II K 761/57

Uzasadnienie faktyczneDekret z 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej nie precyzuje pojęcia działania w zorganizowanej grupie przestępczej. Z tego, że surowsza kwalifikacja prawna za zagarnięcie mienia społecznego jest uzależniona w tym przypadku od działania w zorganizowanej grupie przestępczej tj. od sposobu działania, a nie od tego, by podmiotem przestępstwa była zorganizowana grupa dopuszczająca się zagarnięcia mienia społecznego - wynika, iż pojęcie to należy wyjaśnić nie od strony istoty zorganizowanej grupy, lecz od strony działania w zorganizowanej grupie.Działanie zaś w grupie oznacza, że sprawca nie działa sam, lecz wspólnie z innymi osobami, przy czym, że bez udziału tych osób sprawca nie miałby możności zrealizowania czynu przestępczego, bądź realizacja ta byłaby bardzo utrudniona. Działanie w zorganizowanej grupie dochodzi do skutku wówczas, gdy sprawcy uprzednio lub też w toku zagarniania mienia społecznego porozumieli się przede wszystkim co do sposobu działania; charakterystyczny choć nie konieczny, dla działania w zorganizowanej grupie, jest podział ról między uczestnikami zagarnięcia mienia społecznego.Działanie w zorganizowanej grupie tym różni się od współsprawstwa, że przy współsprawstwie każdy uczestnik przestępstwa popełnia je we własnym zakresie i każdy sprawca wypełnia wszystkie znamiona przestępstwa.Natomiast wzmożone społeczne niebezpieczeństwo zagarnięcia mienia społecznego w zorganizowanej grupie, stanowiące o surowszej odpowiedzialności karnej sprawcy działającego w takiej grupie, polega na tym, że wspólne popełnienie przestępstwa w sposób bardziej lub mniej zorganizowany bądź ułatwia jego popełnienie, bądź je przyspiesza, bądź umożliwia zatarcie śladów przestępstwa, bądź w ogóle umożliwia jego popełnienie (w szczególności, gdy popełnienie przestępstwa przez pojedynczą osobę jest niemożliwe albo zbyt utrudnione). Uprzednia zmowa sprawców, niekiedy zaś - zmowa w toku popełniania przestępstwa, zwłaszcza podział między nimi ról w dokonywaniu zagarnięcia mienia społecznego, polega właśnie na tym, że sprawcy nie działają chaotycznie, przypadkowo, każdy na własną rękę, lecz w pewnym stopniu w sposób skoordynowany, nawzajem wspomagając się i uzupełniając.Dla działania w zorganizowanej grupie nie jest konieczne, aby wszyscy uczestnicy wspólnie umawiali się. Nie jest też konieczne, aby wszyscy działający w grupie znali się nawzajem. Wystarczy, by działający w grupie umówili się co do swych ról w sposób łańcuszkowy, tak aby jedna osoba umówiła się co do sposobu działania przynajmniej z drugą osobą, a wszyscy sprawcy byli powiązani ze sobą podzieleniem w ten sposób ról w zagarnięciu mienia społecznego.