III K 936/54

WyrokIzba Karna1954-02-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współsprawstwo przy kradzieży dwóch opon samochodowych z magazynu PGR, polegające na pilnowaniu, kradzieży i ukryciu, a następnie wywiezieniu, może być zakwalifikowane jako działanie w zorganizowanej grupie przestępczej w rozumieniu art. 1 § 3 lit. b dekretu z dnia 4 marca 1953 r.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że opisany sposób działania oskarżonych, polegający na wspólnym dokonaniu kradzieży, nie nosi cech zorganizowanej grupy przestępczej. W pojęciu zorganizowania tkwią elementy pewnej trwałości grupy i więzi organizacyjnych, które nie zostały wykazane w niniejszej sprawie. Zbyt krańcowe ujęcie istoty zorganizowania grupy przestępczej prowadziłoby do zaliczania każdego współsprawstwa do organizacji grupowej, co nie było zamiarem ustawodawcy.
Stan faktyczny
Oskarżeni Józef Ż., Henryk D. i Stanisław Ł. zostali skazani za kradzież dwóch opon samochodowych z magazynu PGR. Józef Ż. pilnował, podczas gdy pozostali ukradli i ukryli opony, które następnie wywieźli samochodem. Sąd Powiatowy zakwalifikował ich działanie jako popełnione w zorganizowanej grupie przestępczej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa Ż., Henryka D. i Stanisława Ł., oskarżonych z art. 1 § 3 lit. b dekretu z dnia 4 III 1953 r. (Dz. U. nr 17, poz. 69) po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Strzelcach Krajewskich z tymczasową siedzibą w Drezdenku z dnia 29 VI 1953 r., na podstawie art. 394 - 396, 400 § 1 i § 4, art. 383 pkt 2 i 3, art. 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Rewizja Nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości zarzuca obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 1 § 3 pkt b dekretu z dnia 4 III 1953 r. (Dz. U. nr 17, poz. 68) przez uznanie za działanie w zorganizowanej grupie przestępczej takiego współdziałania oskarżonych, które nie posiadało cech zorganizowania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Oskarżeni Józef Ż., Henryk D. i Stanisław Ł. zostali uznani za winnych popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 1 § 3 pkt b dekretu z dnia 4 III 1953 r. (Dz. U. nr 17, poz. 69), polegającego na wspólnym dokonaniu kradzieży dwóch opon samochodowych z magazynu PGR. Za czyn ten oskarżony Józef Ż. został skazany na cztery lata więzienia, a Henryk D. i Stanisław Ł., jako nieletni, na umieszczenie w zakładzie poprawczym z zawieszeniem wykonania tej kary.Sąd Powiatowy przyjmując koncepcję aktu oskarżenia dopatrzył się w działaniu oskarżonych cech działania w zorganizowanej grupie przestępczej. Stanowisko to jest błędne. Oskarżeni dokonali wspólnie kradzieży dwóch opon samochodowych z magazynu. W czasie dokonywania tego czynu oskarżony Józef Ż. pilnował, czy ktoś nie nadchodzi, a pozostali oskarżeni skradli opony i ukryli je w krzakach. Po pewnym czasie oskarżeni zabrali ukryte opony i wywieźli je samochodem. Opisany przebieg czynu przestępnego wskazuje na to, że zachodzi tu zwykłe współsprawstwo, nie istnieje zaś zorganizowana grupa przestępcza. W pojęciu zorganizowania tkwią elementy pewnej, choćby nieznacznej, trwałości grupy, pewnych - choćby niezbyt wyraźnych - więzi organizacyjnych, oczywiście nie w tym rozmiarze, jaki potrzebny jest dla uznania grupy za bandę."Grupa zorganizowana" w rozumieniu art. 1 § 3 pkt b dekretu z dnia 4 III 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. nr 17, poz. 68) jest pojęciem pośrednim pomiędzy pojęciem bandy a współsprawstwem; pojęcie zorganizowanej grupy służy właśnie do wypełnienia luki istniejącej między pojęciem bandy a zwykłym współsprawstwem, dla tego też zbyt krańcowe ujęcie istoty zorganizowania grupy przestępczej musiałoby doprowadzić w praktyce do zaliczania każdego współsprawstwa do organizacji grupowej, co oczywiście nie było zamiarem ustawodawcy.W konkretnym stanie faktycznym brak danych co do istnienia tak jakichkolwiek więzów organizacyjnych, jak też cech trwałości, wobec czego czynu oskarżonych nie można było zakwalifikować z art. 1 § 3 lit. b dekretu z dnia 4 III 1953 r. (Dz. U. nr 17, poz. 68).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 3art. 394art. 383 pkt 2art. 388 § 1 KPK§ 3§ 1§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.