II KR 8/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Borodej. Sędziowie: T. Majewski (sprawozdawca), J. Tobera.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Buchholtz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jerzego K., oskarżonego z art. 148 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 30 sierpnia 1979 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 30 sierpnia 1979 r. Sąd Wojewódzki w Katowicach uniewinnił oskarżonego Jerzego K. od zarzutu, że dnia 14 listopada 1978 r. w Ż., w zamiarze pozbawienia życia Ludwika S., ugodził go kilkakrotnie nożem w klatkę piersiową oraz podciął mu szyję, powodując u niego cztery rany kłute klatki piersiowej połączone z przebiciem prawego płuca i odmą prawostronną oraz sześciokrotne przebicie worka osierdziowego z uszkodzeniem serca i krwotokiem do worka osierdziowego oraz powierzchniową ranę ciętą szyi, które to obrażenia klatki piersiowej z uszkodzeniem prawego płuca i serca spowodowały jego zgon, to jest popełnienia przestępstwa określonego w art. 148 § 1 k.k.Od powyższego wyroku wniósł rewizję prokurator (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzuty rewizji (łącznie z jej uzasadnieniem) należy rozumieć w tym sensie, że zaskarżony wyrok zapadł przed wyczerpaniem przez sąd orzekający wszystkich źródeł i środków dowodowych, które mogły mieć znaczenie dla ustalenia prawdy.Przede wszystkim nie przesłuchano na rozprawie lekarza medycyny sądowej Róży C., ograniczając się do zaliczenia w poczet dowodów protokołu oględzin zwłok Ludwika S. - zgodnie zresztą z wnioskiem prokuratora zawartym w akcie oskarżenia.Biegły lekarz Róża C. dokonała oględzin zwłok dnia 15 listopada 1978 r. o godzinie 10 i określiła przypuszczalny czas zgonu Ludwika S. na około 8 godzin od czasu oględzin. Byłoby to około godziny 2 po północy (nie zaś około godziny 4 - jak stwierdził Sąd Wojewódzki).Według aktu oskarżenia Jerzy K. popełnił zarzucony mu czyn dnia 14 listopada 1978 r. po godzinie 21, a z opinii biegłego lekarza Włodzimierza N. złożonej na rozprawie wynika, że doznane przez pokrzywdzonego śmiertelne obrażenia musiały spowodować szybki zgon (od pół godziny do godziny).Należało więc wyjaśnić do końca (w drodze jednoczesnego przesłuchania biegłych lekarzy Włodzimierza N. i Róży C.) kwestię o zasadniczym znaczeniu, jaką jest czas popełnienia zbrodni i czas zgonu denata.Łączy się to z treścią zeznań świadka Anieli M., która obserwowała zachowanie się oskarżonego na przystanku autobusowym (w wiacie) do godziny 2.Składając wyjaśnienia na rozprawie, oskarżony stwierdził, że: "(...) nieprawdą jest, ażebym będąc badany przez psychiatrów mówił, iż zabiłem Ludwika S."To stwierdzenie oskarżonego nie jest zgodne z treścią opinii lekarskiej sporządzonej przez lekarzy psychiatrów (Zofię C. i Zofię B.) po zbadaniu oskarżonego w Szpitalu Psychiatrycznym w R. Wprawdzie dowód ten nie został ani powołany w akcie oskarżenia, ani ujawniony na rozprawie, ale sąd wspomina o nim w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, choć nie ustosunkowuje się wcale do niego.Przesłuchując oskarżonego na rozprawie, należało ten dokument odczytać i zapytać oskarżonego, jak ustosunkowuje się do jego treści.Rację ma również rewizja prokuratora, podnosząc kwestię nieprzesłuchania na rozprawie nagranych na taśmie magnetofonowej wyjaśnień oskarżonego, o co wnosił prokurator.Wartość mechanicznego zapisu na taśmie magnetofonowej wyjaśnień oskarżonego polega na tym, że w tej formie zapisu utrwalane są własne sformułowania i wypowiedzi oskarżonego, nie wystylizowane przez inną osobę (protokołującą). Pozwala to na gruntowniejszą ocenę spontaniczności składanych wyjaśnień.Wobec tego, że oskarżony Jerzy K. odwołał wyjaśnienia, w których przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu (przed funkcjonariuszami MO i przed prokuratorem), nie należało rezygnować z odtworzenia jego wyjaśnień z taśmy magnetofonowej.Mając na względzie te uchybienia podniesione w rewizji prokuratora, Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżony wyrok należy uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania.Po odpowiednim uzupełnieniu postępowania dowodowego ocena zebranych dowodów będzie miała gruntowniejsze podstawy.