II KZ 16/58
PostanowienieIzba Karna1958-01-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne orzeczenie o przepadku przedmiotów pochodzących z przestępstwa, wydane na podstawie przepisów Kodeksu Postępowania Karnego, podlega wykonaniu w świetle ustawy o amnestii z dnia 27 kwietnia 1956 r., jeśli przedmioty te nie zostały objęte pierwotnym orzeczeniem o winie i karze?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Sądu Wojewódzkiego o przepadku przedmiotów, które nie zostały objęte pierwotnym orzeczeniem o winie i karze, nie podlega wykonaniu w świetle ustawy o amnestii z dnia 27 kwietnia 1956 r. Ustawa ta przewiduje, że prawomocne orzeczenia o przepadku podlegają wykonaniu, jednakże w niniejszej sprawie brak było prawomocnego orzeczenia o przepadku, co czyniło wniosek prokuratora o jego orzeczenie zbędnym. Ponadto, Sąd I instancji, opierając się na art. 416 § 1 k.p.k., dopuścił się obrazy tego przepisu, który nie obejmuje orzeczeń o nowych karach dodatkowych w sprawach abolicyjnych.Stan faktyczny
Prokuratura Wojewódzka wniosła o orzeczenie przepadku przedmiotów (pierścionki, bryłki złota) zajętych w mieszkaniu oskarżonego w 1950 r. Sąd Wojewódzki orzekł przepadek tych przedmiotów na rzecz Skarbu Państwa, uznając, że służyły one do popełnienia przestępstwa. Oskarżony wniósł zażalenie, powołując się na ustawę o amnestii z 1956 r. Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię, czy przepadek powinien zostać orzeczony w świetle przepisów o amnestii.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu I instancji i zarządził zwrot przedmiotów oskarżonemu, o ile nie podlegają one egzekucji z innego tytułu.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktycznePismem z dnia 20 sierpnia 1957 r. Prokuratura Wojewódzka w K. zwróciła się do Sądu Wojewódzkiego w K., dołączając akta byłej Komisji Specjalnej i odpis pisma Narodowego Banku Polskiego, Departament Emisyjny, z dnia 17 października 1956 roku i powołując się na wniosek Prokuratora Wojewódzkiego w K. z dnia 10 marca 1952 r. - z wnioskiem o orzeczenie przepadku 2 pierścionków oraz nadto bryłek złota.Postanowieniem z dnia 14 grudnia 1957 r. Sąd Wojewódzki w K. na mocy art. 50 § 1 k.k. i art. 416 § 1 k.p.k. orzekł przepadek tych przedmiotów na rzecz Skarbu Państwa wobec zajęcia ich w czasie rewizji mieszkaniowej w dniu 7 listopada 1950 roku u oskarżonego. Przedmioty te znajdują się obecnie jako depozyt zastrzeżony w Narodowym Banku Polskim - Departament Emisyjny w Warszawie. Przepadek Sąd Wojewódzki orzekł na tej podstawie, że przedmioty te służyły do popełnienia przestępstwa, za które oskarżony został skazany orzeczeniem Komisji Specjalnej w W. z dnia 3 listopada 1951 r.Na to postanowienie oskarżony wniósł zażalenie z wnioskiem o uchylenie postanowienia Sądu Wojewódzkiego lub o jego zmianę przez zwolnienie od zajęcia wyżej wymienionych przedmiotów i zarządzenie wydania ich oskarżonemu, powołując się w uzasadnieniu zażalenia na ustawę, o amnestii z dnia 27 kwietnia 1956 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 57).Trafny jest zarzut podniesiony w zażaleniu, że zgodnie z art. 1 pkt 2 ustawy o amnestii z dnia 27 kwietnia 1956 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 57) puszczone zostały w niepamięć i przebaczone popełnione przed dniem 15 kwietnia 1956 r. czyny, za które została orzeczona kara przez b. Komisję Specjalną do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym. Zgodnie z art. 2 ustęp 2 tejże ustawy prawomocne orzeczenia o przepadku przedmiotów pochodzących z przestępstwa wprawdzie podlegają wykonaniu, jednakże z samego postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K. wynika, że objęte tym postanowieniem przedmioty nie zostały objęte zasadniczo ani orzeczeniem Komisji Specjalnej co do winy i kary, z dnia 3 listopada 1951 r., ani orzeczeniem dalszym z dnia 3 kwietnia 1952 r. Dla braku zatem prawomocnego orzeczenia co do ich przepadku, przedmioty te nie mogą być uznane za takie, co do których orzeczono przepadek w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o amnestii, zresztą wówczas wniosek prokuratora o orzeczenie ich przepadku byłby całkiem zbędny. Nie zachodzi również przypadek z art. 5 ust. 3 wyżej cytowanej ustawy o amnestii, gdyż postanowienie Sądu dotyczy sprawy już zakończonej.Sąd I instancji podejmując postanowienie w oparciu o art. 416 § 1 k.p.k., dopuścił się obrazy tego przepisu, który dotyczy tylko uprawnień sądów odnośnie rozstrzygnięć wątpliwości i zarzutów co do wykonania wyroków, nie może zatem obejmować czynności wykraczających poza treść wyroku, a w szczególności orzeczeń o nowych karach dodatkowych, pomijając już niedopuszczalność orzekania nowych kar w sprawach abolicyjnych.Okoliczności powyższe uzasadniają w zupełności uchylenie postanowienia Sądu I instancji i zwrot oskarżonemu przedmiotów objętych postanowieniem, o ile nie podlegają one egzekucji z innego tytułu.
Powiązane orzeczenia
- II KZ 42/53 1953-07-15Czy postanowienie o przepadku dowodów rzeczowych w umorzonej sprawie, wydane na podstawie ustawy o amnestii, wymaga szczegółowego uzasadnienia wskazującego na kategorię przepadku i podstawę faktyczną?
- VI KZP 20/84 1984-11-06Czy oskarżonemu przysługuje środek odwoławczy od postanowienia uzupełniającego orzeczenie umarzające postępowanie na podstawie ustawy o amnestii w części dotyczącej przepadku dowodu rzeczowego?
- I KR 210/70 1971-01-23Czy postanowienie o umorzeniu postępowania na zasadzie amnestii, które nie rozstrzygnęło o wszystkich przedmiotach przestępstwa, może być uzupełnione kolejnym postanowieniem, czy też stanowi to podstawę do wznowienia pos…
- III KO 100/57 1957-11-14Czy sąd orzekający w sprawie karnej, w której oskarżonemu przypisano dwa odrębne czyny przestępne tego samego rodzaju, z których jeden podlega amnestii, a drugi nie, ma obowiązek nie zastosować amnestii do pierwszego prz…
- Z 167/83 1983-12-30Czy sąd pierwszej instancji był właściwy do orzeczenia przepadku samochodu na podstawie ustawy o amnestii, po tym jak Sąd Najwyższy umorzył postępowanie karne na mocy tej ustawy, nie orzekając o przepadku?
Powołane przepisy
art. 50 § 1 KKart. 416 § 1 KPKart. 1 pkt 2art. 2art. 2 ust. 2art. 5 ust. 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.