IV KR 29/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski.Sędziowie: H. Kempisty (sprawozdawca), J. Moczydłowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Markowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza K., oskarżonego z art. 225 § 1 k.k. w związku z art. 23 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 18 § 1 i art. 59 § 1 lit. b) k.k., po rozpoznaniu rewizji założonych przez prokuratora i oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 29 listopada 1967 r., na podstawie art. 375 k.p.k.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 29 listopada 1967 r. Kazimierz K. - na podstawie art. 23 § 1 w związku z art. 225 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 18 § 1 w związku z art. 59 § 1 lit. b) k.k. - został skazany na 2 lata i 6 miesięcy więzienia za to, że w nocy z 19 na 20 sierpnia 1967 r. w T., w zamiarze pozbawienia życia swej żony Izabeli K., uderzył ją nożem w podżebrze lewe, w wyniku czego doznała ona rany kłutej z uszkodzeniem naczyń sieci, żołądka oraz skrwawienia do jamy brzusznej, lecz zamierzonego celu nie osiągnął wskutek udzielenia jej szybkiej pomocy lekarskiej.Od powyższego wyroku rewizje wnieśli prokurator i oskarżony.I. Rewizja prokuratora zaskarża wyrok w części dotyczącej wymiaru kary i zarzucając wyrokowi rażącą niewspółmierność kary w stosunku do przypisanego oskarżonemu czynu, wnosi o zmianę wyroku przez wymierzenie oskarżonemu surowszej kary pozbawienia wolności, a nadto o orzeczenie wobec niego utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych.II. Rewizja oskarżonego Kazimierza K. zarzuca wyrokowi:1)błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegającą na tym, że mimo braku przesłanek uwydatniających zamiar oskarżonego pozbawienia życia Sąd przyjął kwalifikację prawną z art. 23 § 1 w związku z art. 225 § 1 k.k. zamiast z art. 236 § 1 lit. a) kk.;2)rażącą niewspółmierność kary w stosunku do przypisanego oskarżonemu czynu.Rewizja oskarżonego wnosi o uchylenie wyroku, o uznanie oskarżonego za winnego przestępstwa z art. 236 § 1 k.k. oraz o wymierzenie mu stosownej kary i jej warunkowe zawieszenie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Rewizja oskarżonego nie jest zasadna.Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd Wojewódzki rozważał już kwestię ewentualnych kwalifikacji prawnych, ale doszedł do ostatecznego wniosku, że oskarżony popełnił przestępstwo z art. 23 § 1 k.k. w związku z art. 225 § 1 k.k. z zamiarem ewentualnym.Stanowisko Sądu jest słuszne.Oskarżony, uderzając swą żonę ostrym i spiczastym nożem w brzuch, musiał sobie zdawać sprawę z tego, że skutkiem jego czynu może być jej śmierć, i na to się co najmniej godził. Przyjęcie takiego zamiaru znajduje oparcie w szczególności w zeznaniach świadka P., opisującego zachowanie się oskarżonego bezpośrednio po uderzeniu żony nożem. Jak wynika z zeznań lekarza, który dokonał zabiegu operacyjnego Izabeli K., rana zadana pokrzywdzonej spowodowałaby niechybnie jej śmierć, gdyby nie szybka pomoc chirurgiczna udzielona pokrzywdzonej. Podobną opinię wydał biegły lekarz sądowy dr Romuald W.Argument rewizji, że oskarżony z powodu opilstwa nie mógł sobie zdawać sprawy z tego, co czyni, jest chybiony, gdyż oskarżony nie był aż tak pijany, żeby utracił świadomość tego, co czyni. Z zeznań świadka P. wynika, że oskarżony był podpity. Po uderzeniu zaś swej żony był podniecony, lecz był świadom tego, co uczynił, przyznając się do tego świadka, że ugodził żonę nożem w brzuch. To samo zresztą powiedział po zajściu do funkcjonariusza MO Zygmunta P.Również wymierzonej oskarżonemu kary - wbrew sugestiom rewizji - nie można uważać za rażąco surową, zwłaszcza jeśli się zważy na charakter przestępstwa przypisanego oskarżonemu, nawet przy zastosowaniu art. 59 k.k.II. Nie jest także słuszna rewizja prokuratora.Wymierzona oskarżonemu kara 2 lat i 6 miesięcy więzienia za usiłowanie popełnienia zbrodni z art. 225 § 1 k.k. przy jednoczesnym zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary z powodu ograniczonej w znacznym stopniu poczytalności oskarżonego nie może uchodzić za karę rażąco łagodną. Wbrew sugestiom rewizji prokuratora nie można by było (wbrew temu, co słusznie uwzględnił na korzyść oskarżonego Sąd Wojewódzki) nie doceniać znaczenia wyrażonej przez oskarżonego skruchy i żalu. Nie można zaś obalać wartości tej skruchy i żalu odwoływaniem się ogólnym tylko do tego (co zresztą trudno uznać za notorium), że "każdy w zasadzie przestępca po udowodnieniu mu przestępstwa wykazuje żal i skruchę (...)". Wyrażoną przez oskarżonego skruchę i żal należy w każdym wypadku traktować jako okoliczność łagodzącą, chyba że z konkretnych okoliczności sprawy wynika ich nieszczerość lub też tylko wyrachowanie. To, że oskarżony w chwili czynu był istotnie pod wpływem alkoholu - nie może mieć w okolicznościach tej sprawy większego znaczenia dla wymiaru ewentualnie surowszej kary, skoro oskarżony przypadkowo tylko wprawił się w stan nieznacznego odurzenia alkoholowego, poczęstowany alkoholem przez znajomych na urządzonych przez nich imieninach, wtedy gdy wstąpił do nich "po drodze", powracając z łowienia ryb.Wbrew stanowisku rewizji prokuratora, podzielić należy w pełni stanowisko Sądu Wojewódzkiego, który przy wymiarze kary miał na względzie (na korzyść oskarżonego) sytuację pozbawionej jedynego swego żywiciela rodziny oskarżonego, a w szczególności okoliczność, że pokrzywdzona przez oskarżonego jego żona, pozostająca z nim razem od 32 lat, nie tylko że przebaczyła oskarżonemu, ale ponadto zabiegała i zabiega wszystkimi dostępnymi jej środkami o zwolnienie oskarżonego z więzienia. Jeżeli więc pokrzywdzonym przez sprawcę jest osoba najbliższa oskarżonemu, należy przy wymiarze kary zwracać uwagę nie tylko na stosunek sprawcy do pokrzywdzonego, ale również i na stosunek pokrzywdzonego do sprawcy, w szczególności po popełnieniu przestępstwa.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.