I K 173/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Chełmicki.Sędziowie: S. Dąbrowski, R. Kryże (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: W. Gawlikowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa A., oskarżonego z art. 23 § 1 w związku z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonych przez prokuratora i oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 7 kwietnia 1964 r., na podstawie art. 375 k.p.k.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1964 r., po rozpoznaniu sprawy Józefa A., oskarżonego o to, że dnia 24 maja 1963 r. w W., działając pod wpływem alkoholu, w zamiarze pozbawienia życia Antoniego K., ugodził go nożem w głowę, lecz zamierzonego skutku nie osiągnął wobec udzielenia Antoniemu K. niezwłocznej pomocy lekarskiej, tj. o czyn przewidziany w art. 23 § 1 w związku z art. 225 § 1 k.k. - uznał go za winnego tego, że w dniu 24 maja 1963 r. w W., działając pod wpływem alkoholu, ugodził nożem w głowę Antoniego K. z zamiarem ewentualnym zadania mu ciężkiego uszkodzenia ciała i spowodował u niego ranę ciętą prawej okolicy wyrostka żuchwowego z przecięciem gałązki tętnicy, co wywołało rozstrój zdrowia u poszkodowanego trwający powyżej dni 20, tj. przestępstwa z art. 23 § 1 w związku z art. 236 § 1 k.k., i za to skazał go na 3 lata więzienia z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 8 czerwca 1963 r.Od tego wyroku wnieśli rewizje prokurator i oskarżony Józef A.I. Rewizja prokuratora wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu przewidzianego w art. 23 § 1 w związku z art. 225 § 1 k.k. i wymierzenie mu za to odpowiednio surowej kary zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez niesłuszne uznanie, że brak jest dowodów, na podstawie których można by przypisać oskarżonemu zamiar pozbawienia życia Antoniego K.II. Rewizja oskarżonego Józefa A. wnosi o uchylenie wyroku i zmianę kwalifikacji czynu zarzucanego oskarżonemu z art. 23 § 1 i w związku z art. 236 § 1 k.k. na art. 237 § 1 k.k. oraz o złagodzenie orzeczonej kary pozbawienia wolności zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegającą na niesłusznym uznaniu - mimo braku dowodów - że zamiarem oskarżonego było spowodowanie ciężkiego uszkodzenia ciała, chociaż działanie jego spowodowało rozstrój zdrowia trwający poniżej dni dwudziestu.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Obie rewizje nie są zasadne.I. Co do rewizji prokuratora.Rewizji prokuratora poza ogólnym stwierdzeniem, że oskarżony godził nożem w głowę, tj. w ośrodek ważny dla życia, nie przytacza żadnych okoliczności, które by wskazywały na bezpośredni czy pośredni zamiar oskarżonego dokonania zabójstwa. Głowa niewątpliwie jest ważnym ośrodkiem dla życia ludzkiego, ale dla przyjęcia zamiaru dokonania zabójstwa przez sprawcę istotne jest to, jakim narzędziem godził sprawca, w jaką część głowy i z jaką siłą. Z prawidłowych ustaleń Sądu wynika, że oskarżony ugodził pokrzywdzonego jeden raz nożem w okolicę wyrostka stawowego żuchwy, powodując ranę długości około 3 cm, a więc w miejsce, które - jak uczy doświadczenie - z reguły nie powoduje zejścia śmiertelnego. Skoro zatem brak jest dostatecznych przesłanek do tego, żeby oskarżony działał w zamiarze zabójstwa, to Sąd Wojewódzki prawidłowo przyjął, że oskarżonemu można przypisać co najmniej zamiar zadania ciężkiego uszkodzenia ciała.Co do rewizji oskarżonego Józefa A.Rewizja oskarżonego Józefa A. nie jest również zasadna. Wprawdzie najistotniejszą cechą wyróżniającą grupę przestępstw przeciwko zdrowiu jest charakter skutkowy tych przestępstw i sprawca z reguły odpowiada za spowodowany przez niego skutek, jednakże możliwy jest zbieg przepisów art. 237 § 1 k.k. z przepisami art. 23 i 235 § 1 k.k. bądź art. 236 § 1 k.k. Sytuacja taka zachodzi wtedy, gdy sprawca, który spowodował lekkie uszkodzenie ciała z art. 237 § 1 k.k., w rzeczywistości miał zamiar spowodować uszkodzenie poważniejsze podpadające pod art. 235 § 1 k.k. albo art. 236 § 1 k.k., lecz zamierzonego uszkodzenia nie spowodował wskutek okoliczności od niego niezależnych. Do zastosowania w tym wypadku art. 23 § 1 w związku z art. 235 § 1 k.k. albo art. 236 § 1 k.k. konieczne jest ustalenie, że zamiar sprawcy obejmował popełnienie przestępstwa z art. 235 § 1 k.k. lub art. 236 § 1 k.k., a więc że sprawca chciał spowodować uszkodzenia ciała określone w tych artykułach lub że możliwość spowodowania takiego uszkodzenia przewidywał i na to się godził.Sąd Wojewódzki w motywach zaskarżonego wyroku logicznie i bezbłędnie uzasadnił, że oskarżony, zadając cios nożem, miał co najmniej ewentualny zamiar zadania ciężkiego uszkodzenia ciała. Przecięta gałązka tętnicy powodowała silne krwawienie i jak wynika z opinii Zakładu Medycyny Sądowej, tylko szybka interwencja lekarska i opanowanie krwotoku zapobiegły skutkom przewidzianym w art. 236 § 1 k.k.Wymierzona oskarżonemu kara nie wykazuje cech nadmiernej surowości i w tym względzie Sąd Najwyższy podziela całkowicie motywy Sądu Wojewódzkiego.Z tych powodów należało orzec jak w sentencji wyroku.