II KZ 56/21

Sygn. akt II KZ 56/21 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie A. G. o czyn z art. 234 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2022 r. zażalenia oskarżonej na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 listopada 2021 r., sygn. akt V Ka […] odmawiające przyjęcia wniosku A. J. G. z dnia 10 listopada 2021 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt V Ka […] na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 k.p.k. postanowił zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII K […], A. J. G. została uznana za winną popełnienia przestępstwa z art. 234 k.k. i skazana na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na dwuletni okres próby i zobowiązana do pisemnego informowania sądu o przebiegu okresu próby w odstępach co 6 miesięcy. 2 Od powyższego wyroku apelację wywiodła obrońca oskarżonej, która zaskarżyła wyrok w punktach 1 – 3. Podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej. Osobistą apelację od tego orzeczenia wywiodła również oskarżona, która podnosząc szereg zarzutów wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku „w całości”, ewentualnie o jego uchylenie i „przekazanie do uzupełnienia”. Po otrzymaniu zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej wyznaczonej na dzień 26.10.2021 r., godz. 11.40, pismem z dnia 19 października 2021 r. (data wpływu do Sądu Okręgowego w P.) oskarżona wniosła o „zmianę terminu rozprawy z powodu kolizji terminów”. W uzasadnieniu wskazała, że na dzień 26 października 2021 r., godz. 13.15, została już wcześniej wyznaczona rozprawa apelacyjna w postępowaniu toczącym się pod sygnaturą V G […] przed Sądem Okręgowym w O., w którym występuje w charakterze strony pozwanej. Z uwagi na fakt, że jest to sprawa skomplikowana, swój udział w ww. rozprawie uznała za wskazany. Za wskazaną i konieczną uznała również swoją obecność na rozprawie apelacyjnej wyznaczonej w ww. sprawie karnej (k. 265-269). Pismem z dnia 19 października 2021 r. poinformowano oskarżoną, że brak jest podstaw do zmiany wyznaczonego terminu rozprawy apelacyjnej, a to z uwagi na fakt, że „z pisma nie wynika, aby obecność Pani na sprawie cywilnej była obowiązkowa, a jest Pani reprezentowana przez pełnomocnika” (k. 270). Ostatecznie na rozprawie apelacyjnej przeprowadzonej w dniu 26 października 2021 r., w sprawie V Ka […], oskarżona nie była obecna. Na rozprawie była natomiast obecna jej obrońca z urzędu. Na rozprawie tej zapadł wyrok, na mocy którego zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji utrzymano w mocy i orzeczono o kosztach procesu (k.295 – 297). W dniu 30 października 2021 r. (data stempla pocztowego) oskarżona wniosła o doręczenie jej „zapadłego orzeczenia z dn. 26.10.2021 r.” (k. 310). Zarządzeniem sędziego z dnia 3 listopada 2021 r. nakazano doręczenie oskarżonej „informacyjnie” odpisu wyroku z dnia 26.10.2021 r. w sprawie V Ka […] (k. 310, 325). Zarządzenie to wykonano. 3 Pismem z dnia 10 listopada 2021 r. (data stempla pocztowego) oskarżona wniosła o „uzasadnienie wydanego wyroku z dn. 26 października 2021 r.” sygn. akt V Ka […] i „doręczenie niezwłoczne, do dalszych czynności procesowych” (k. 312 – 313). Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2021 r., sygn. akt V Ka […], Przewodniczący V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. odmówił przyjęcia wniosku A. J. G. z dnia 10 listopada 2021 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt V Ka […] – z uwagi na jego wniesienie po terminie (k. 314 – 315). Od powyższego zarządzenia oskarżona w terminie wywiodła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji procesowej i dostarczenie wyroku z uzasadnieniem. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że nie uchybiła terminowi ponieważ wniosek o doręczenie wyroku złożyła w terminie, a sąd powinien z urzędu uzasadnić i przesłać jej wyrok z uzasadnieniem, zwłaszcza, że nie uwzględnił jej wniosku o zmianę terminu rozprawy (k. 318 – 333). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z art. 457 § 2 k.p.k. jeżeli sąd odwoławczy zmienia lub utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, uzasadnienie sporządza się na wniosek strony, chyba że zgłoszono zdanie odrębne. Przepisy art. 422 i art. 423 k.p.k. stosuje się odpowiednio, W związku z faktem, że w tym przypadku nie mieliśmy do czynienia z sytuacją zgłoszenia zdania odrębnego (co jest oczywiste, skoro sąd orzekał w składzie jednoosobowym), sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego wymagało złożenia przez stronę pisemnego wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, w terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia wyroku (art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k.; zob. też art. 524 § 1 k.p.k.). W tej sytuacji jedynie dla zupełności wywodu, w kontekście zażalenia oskarżonej, należy wskazać, że nawet w sytuacji, w której sąd sporządza uzasadnienie z urzędu (sytuacja ta się w niniejszej sprawie nie aktualizowała) strona nie jest 4 zwolniona z obowiązku złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia (art. 422 § 1 zd. 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k.). Oskarżona wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego złożyła dopiero w dniu 10 listopada 2021 r., a więc po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Wbrew temu, co twierdzi skarżąca, na sądzie odwoławczym nie ciążył obowiązek doręczenia jej odpisu wyroku z urzędu. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 100 § 3 k.p.k. wyrok doręcza się podmiotom uprawnionym do wniesienia środka zaskarżenia, jeżeli ustawa tak stanowi. W analizowanej sprawie zaś, żaden przepis nie nakazywał doręczenia oskarżonej ww. wyroku z urzędu. Sąd odwoławczy ma bowiem obowiązek doręczenia odpisu wyroku z urzędu tylko w stosunku do oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i - pomimo złożenia wniosku o doprowadzenie go na termin rozprawy, na którym ogłoszono wyrok - nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku. Tylko dla takiego oskarżonego termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego biegnie od daty doręczenia mu odpisu wyroku (zob. art. 422 § 2a k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k.). Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.