III K 664/54

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława S. i Stanisława B., osk. z art. 23 § 1 w zw. z art. 286 § 2 k.k. i art. 293 i 286 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 18 lutego 1954 r. na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3, art. 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie oraz wyrok Sądu Powiatowego w Dębnie z dnia 27 listopada 1953 r. i sprawę przekazał temuż Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego PRL zarzuca rażącą niewspółmierność kar z przypisanymi oskarżonym czynami, wynikającą w szczególności z nieuwzględnienia wysokiego stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynów oskarżonych i znacznego napięcia ich woli przestępnej. Rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez skazanie oskarżonych za przypisane im przestępstwa na kary odpowiednio surowe.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Sąd Powiatowy w Dębnie skazał Stanisława S. na podstawie art. 23 i 286 § 2 k.k. na jeden rok więzienia za to, że będąc kierownikiem powiatowego tartaku, w celu osiągnięcia dla siebie korzyści majątkowej usiłował nielegalnie sprzedać Stanisławowi B. tarcicę za 60.000 zł. Jednocześnie Sąd Powiatowy skazał Stanisława B. na podstawie art. 293 i 286 § 2 k.k. na jeden rok więzienia za to, że w tym samym czasie nakłaniał kierowniczkę składu tarcicy w państwowym tartaku Jadwigę B. do nielegalnej sprzedaży tarcicy, obiecując wynagrodzić ją pieniędzmi lub biżuterią. Wymierzone oskarżonym kary Sąd Powiatowy darował im w całości na podstawie ustawy z dn. 22.XI.1952 r. o amnestii.Od tego wyroku założył rewizję Prokurator, wnosząc o podwyższenie kar wymierzonych oskarżonym i skazanie ich nadto na karę dodatkową utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych, stosownie do art. 47 § 1 lit. c k.k.Rewizję tę Sąd Wojewódzki w dniu 18 lutego 1954 r. uwzględnił o tyle, że orzekł utratę praw, w pozostałej części natomiast zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Nie jest słuszny pogląd prawny wypowiedziany w uzasadnieniu wyroku Sądu Wojewódzkiego, iż podniesione w rewizji Prokuratora okoliczności popełnienia przestępstwa "nie mogą być potraktowane jako okoliczności obciążające, gdyż momenty te należą do istoty czynu, za który odpowiada oskarżony". Pogląd ten jest niesłuszny, ponieważ myli pojęcie okoliczności charakteryzujących sposób dokonania przestępstwa z elementami istoty czynu. Nie ulega wątpliwości, że istota czynu może być wypełniona przy różnych okolicznościach działania sprawcy i stopień potępienia sprawcy przestępstwa, a więc wymiar kary zależy właśnie od okoliczności, w jakich oskarżony wypełnił ustawową istotę czynu przestępnego.Skoro więc Prokurator w swej rewizji wskazał okoliczności, w świetle których, zdaniem rewizji, oskarżeni okazują się bardziej winni, niż dał temu wyraz Sąd w wymiarze kary, to obowiązkiem Sądu Rewizyjnego było stwierdzenie, czy wskazane przez Prokuratora okoliczności mają w materiale sprawy podstawy dowodowe oraz - w pozytywnym przypadku - rozważenie, czy w świetle tych okoliczności charakteryzujących postępowanie oskarżonych, wymierzona im kara nie ma cech rażącej niewspółmierności. Niezajęcie przez Sąd Wojewódzki stanowiska w tym przedmiocie oznacza w rzeczy samej niezajęcie stanowiska wobec zarzutów rewizji.Z powodów wyżej przytoczonych Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.