II KZ 69/57

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu zażalenia Jana S. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 23 maja 1957 r. na podstawie art. 353 § 2, 358, 459, 516 k.p.k. i art. 12 ustawy z dn. 15.XI.1956 r. (Dz. U. Nr 54 poz. 243).postanowił:utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie zwalniając Jana S. od kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym.Uzasadnienie faktyczneRozpoznawanie przez sądy karne żądań odszkodowania za niesłuszne skazanie czy nieuzasadnione aresztowanie następuje w szczególnym trybie przewidzianym rozdziałem V księgi XI k.p.k. Zgodnie z art. 510 k.p.k. podstawą do żądania odszkodowania w powyższym szczególnym trybie może być tylko:1) wykonanie w całości lub części kary następnie uchylonej,2) oczywiście bezzasadne pozbawienie wolności przez tymczasowe aresztowanie. Zakres odszkodowania obejmuje szkody i straty materialne, oraz krzywdę moralną, wynikające z bezprawnego pozbawienia wolności. Dalsze roszczenie, oparte, jak w sprawie niniejszej na czynach niedozwolonych funkcjonariuszy śledczych mogą stanowić przedmiot procesu cywilnego wytoczonego w zwykłym trybie. Dlatego słuszne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego co do odesłania petenta z roszczeniami, wynikającymi nie z tymczasowego aresztowania, ale z czynów niedozwolonych funkcjonariuszy śledczych na drogę procesu cywilnego. Roszczenie Jana S., dotyczące odszkodowania za oczywiście bezzasadne tymczasowe aresztowanie nie mogły być przez Sąd Wojewódzki metorycznie rozważane i ewentualnie uwzględnione z uwagi na kategoryczny przepis art. 12 ustawy z dn. 15.XI.1956 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 243), który w każdym razie nie udziela ochrony prawnej żądaniom odszkodowania za oczywiście bezzasadne tymczasowe aresztowanie zakończone przed dniem 28 listopada 1946 r., to jest przed dziesięcioletnim terminem wstecznym od dnia wejścia w życie powołanej ustawy. Ponieważ petent został zwolniony z aresztu tymczasowego 7 listopada 1945 r. więc zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy.