II KR 62/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Borodej (sprawozdawca). Sędziowie: J. Bratoszewski, K. Jarząbek.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Borkowska-Grabiec. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 1985 r. sprawy Stanisława D., oskarżonego z art. 148 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 24 października 1984 r. uchylił zaskarżony wyrok w części opisanej w pkt 1 i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w W. Uzasadnienie faktyczneStanisław D. oskarżony został o to, że: wieczorem dnia 11 stycznia 1984 r. w B., w zamiarze pozbawienia życia Marii S., dusił ją przez zatykanie otworów oddechowych, dławił oraz unieruchamiał klatkę piersiową, co powodowało wylewy krwawe do jam czaszki, zadał za pomocą żyletki ranę ciętą szyi, co spowodowało wykrwawienie, a następnie jej zgon; następnie ściągnął z ręki obrączkę oraz kolczyki z uszu, po czym splądrował mieszkanie i zabrał w celu przywłaszczenia gotówkę w wysokości 4.500 zł oraz różaniec, tj. o popełnienie czynu określonego w art. 148 § 1 k.k. (...). Sąd Wojewódzki w W. wyrokiem z dnia 24 października 1984 r. uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt I, za który - na podstawie art. 148 § 1 k.k. - skazał go na 15 lat pozbawienia wolności, a na podstawie art. 40 § 2 k.k. orzekł względem oskarżonego pozbawienie praw publicznych na okres 10 lat (...).Od wyroku tego wniósł rewizję prokurator (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Argumenty przytoczone przez prokuratora na rozprawie rewizyjnej są zasadne, gdyż Sąd Wojewódzki nie przeprowadził w sposób nakazany przepisami kodeksu postępowania karnego dowodu z wyjaśnień oskarżonego. Z protokołu rozprawy z dnia 3 września 1984 r. wynika, że oskarżony złożył oświadczenie, iż korzysta z prawa odmowy składania wyjaśnień co do zarzutu opisanego w pkt I aktu oskarżenia, powołując się w tej mierze na swoje wyjaśnienia ze śledztwa, które w całości podtrzymał. W tych warunkach sąd - zgodnie z art. 334 § 1 i 2 k.p.k. - zobowiązany był ujawnić te wyjaśnienia przez ich odczytanie i wezwać oskarżonego do złożenia oświadczenia co do ich treści, które oskarżony mógł, ale nie musiał złożyć.Ujawnienie tych wyjaśnień przez ich odczytanie upoważniałoby następnie sąd do powołania się na nie jako na dowód przeprowadzony na rozprawie oraz stanowiłoby spełnienie istotnej i wymaganej przez ustawę czynności procesowej, polegającej na przeprowadzeniu dowodu z wyjaśnień oskarżonego. Celem tej czynności jest przypomnienie treści tych wyjaśnień sądowi i obecnym na rozprawie stronom procesowym. Sposobami procesowego przeprowadzenia dowodów na rozprawie są: przesłuchanie, odczytanie dokumentu (w tym wypadku wyjaśnień oskarżonego ze śledztwa) i oględziny.Jeżeli chodzi o protokoły zawierające wyjaśnienia oskarżonego, to przewidziane w kodeksie postępowania karnego przyczyny ich odczytania sprowadzają się do dwóch zasadniczych:1) braku (niemożności przeprowadzenia) tego dowodu, co wynikać może wskutek nieobecności oskarżonego na rozprawie, albo odmowy złożenia przez niego wyjaśnień oraz2) potrzeby weryfikacji jego wyjaśnień złożonych na rozprawie, gdy są one odmienne od uprzednio złożonych w śledztwie lub na rozprawie.Jak już wspomniano, Sąd Wojewódzki w W. ograniczył się tylko do odnotowania treści oświadczenia oskarżonego, natomiast nie podjął w tej mierze stosownej decyzji wymaganej przez art. 334 § 1 i 2 k.p.k. To oczywiste i rażące uchybienie stanowi oczywistą obrazę przepisów prawa karnego procesowego, która z reguły powoduje uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (...).