II KR 198/78

WyrokIzba Karna1978-09-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czyn polegający na zadaniu konkubinie ran ciętokłutych nożem, które naruszyły czynności kończyny górnej na czas powyżej 7 dni, wyczerpuje znamiona usiłowania zabójstwa (art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 k.k.), czy też stanowi przestępstwo uszkodzenia ciała (art. 156 § 1 k.k.)?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czyn polegający na zadaniu konkubinie ran ciętokłutych nożem, które spowodowały naruszenie czynności prawej kończyny górnej na czas powyżej 7 dni, nie wyczerpuje znamion usiłowania zabójstwa, lecz stanowi przestępstwo uszkodzenia ciała z art. 156 § 1 k.k. Brak było podstaw do przypisania sprawcy winy popełnienia usiłowanego przestępstwa z art. 155 § 1 pkt 2 k.k., gdyż opinia biegłego wykazała, że nie doszło do uszkodzenia większych naczyń krwionośnych i nie było wykrwawienia, a rana nie była chorobą zazwyczaj zagrażającą życiu.
Stan faktyczny
Prokurator oskarżył Stanisława O. o usiłowanie zabójstwa konkubiny, polegające na zadaniu jej ciosów nożem pod wpływem silnego wzburzenia. Sąd Wojewódzki uznał go winnym uszkodzenia ciała (art. 156 § 1 k.k.) i skazał na karę pozbawienia wolności. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając błąd w ustaleniu znamion czynu. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę po modyfikacji zarzutów rewizyjnych przez prokuratora.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając rewizję prokuratora za niezasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Szamrej (sprawozdawca). Sędziowie: J. Gawroński, J. Żurawski.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Borkowska-Grabiec.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 28 września 1978 r. sprawy Stanisława O., oskarżonego z art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 148 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Wałbrzychu z siedzibą w Świdnicy z dnia 10 lipca 1978 r.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneProkurator Rejonowy w Świdnicy oskarżył Stanisława O. o to, że w dniu 10 stycznia 1978 r. w S., działając pod wpływem silnego wzburzenia usprawiedliwionego uzasadnionymi okolicznościami i przewidując możliwość pozbawienia życia swej konkubiny Zofii W. oraz godząc się z tymi, chwycił znajdujący się na stole nóż kuchenny, którym zadał jej ciosy w okolicę klatki piersiowej, w następstwie czego doznała ona rany kłutej przyczepu mięśnia piersiowego prawego, przechodzącej przez dół pachy do kąta łopatki prawnej, i wstrząsu krwotocznego wywołanego nadmiernym wykrwawieniem, co zagrażało jej życiu, lecz zamierzonego skutku nie osiągnął ze względu na udzielenie jej natychmiastowej pomocy lekarskiej, tj. o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 148 § 2 k.k.Sąd Wojewódzki w Wałbrzychu z siedzibą w Świdnicy wyrokiem z dnia 10 lipca 1978 r. uznał Stanisława O. za winnego tego, że w dniu 10 stycznia 1978 r. w S. zadał swej konkubinie Zofii W. uderzenie nożem w okolicę linii tylnej pachowej po stronie prawej na wysokości żebra IV, w następstwie czego doznała ona rany ciętokłutej przyczepu mięśnia piersiowego prawego, przechodzącej na wylot przez dół pachowy do kąta łopatki prawej, powodując u niej naruszenie czynności prawej kończyny górnej na czas powyżej 7 dni, tj. popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 156 § 1 k.k., i na podstawie tego przepisu skazał na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (...).Od tego wyroku prokurator wniósł rewizję (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Podniesiony w rewizji prokuratora zarzut sprowadza się do twierdzenia, że mylne jest uznanie Sądu Wojewódzkiego, iż czyn oskarżonego Stanisława O. nie wyczerpuje znamion zarzucanego przestępstwa określonego w art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 148 § 2 k.k. i przypisanie mu w konsekwencji winy popełnienia przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k. Zarzut ten jest w istocie bezpodstawny i jako taki słusznie nie został poparty przez występującego na rozprawie rewizyjnej prokuratora Prokuratury Generalnej, który zmodyfikował wspomnianą rewizję, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi błąd polegający na przypisaniu oskarżonemu Stanisławowi O. winy popełnienia przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k. i skazaniu go za to przestępstwo, zamiast za przestępstwo określone art. 155 § 1 pkt 2 k.k., i wnosząc o jego zmianę przez skazanie tegoż Stanisława O. za przestępstwo z tego ostatniego przepisu oraz zastosowanie wobec niego środka zabezpieczającego na podstawie art. 102 k.k.Rewizja prokuratora nie jest zasadna również i w zmodyfikowanej postaci. Wprawdzie biegły sądowy Czesław S. w opinii z dnia10 kwietnia 1978 r. stwierdził, że spowodowane u pokrzywdzonej uszkodzenie ciała w postaci rany ciętokłutej w okolicy linii tylnej pachowej po stronie lewej może być niebezpieczne dla życia, gdyż przez dół pachowy przechodzą duże naczynia krwionośne do kończyny górnej, których uszkodzenie może spowodować śmierć z wykrwawienia, jednocześnie jednak zaznaczył, iż ostateczną opinię co do charakteru omawianego obrażenia ciała będzie mógł wydać po zapoznaniu się z opisem zabiegu operacyjnego znajdującego się w książce operacyjnej i wynikiem badania morfologii krwi, który nie został wpisany do karty informacyjnej choroby. Po zapoznaniu się zaś z wymienioną dodatkową dokumentacją lekarską biegły sądowy Czesław S. wydał opinię uzupełniającą, w której w sposób przekonujący podał, że u pokrzywdzonej nie stwierdzono uszkodzenia większego naczynia, krwawienie z rany nastąpiło z powodu uszkodzenia drobnych naczyń i było stosunkowo małe (nie było wykrwawienia), a w konsekwencji że nie ma podstaw do uznania, iż została ona dotknięta chorobą zazwyczaj zagrażającą życiu i że spowodowane w niej uszkodzenie ciała, które jest innym uszkodzeniem niż określone w art. 155 k.k., naruszyło czynności prawej kończyny górnej na czas powyżej 7 dni.Czyn oskarżonego Stanisława O. spowodował więc skutek określony w art. 156 § 1 k.k., a skoro tak, to nie może być mowy o dokonanym przez niego przestępstwie określonym w art. 155 § 1 pkt 2 k.k. Ujawnione zaś na rozprawie dowody nie pozwalają na przypisanie oskarżonemu winy popełnienia usiłowanego przestępstwa określonego w art. 155 § 1 pkt 2 k.k. i na winę popełnienia przez niego tego przestępstwa nie wskazywały też argumenty przytoczone na poparcie zmodyfikowanego zarzutu rewizji prokuratora.Rewizja prokuratora w zmodyfikowanej postaci nie jest więc zasadna w tej części, w której wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez przypisanie oskarżonemu winy popełnienia przestępstwa określonego w art. 155 § 1 pkt 2 k.k. i skazanie go za to przestępstwo na karę 2 lat pozbawienia wolności. Nie jest ona zasadna również i w tej części, w której wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez zastosowanie wobec oskarżonego Stanisława O. środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia go na podstawie art. 102 § 1 k.k. w zakładzie leczenia odwykowego.Orzeczenie o zastosowaniu na podstawie art. 102 § 1 k.k. środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia sprawcy w zakładzie leczenia odwykowego może nastąpić w wypadku skazania go za przestępstwo popełnione w związku z nałogowym używaniem alkoholu lub innego środka odurzającego. Związek zaś popełnionego przestępstwa z nałogowym używaniem alkoholu lub innego środka odurzającego w rozumieniu art. 102 § 1 k.k. zachodzi zarówno wtedy, gdy przestępstwo zostało popełnione pod wpływem alkoholu lub innego środka odurzającego przez sprawcę dotkniętego wspomnianym nałogiem, jak i wtedy, gdy nałóg sprawcy przestępstwa jest przyczyną jego popełnienia.W wypadku niniejszej sprawy użyty przez oskarżonego alkohol nie miał wpływu na popełnienie przypisanego mu czynu i jego nałóg alkoholowy nie był przyczyną popełnienia tego czynu. Przyczyną bowiem popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu czynu było długotrwałe wysoce niewłaściwe postępowanie jego konkubiny, które wywołało u niego usprawiedliwiony okolicznościami stan silnego wzburzenia i tym samym popchnęło go do popełnienia tego czynu.Mając to na względzie i stwierdzając, że wymierzona oskarżonemu kara odpowiada stopniowi społecznego niebezpieczeństwa przypisanego mu czynu, Sąd Najwyższy uznał, że rewizja nie jest zasadna, i dlatego orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 11 § 1 KKart. 148 § 2 KKart. 156 § 1 KKart. 155 § 1 pkt 2 KKart. 102 KKart. 155 KKart. 102 § 1 KK§ 1§ 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.