II KZ 25/19
PostanowienieIzba Karna2019-09-03
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona przez pokrzywdzonego od postanowienia sądu utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu dochodzenia jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Kasacja wniesiona przez pokrzywdzonego od postanowienia sądu utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu dochodzenia jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Zgodnie z art. 519 k.p.k., kasacją można zaskarżyć jedynie prawomocne postanowienie sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k., a postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia nie należy do tej kategorii.Stan faktyczny
Pokrzywdzony Z. G. złożył kasację od zarządzenia Prezesa Sądu Rejonowego w W. odmawiającego przyjęcia jego kasacji. Zarządzenie to zostało wydane w związku z tym, że kasacja od postanowienia sądu utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu dochodzenia jest niedopuszczalna z mocy ustawy (art. 519 k.p.k.). Pokrzywdzony wniósł zażalenie na to zarządzenie, zarzucając obrazę przepisów prawa karnego, jednak nie sprecyzował kierunku i zakresu zaskarżenia ani nie sformułował wniosku końcowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Prezesa Sądu Rejonowego w W. o odmowie przyjęcia kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KZ 25/19 POSTANOWIENIE Dnia 3 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek po rozpoznaniu w dniu 3 września 2019 r. na posiedzeniu bez udziału stron w przedmiocie zażalenia wniesionego przez Z. G. na zarządzenie Prezesa Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt III Kp (…), o odmowie przyjęcia kasacji złożonej przez pokrzywdzonego, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2019 r. Prezes Sądu Rejonowego w W. odmówił przyjęcia kasacji złożonej przez pokrzywdzonego wobec tego, że wniesienie kasacji od postanowienia Sądu utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu dochodzenia jest niedopuszczalne z mocy ustawy, co wynika z art. 519 k.p.k. Na to zarządzenie zażalenie złożył pokrzywdzony Z. G., nie wskazując jego kierunku i zakresu zaskarżenia. Skarżący zarzucił zarządzeniu obrazę art. 286 k.k., art. 191 § 1a k.k. w zw. z art. 288 § 1 k.k. i art. 126² § 1 k.p.c., jednak z treści uzasadnienia zażalenia trudno wyczytać, na czym miałaby ona polegać. Skarżący nie sformułował przy tym żadnego wniosku końcowego w tym piśmie, nie podając tym samym, czego się domaga od Sądu rozstrzygającego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie.
2 W dniu 9 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w W. wydał postanowienie w sprawie o sygn. III Kp (…), na mocy którego utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie PR 2 Ds. (…), wydane przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 28 sierpnia 2017 r. Od tego postanowienia w dniu 6 lutego 2018 r. Z. G. złożył zażalenie. Zarządzeniem z dnia 7 lutego 2018 r. upoważniony Sędzia Sądu Rejonowego w W. , na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k., odmówił przyjęci zażalenia na postanowienie z dnia „5 stycznia 2018 r.” (zamiast 9 stycznia 2018 r.). W dniu 1 marca 2018 r. do Sądu Rejonowego w W. wpłynęło pismo Z. G. zatytułowane: „Zażalenie na zarządzenie z wykazaniem zapowiedzi wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego z uwagi na naruszenie II–instancyjnego trybu postępowania procesowego i brakiem dostępu do akt sprawy w Prokuraturze Rejonowej w W. ”. Zarządzeniem z dnia 19 marca 2018 r. Sędzia Sądu Rejonowego w W. uznał, że wyżej wymienione pismo jest zażaleniem na zarządzenie z dnia 7 lutego 2018 r. oraz wnioskiem o sprostowanie protokołu posiedzenia. Jednocześnie wezwano Z. G. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sprostowanie poprzez jego sprecyzowanie. Postanowieniem z dnia 19 marca 2018 r. Sąd Rejonowy przekazał akta postępowania o sygn. III Kp (…) wraz z zażaleniem Sądowi Okręgowemu w W.. Niniejsze akta zostały zwrócone Sądowi Rejonowemu celem wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy datą posiedzenia a datą postanowienia. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r. Sąd Rejonowy w W. sprostował oczywistą omyłkę pisarską. W dniu 7 maja 2018 r. (prezentata) wpłynęło zaadresowane do Sądu Najwyższego i Sądu Rejonowego zażalenie, opatrzone datą 30 kwietnia 2018 r., na wyżej wymienione postanowienie zawierające wniosek „o uwzględnienie rozpoznania sprawy w trybie art. 430 § 2 k.p.k. z potwierdzeniem tego trybu przez Sąd Najwyższy”. W aktach spawy znajdują się trzy identyczne pisma Z. G. z datą 30 kwietnia 2018 r. opatrzone sygnaturą „III Kp (…)” z tym, że daty wpływu są inne tj. 7 maja 2018 r. (Sąd Rejonowy w W.), 4 maja 2018 r. (Sąd Najwyższy), 2 maja 2018 r. (Sąd Okręgowy w W.). Zgodnie z zarządzeniem z dnia 23 maja 2019 r. wydanym przez Sędziego Sądu Rejonowego w W., poinformowano Z. G. o treści art. 426 § 1 k.p.k. oraz art. 429 § 1 k.p.k.
3 Stosownie do zarządzenia wydanego również w dniu 23 maja 2019 r. skarżącemu udzielono informacji o treści art. 519 k.p.k., o tym, jakie orzeczenia mogą być zaskarżone w trybie kasacji, jak również o niedopuszczalności kasacji od postanowienia sądu utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu dochodzenia. W pkt 2 zarządzono przedstawić akta sprawy Prezesowi Sądu Rejonowego w W. celem rozważenia wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji. Z akt sprawy wynika, że pisma skarżącego, w szczególności pismo zatytułowane „zażalenie na zarządzenie z wykazaniem zapowiedzi wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego z uwagi na naruszenie II–instancyjnego trybu postępowania procesowego”, zostało potraktowane jako wyrażające wolę zainicjowania postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym w stosunku do prawomocnego postanowienia z dnia 9 stycznia 2018 r. W dniu 6 czerwca 2019 r. zostało wydane zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, które zostało doręczone Z. G. w dniu 2 lipca 2019 r. Dnia 8 lipca 2019 r. (data stempla pocztowego) zostało wniesione zażalenie na to zarządzenie. Na wstępie zaznaczyć należy, że wniesione zażalenie w sposób oczywisty nie spełnia wymogów formalnych stawianych pismom procesowym, gdyż nie podaje podstawy prawnej dokonywanej czynności, nie wskazuje zakresu i kierunku zaskarżenia, ani nie formułuje wniosku w zakresie tego, czego autor tego pisma się domaga. Niezależnie od tego zażalenie to, w zakresie w jakim zmierza do podważenia zarządzenia z dnia 6 czerwca 2019 r., jest niezasadne. Jak wynika z art. 519 k.p.k., nie jest dopuszczalne wniesienie przez stronę procesową kasacji od postanowienia sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego albo o odmowie wszczęcia tego postępowania. Przepis art. 519 k.p.k. przewiduje jedynie dopuszczalność zaskarżenia kasacją określonej kategorii postanowień, mianowicie prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a kodeksu karnego. Postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia nie należy do tej kategorii.
4 Jak wynika z art. 521 § 1 k.p.k., jedynie Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, a także Rzecznik Praw Obywatelskich, może wnieść kasacją od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- IV KZ 45/16 2016-09-30Czy pokrzywdzeni mogą wnieść kasację od postanowienia sądu utrzymującego w mocy postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia?
- V KZ 38/16 2016-09-14Czy kasacja od postanowienia sądu odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania jest dopuszczalna na gruncie art. 519 k.p.k.?
- IV KZ 2/17 2017-02-14Czy pokrzywdzony, który nie jest stroną postępowania, może wnieść kasację od postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie prokuratora o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia?
- IV KZ 44/16 2016-09-30Czy pokrzywdzony, który nie jest stroną postępowania, może wnieść kasację od postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia?
- IV KZ 36/24 2024-11-21Czy kasacja od postanowienia sądu odwoławczego odmawiającego umorzenia postępowania wykonawczego, które nie kończy postępowania w sprawie, jest dopuszczalna na podstawie art. 519 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 519 KPKart. 286 KKart. 191 § 1art. 288 § 1 KKart. 126art. 429 § 1 KPKart. 430 § 2 KPKart. 426 § 1 KPKart. 93aart. 521 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy