II KZ 31/26
PostanowienieIzba Karna2026-09-11
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wniesienia kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść ukaranego za wykroczenia, należy wstrzymać wykonanie wyroku nakazowego do czasu rozpoznania kasacji?Ratio decidendi
Wykonanie wyroku nakazowego w sprawie o wykroczenia powinno zostać wstrzymane do czasu rozpoznania kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, jeżeli wstępna ocena kasacji wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo jej uwzględnienia i uchylenia wyroku, a brak wstrzymania mógłby doprowadzić do niezasadnego pozbawienia wolności ukaranego.Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, którym P.N. został ukarany za wykroczenia. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na wydaniu wyroku nakazowego mimo wątpliwości co do winy i sprawstwa obwinionego. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł również o wstrzymanie wykonania wyroku nakazowego. Sąd Najwyższy, oceniając wstępnie kasację, uznał, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo jej uwzględnienia i wstrzymał wykonanie wyroku do czasu rozpoznania kasacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy-Pragi Południe w Warszawie z dnia 12 grudnia 2025 r., IV W 1502/25 w odniesieniu do ukaranego P.N. do czasu rozpoznania kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie II KK 429/26.Pełny tekst orzeczenia
II KZ 31/26
POSTANOWIENIE
Dnia 11 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
w sprawie B.Ż., A.Ż., J.Ż. i J.K., co do których umorzono postępowanie w sprawie
o czyn z art. 212 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 września 2026 r.
zażalenia oskarżyciela prywatnego na zarządzenie Przewodniczącego X Wydziału
Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 maja 2026 r.,
sygn. akt X WKK 26/26 o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia Sądu
Okręgowego w Warszawie z dnia 2 marca 2026 r., sygn. akt X Kz 122/26
utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy –
Śródmieścia w Warszawie z dnia 26 września 2025 r., X K 273/25 o umorzeniu
postępowania
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 września 2025 r., sygn. akt X K 273/25, Sąd
Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie, na podstawie art. 17 § 1 pkt 7
k.p.k., umorzył postępowanie w sprawie B.Ż., A.Ż., J.Ż. i J.K. oskarżonych o czyny z
art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 216 § 1 k.k. Postępowanie zainicjowane zostało
prywatnym aktem oskarżenia wniesionym przez L.J. (k. 35 - 36).
II KZ 31/26 2
Po rozpoznaniu zażalenia, wywiedzionego od powyższego postanowienia
przez oskarżyciela prywatnego, postanowieniem z dnia 2 marca 2026 r., sygn. akt X
Kz 122/26, Sąd Okręgowy w Warszawie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy,
a kosztami postępowania odwoławczego obciążył oskarżyciela prywatnego (k. 166).
Od powyższego postanowienia, osobiście sporządzoną kasację wywiódł
oskarżyciel prywatny.
Zarządzeniem z dnia 5 maja 2026 r., sygn. akt X WKK 26/26, Przewodniczący
X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Warszawie, na podstawie
art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 k.p.k., odmówił przyjęcia ww. kasacji jako
niedopuszczalnej z mocy ustawy (k. 215).
Od powyższego zarządzenia, w dniu 1 czerwca 2026 r., oskarżyciel prywatny
wywiódł zażalenie, w którym zaskarżył to zarządzenie w całości, domagając się
uchylenia zaskarżonej decyzji procesowej i przekazania sprawy do dalszego
prowadzenia (k. 220 - 222). W zażaleniu skarżący podnosił zasadniczo argumenty
kwestionujące zasadność umorzenia postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 519 k.p.k. stronom kasacja przysługuje wyłącznie od
prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od
prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i
zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego.
Postanowienie sądu odwoławczego, utrzymujące w mocy postanowienie o
umorzeniu postępowania w sprawie z oskarżenia prywatnego, wydane na podstawie
art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., nie należy zatem do kategorii orzeczeń, które mogą być
zaskarżone przez strony, co zresztą trafnie wskazano w zaskarżonym zarządzeniu.
Kasację strony wywiedzioną od tego rodzaju postanowienia należy zatem uznać za
niedopuszczalną z mocy ustawy (art. 429 § 1 k.p.k.).
Zgodnie z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. prezes sądu (a także
przewodniczący wydziału, upoważniony sędzia – art. 93 § 2 k.p.k.), do którego
wniesiono kasację, odmawia jej przyjęcia w razie stwierdzenia jej niedopuszczalności.
Stwierdzenie niedopuszczalności środka zaskarżenia bezprzedmiotowym czyni
również uruchomienie postępowania w celu usunięcia braków formalnych tego
II KZ 31/26 3
środka, w tym również wyznaczenie do sporządzenia takowego środka
pełnomocnika z urzędu.
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
[WB]
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I KK 26/22 2022-03-09Czy istnieją szczególne okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia skazującego, gdy kasacja nie jest oczywiście zasadna, a zaskarżona część wyroku dotyczy najniższej z orzeczonych kar jednos…
- III KK 36/21 2021-02-17Czy kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności jest dopuszczalna, jeśli wcześniej Sąd Najwyższy uwzglę…
- III KK 696/25 2026-01-29Czy wyrok nakazowy w części dotyczącej orzeczenia o karze powinien zostać uchylony i przekazany do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację na korzyść ukaranego?
- II KK 133/25 2025-06-03Czy kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich na niekorzyść oskarżonego od postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego powinna zostać uwzględniona?
- II KK 168/25 2025-07-04Czy wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku nakazowego, zaskarżonego kasacją na podstawie zarzutu rażącego naruszenia prawa procesowego, jest uzasadnione ze względu na wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji i…
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 437 § 1 KPKart. 17 § 1 pkt 7
KPKart. 216 § 1 KKart. 530 § 2 KPKart. 429 KPKart. 519 KPKart. 93aart. 17 § 1 pkt 7 KPKart. 429 § 1 KPKart. 93 § 2 KPK§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy