II KRN 967/57

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Antoniego G. oskarżonego z art. 6 dekretu z dnia 19 września 1946 r. o obrocie skórami (Dz. U. z 1946 r. Nr 49, poz. 281), po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 1957 r., na podstawie art. 394, 400, 383 pkt 3 i 388 k.p.k. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Białymstoku celem merytorycznego rozpoznania rewizji oskarżonego Antoniego G. założonej od wyroku Sądu Powiatowego w Zambrowie z dnia 8 kwietnia 1957 r.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego PRL od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku jako rewizyjnego z dnia 26 czerwca 1957 r. w sprawie Antoniego G. oskarżonego o przestępstwo z art. 6 dekretu z dnia 19 września 1946 r. o obrocie skórami (Dz. U. z 1946 r. Nr 49, poz. 281), zarzuca powyższemu postanowieniu obrazę art. 1 i 11 k.p.k., mającą wpływ na treść orzeczenia, opartego na przepisie art. 377 k.p.k., a polegającą na tym, że Sąd Wojewódzki w Białymstoku bezpodstawnie uznał wyrok Sądu Powiatowego w Zambrowie z dnia 8 kwietnia 1957 r. skazujący za czyn z art. 6 dekretu z dnia 19 września 1946 r. o obrocie skórami za nieważny i sprawą przekazał do rozpoznania bezzasadnie przyjmując, że wyżej wymienione wykroczenie nie podlega orzecznictwu sądów powszechnych.W konkluzji rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku w sprawie Antoniego G. i o przekazanie sprawy temuż Sądowi Wojewódzkiemu w Białymstoku celem ponownego jej rozpoznania w innym składzie sądu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Wyrokiem Sądu Powiatowego w Zambrowie z dnia 8 kwietnia 1957 r. skazany został Antoni G. na 3 miesiące aresztu i 500 zł grzywny za przestępstwo z art. 6 dekretu z dnia 19 września 1946 r. o obrocie skórami, który to czyn polegał na tym, że oskarżony w dniu 24 lutego 1956 r. przewoził w autobusie PKS posiadane przez siebie skóry miękkie w ilości 14 sztuk, które nie były zarejestrowane i pochodziły z nielegalnego garbunku.Sąd Wojewódzki w Białymstoku, rozpatrując sprawę powyższą na skutek rewizji oskarżonego, uznał zapadły wyrok za nieważny i przekazał sprawę według właściwości do Kolegium Orzekającego przy Prezydium PRN w Zambrowie (postanowienie z dnia 26 czerwca 1957 r.), przy czym w uzasadnieniu postanowienia zaznaczył, że w sprawie o wykroczenie z art. 6 cytowanego dekretu Sąd powszechny nie był właściwy do orzeczenia co do meritum (art. 11 k.p.k.).Stanowisko Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku nie jest zasadne.Podstawową przesłanką powyższego stanowiska Sądu jest sankcja karna, przewidziana w art. 6 dekretu z dnia 19 września 1946 r. o obrocie skórami.Skoro powołany przepis prawa materialnego przewiduje sankcję kary aresztu do 3 miesięcy i grzywny do 900 zł lub jednej z tych kar, to zgodnie z art. 1 prawa o wykroczeniach, czyn wypełniający dyspozycję art. 6 cytowanego dekretu jest wykroczeniem, a zatem - zdaniem Sądu - powinien być merytorycznie rozpoznawany w trybie postępowania karno-administracyjnego.W istocie rzeczy jest jednak inaczej. Kryterium dla ustalenia właściwości organów, powołanych do rozpatrzenia spraw o wykroczenia, szukać należy nie w samym fakcie, czy dany czyn jest przestępstwem (art. 12 k.k.), czy też tylko wykroczeniem (art. 1 pr. o wykroczeniach), a więc nie w sankcji karnej za odnośny czyn przewidzianej, lecz w tym, czy dany czyn wyraźnie przekazany został orzecznictwu władz administracyjnych.Takie kryterium wskazane jest zarówno w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu karno-administracyjnym jak też w obowiązującej obecnie ustawie z dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym.Art. 1 ustęp 1 wspomnianego rozporządzenia z 1928 r. wskazuje niedwuznacznie, że wykroczenia, zagrożone karą nie wyższą, niż grzywna 4.500 zł i areszt do 3 miesięcy, niezależnie od kar dodatkowych, ulegają dochodzeniu i ukaraniu przez władze administracyjne, jeżeli ustawa dane wykroczenie wyraźnie przekazuje orzecznictwu władz administracyjnych.Również art. 1 cytowanej ustawy z 1951 r. zawiera sformułowanie, że tylko takie sprawy toczą się według przepisów, do których należy tenże art. 1, które z mocy ustawy należą do postępowania karno-administracyjnego.Ponieważ ustawa (w danym konkretnym wypadku dekret z dnia 19 września 1946 r. o obrocie skórami) nie wskazuje w ogóle w swych przepisach karnych (art. 5 i 6), jakie organa powołane są do karania w sprawach o czyny tymi przepisami objęte, a w art. 7 zawiera normę te treści, iż - w razie skazania za czyny przewidziane w art. 5 i 6 sąd orzeka przepadek i skór należy stwierdzić, że wykroczenie przewidziane w art. 6 cytowanego dekretu słusznie było rozpatrywane przez organ sądowy, a to przez Sąd Powiatowy w Zambrowie.Odmienne stanowisko Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku stanowi oczywistą obrazę art. 1 i 11 k.p.k., mającą swe źródło w wadliwej interpretacji przepisów, wskazujących do jakiego organu władzy należy rozstrzyganie w sprawach o wykroczenia przywidziane w art. 6 cytowanego wyżej dekretu.Zajęcie błędnego stanowiska, że sąd powszechny nie jest właściwy w sprawach o wykroczenia z art. 6 dekretu z dnia 19 września 1946 o obrocie skórami, spowodowało uznanie wyroku sądu I instancji za nieważny.W tych warunkach rewizja nadzwyczajna na niekorzyść oskarżonego znajduje swoje uzasadnienie.Wobec tego, że rozstrzygnięcie sprawy dokonane przez sąd rewizyjny pozostawiło na uboczu rewizję założoną od wyroku Sądu I instancji przez oskarżonego, zachodzi konieczność przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu celem j merytorycznego rozpoznania tej rewizji.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.