudno przyjąć, iż oskarżona dopuściła się zagarnięcia. Można by natomiast przyjąć, że oskarżona dopuściła się oszustwa na szkodę S., narażając go na spłatę 800 zł, a w każdym razie że dopuściła się przestępstwa określonego w art. 187 k.k., skoro podrobiła podpis S. na przekazach w rubryce "towar otrzymałem".W tych warunkach zaskarżony wyrok w tej części należało uchylić i wobec przewidywanej kary - postępowanie karne w tym zakresie na podstawie przepisów powołanych w sentencji wyroku umorzyć.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.