II KR 357/75

WyrokIzba Karna1976-02-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd prawidłowo zastosował przepisy ustawy o amnestii, odmawiając zastosowania jej rozszerzonego zakresu do oskarżonego, który zgłosił się do organów ścigania po tym, jak jego wspólnicy byli już znani organom ścigania i ujawnili jego udział w przestępstwie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo nie zastosował rozszerzonej amnestii (art. 5 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r.) do oskarżonego Bronisława M. Warunkiem zastosowania tej amnestii jest nie tylko zgłoszenie się sprawcy do organów ścigania i ujawnienie okoliczności czynu, ale także to, by sprawca nie był znany organom ścigania w dniu wejścia w życie ustawy. W analizowanym przypadku, mimo że oskarżony zgłosił się do organów ścigania po wejściu w życie ustawy, jego udział w przestępstwie był już znany organom dzięki zeznaniom innych współoskarżonych, którzy byli aresztowani i przesłuchiwani przed wejściem w życie ustawy.
Stan faktyczny
Bronisław M. został skazany za nabycie zagarniętego mienia społecznego po niższej cenie. Sąd pierwszej instancji zastosował wobec niego połowę amnestii i zaliczył okres tymczasowego aresztowania. Oskarżony wniósł rewizję, domagając się zastosowania rozszerzonej amnestii przewidzianej w art. 5 ustawy o amnestii. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję oskarżonego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze, obniżając karę pozbawienia wolności i darowując ją na podstawie ustawy o amnestii, a karę grzywny podwyższając.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Ziemba (sprawozdawca). Sędziowie: J. Bratoszewski, Z. Kwiecień. Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Matysik.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 1976 r. między innymi sprawy Bronisława M., oskarżonego z art. 215 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 5 maja 1975 r. z m i e n i ł zaskarżony wyrok co do oskarżonego Bronisława M. w zakresie orzeczenia o karze w ten sposób, że obniżył wymierzoną mu karę pozbawienia wolności do 1 roku i 6 miesięcy, darowując ją jednocześnie na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159), natomiast karę grzywny podwyższył do 60.000 zł, zaliczając na jej poczet na podstawie art. 83 § 3 k.k. okres tymczasowego aresztowania od dnia 27 grudnia 1974 r. do dnia 5 maja 1975 r., według równoważnika jeden dzień aresztu za 100 zł grzywny (...). Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 5 maja 1975 r. skazany został między innymi Bronisław M. na podstawie art. 215 § 1 i art. 36 § 3 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, złagodzoną na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii o połowę, tj. do 1 roku i 3 miesięcy, z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 27 grudnia 1974 r. do dnia 5 maja 1975 r., oraz na 30.000 zł grzywny za to, że od lutego do listopada 1973 r. w K. nabył od Stanisława B. po niższej od obowiązującej cenie akcesoria i części samochodowe łącznej wartości nie mniejszej niż 30.000 zł, o których wiedział, że stanowią zagarnięte mienie społeczne. Od powyższego wyroku odwołał się oskarżony.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Co do rewizji oskarżonego Bronisława M. Zarzuty podniesione w tej rewizji nie są przekonujące. Nie stosując do oskarżonego Bronisława M. przepisu art. 5 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159), Sąd Wojewódzki nie dopuścił się uchybień i nie obraził prawa materialnego. Warunkiem zastosowania rozszerzonej amnestii (art. 5 ust. 3) do sprawcy przestępstwa, który zgłosił się do organu powołanego do ścigania przestępstw i ujawnił istotne okoliczności czynu oraz osoby, które z nim współdziałały (art. 5 ust. 2), jest okoliczność, by sprawca ten nie był w dniu wejścia w życie ustawy o amnestii znany organom powołanym do ścigania przestępstw (art. 5 ust. 1). Wynika to z zestawienia przepisów ust. 1 i 2 art. 5; oba bowiem te przepisy dotyczą przestępstw popełnionych przed dniem 15 czerwca 1974 r., jeżeli sprawcy ich nie byli w dniu wejścia w życie ustawy o amnestii znani organom powołanym do ścigania przestępstw. Wymienionego w art 5 ust. 1 ustawy o amnestii warunku, aby sprawca przestępstwa nie był w dniu wejścia w życie tej ustawy znany organom powołanym do ścigania przestępstw, nie należy oceniać według faktu, czy przeciwko sprawcy wszczęto już postępowanie karne, lecz według tego, czy wymienione organy były w posiadaniu materiałów, uzasadniających wszczęcie takiego postępowania. W konkretnym wypadku oskarżony Bronisław M. zgłosił się do organów powołanych do ścigania przestępstw w końcu sierpnia 1974 r., a więc jeszcze przed wszczęciem przeciwko niemu jakiegokolwiek postępowania karnego w tej sprawie, jednakże wtedy, gdy postępowanie przeciwko innym oskarżonym już się toczyło, a kilku z nich, w tym oskarżony Stanisław B., przebywało już od kilku miesięcy w tymczasowym areszcie. Jak przy tym wynika z protokołów przesłuchania współoskarżonego Stanisława B. w toku śledztwa, jeszcze przed wejściem w życie ustawy o amnestii wyjaśniał on wyraźnie, że kradzione z magazynu kolejowego w J. części samochodowe sprzedawał "za pół ceny" Bronisławowi M., prowadzącemu w K. prywatny zakład mechaniki pojazdowej. Organom powołanym do ścigania przestępstw był więc w dniu wejścia w życie ustawy o amnestii znany fakt, że Bronisław M. dopuścił się przestępstwa paserstwa, co wyłącza tego oskarżonego z kręgu osób wymienionych w przepisie art. 5 ustawy o amnestii (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 215 KKart. 1 ust. 1art. 83 § 3 KKart. 215 § 1art. 36 § 3 KKart. 5art. 5 ust. 3art. 5 ust. 2art. 5 ust. 1art 5 ust. 1§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.