II KZ 31/26

PostanowienieIzba Karna2026-09-11

Skład orzekający: Dariusz Kala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wniesienia kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść ukaranego za wykroczenia, należy wstrzymać wykonanie wyroku nakazowego do czasu rozpoznania kasacji?
Ratio decidendi
Wykonanie wyroku nakazowego w sprawie o wykroczenia powinno zostać wstrzymane do czasu rozpoznania kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, jeżeli wstępna ocena kasacji wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo jej uwzględnienia i uchylenia wyroku, a brak wstrzymania mógłby doprowadzić do niezasadnego pozbawienia wolności ukaranego.
Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, którym P.N. został ukarany za wykroczenia. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na wydaniu wyroku nakazowego mimo wątpliwości co do winy i sprawstwa obwinionego. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł również o wstrzymanie wykonania wyroku nakazowego. Sąd Najwyższy, oceniając wstępnie kasację, uznał, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo jej uwzględnienia i wstrzymał wykonanie wyroku do czasu rozpoznania kasacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy-Pragi Południe w Warszawie z dnia 12 grudnia 2025 r., IV W 1502/25 w odniesieniu do ukaranego P.N. do czasu rozpoznania kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie II KK 429/26.

Pełny tekst orzeczenia

II KZ 31/26 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie B.Ż., A.Ż., J.Ż. i J.K., co do których umorzono postępowanie w sprawie o czyn z art. 212 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 września 2026 r. zażalenia oskarżyciela prywatnego na zarządzenie Przewodniczącego X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 maja 2026 r., sygn. akt X WKK 26/26 o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 marca 2026 r., sygn. akt X Kz 122/26 utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 26 września 2025 r., X K 273/25 o umorzeniu postępowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 września 2025 r., sygn. akt X K 273/25, Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie, na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., umorzył postępowanie w sprawie B.Ż., A.Ż., J.Ż. i J.K. oskarżonych o czyny z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 216 § 1 k.k. Postępowanie zainicjowane zostało prywatnym aktem oskarżenia wniesionym przez L.J. (k. 35 - 36). II KZ 31/26 2 Po rozpoznaniu zażalenia, wywiedzionego od powyższego postanowienia przez oskarżyciela prywatnego, postanowieniem z dnia 2 marca 2026 r., sygn. akt X Kz 122/26, Sąd Okręgowy w Warszawie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, a kosztami postępowania odwoławczego obciążył oskarżyciela prywatnego (k. 166). Od powyższego postanowienia, osobiście sporządzoną kasację wywiódł oskarżyciel prywatny. Zarządzeniem z dnia 5 maja 2026 r., sygn. akt X WKK 26/26, Przewodniczący X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Warszawie, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 k.p.k., odmówił przyjęcia ww. kasacji jako niedopuszczalnej z mocy ustawy (k. 215). Od powyższego zarządzenia, w dniu 1 czerwca 2026 r., oskarżyciel prywatny wywiódł zażalenie, w którym zaskarżył to zarządzenie w całości, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji procesowej i przekazania sprawy do dalszego prowadzenia (k. 220 - 222). W zażaleniu skarżący podnosił zasadniczo argumenty kwestionujące zasadność umorzenia postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 519 k.p.k. stronom kasacja przysługuje wyłącznie od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego. Postanowienie sądu odwoławczego, utrzymujące w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie z oskarżenia prywatnego, wydane na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., nie należy zatem do kategorii orzeczeń, które mogą być zaskarżone przez strony, co zresztą trafnie wskazano w zaskarżonym zarządzeniu. Kasację strony wywiedzioną od tego rodzaju postanowienia należy zatem uznać za niedopuszczalną z mocy ustawy (art. 429 § 1 k.p.k.). Zgodnie z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. prezes sądu (a także przewodniczący wydziału, upoważniony sędzia – art. 93 § 2 k.p.k.), do którego wniesiono kasację, odmawia jej przyjęcia w razie stwierdzenia jej niedopuszczalności. Stwierdzenie niedopuszczalności środka zaskarżenia bezprzedmiotowym czyni również uruchomienie postępowania w celu usunięcia braków formalnych tego II KZ 31/26 3 środka, w tym również wyznaczenie do sporządzenia takowego środka pełnomocnika z urzędu. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 1 KKart. 437 § 1 KPKart. 17 § 1 pkt 7 KPKart. 216 § 1 KKart. 530 § 2 KPKart. 429 KPKart. 519 KPKart. 93aart. 17 § 1 pkt 7 KPKart. 429 § 1 KPKart. 93 § 2 KPK§ 1

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy