II KR 49/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Szamrej. Sędziowie: M. Budzianowski, E. Porębski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: L. Anders.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 19 marca 1984 r. sprawy Jana L. i innych, oskarżonych z art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 201 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia 29 grudnia 1983 r.:1) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjmując, iż oskarżony Jan L. nie miał świadomości, że przedmiotem przypisanego mu czynu był szlam anodowy o wartości przekraczającej 300.000 zł, i poprawiając kwalifikację prawną tego czynu - na art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. i art. 199 § 1 k.k., obniżył wymierzoną mu karę grzywny do 60.000 zł,2) utrzymał w mocy tenże zaskarżony wyrok w pozostałych częściach (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w L. wyrokiem z dnia 29 grudnia 1983 r. uznał m.in. za winnego Jana L. tego, że w dniu 19 marca 1983 r. w L. usiłował udzielić Jerzemu Ł. pomocy w zagarnięciu 101,5 kg mokrego szlamu anodowego wartości 305.011 zł w ten sposób, że zamierzał wywieźć z terenu huty miedzi 2 hoboki szlamu na szkodę tej huty, lecz zamierzonego celu nie osiągnął ze względu na interwencję służb porządkowych - tj. popełnienia czynu określonego w art. 18 k.k. w zw. z art. 11 § 1 k.k. i w zw. z art. 201 k.k., i za to na podstawie powołanego przepisu w zw. z art. 57 § 2 i 3 pkt 1 k.k. oraz art. 36 § 3 k.k. skazał go na karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz 100.000 zł grzywny, przy czym wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat (...).Wyrok ten zaskarżyli obrońcy oskarżonych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja oskarżonego Jana L. jest zasadna tylko w części dotyczącej zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, a polegającego na stwierdzeniu, że miał on pełną świadomość co do wartości przedmiotu kradzieży. Sąd Najwyższy natomiast nie podzielił zarówno zarzutu obrazy przepisów prawa procesowego, jak i wniosku o uniewinnienie, gdyż zebrany materiał dowodowy i prawidłowa jego ocena w kwestii winy dokonana przez Sąd Wojewódzki na to nie pozwalały. Z wywodami rewizji, że oskarżony nie wiedział, iż wywozi dla Jerzego Ł. skradzione mienie, zgodzić się nie można, gdyż przeczą temu wyjaśnienia oskarżonego Jana L. z postępowania przygotowawczego i z rozprawy głównej, w których oskarżony twierdził, że Jerzy Ł. prosił go o jazdę samochodem bez świateł, że przypuszczał, iż przewozi śruby lub gwoździe kradzione i że domyślał się, iż Jerzy Ł. chce przewieźć coś kradzionego, ale nie o takiej wartości, jaką rzeczywiście przedstawiało zagarnięte mienie. Dlatego też Sąd Najwyższy uznał za trafne i przekonujące stanowisko Sądu Wojewódzkiego w kwestii uznania winy tego oskarżonego i jego świadomości, że pomagał w wywiezieniu zagarniętego mienia społecznego. Natomiast nieprzekonujące jest stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że osobowość oskarżonego Jana L. pozwoliła sądowi na wyciągnięcie wniosku, iż przewidywał on i godził się, że przedmiotem przestępstwa jest mienie społeczne o wartości ponad 300.000 zł albo że jest to produkt drogocenny. Skoro z wyjaśnień oskarżonych wynika, że Jan L. nie wiedział, co faktycznie wywozi z terenu huty miedzi, a innych dowodów nie ma, to takie stwierdzenie ma charakter hipotetyczny i nie może przesądzać o zamiarze i świadomości w rozumieniu art. 7 § 1 k.k. Nawet jeżeli oskarżony ten - jak twierdzi sąd pierwszej instancji - w trakcie noszenia hoboków do samochodu zorientował się, że znajduje się w nich jakiś produkt o konsystencji ciągłej, to posiadanie wykształcenia średniego technicznego i wysoki stopień inteligencji - zważywszy, że oskarżony nigdy nic wspólnego z hutą nie miał i zajmuje się wyłącznie rolnictwem - nie wystarcza do uznania, iż miał on świadomość albo godził się na to, że wartość zagarniętego mienia przekracza 300.000 zł. Zresztą sąd użył dość znamiennego zwrotu: "być może, że oskarżony Jan L. nie w pełni zdawał sobie sprawę z tego, co wywozi". Jeżeli sąd pierwszej instancji w ten sposób wyraził swoje wątpliwości, to w dalszych swych rozważaniach nie był konsekwentny. Zamiar sprawcy musi obejmować wszystkie znamiona przedmiotowej strony przestępstwa, a skoro do znamion przestępstwa określonego w art. 201 k.k. należy znaczna wartość zagarniętego mienia społecznego, to czynu sprawcy nie można kwalifikować z tego przepisu, jeżeli brak podstaw do uznania, że obejmował on swoją świadomością, iż pomaga do zagarnięcia mienia o wartości przekraczającej 300.000 zł (art. 120 § 9 k.k.), lub przynajmniej przewidywał taką możliwość i na to się godził (art. 7 § 1 k.k.).W sprawie niniejszej - jak to wykazano - brak takich podstaw, i dlatego w tej części Sąd Najwyższy, podzielając zarzut rewizyjny, zmienił zaskarżony wyrok co do tego oskarżonego, przyjmując, iż nie miał on świadomości, że przedmiotem przypisanego mu czynu był szlam anodowy o wartości przekraczającej 300.000 zł, i na podstawie art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 i art. 199 § 1 k.k. obniżył mu stosownie do przypisanego w ten sposób przestępstwa karę grzywny do 60.000, pozostawiając orzeczoną karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jako współmierną, uwzględniającą dyrektywy wymiaru kary określone w art. 50 § 1 i 2 i art. 73 § 2 k.k. (...).