IV KO 71/55

PostanowienieIzba Karna1956-12-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaką kwalifikację prawną przyjąć, gdy oskarżony dokonał kradzieży mienia społecznego, a w zamian wstawił własne mienie, ustalając wartość uszczuplenia funduszu mienia społecznego?
Ratio decidendi
Przedmiotem ochrony prawnej dekretów o ochronie własności społecznej jest własność społeczna jako fundusz mienia społecznego. Przestępstwo zagarnięcia mienia społecznego polega na uszczupleniu tego funduszu. Wielkość uszczuplenia decyduje o kwalifikacji prawnej. W przypadku wymiany rzeczy, należy zestawić wartość rzeczy zabranej i świadczonej, aby ustalić wysokość uszczuplenia funduszu mienia społecznego, zgodnie z zamiarem sprawcy.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Szczecinie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą kwalifikacji czynu oskarżonego. Oskarżony dokonał kradzieży dwóch świń należących do PGR o wartości 1200 zł. W zamian wstawił dwie własne świnie o wartości 900 zł, co spowodowało różnicę 300 zł na szkodę PGR.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną dotyczącą kwalifikacji czynu polegającego na kradzieży mienia społecznego z jednoczesnym wstawieniem własnego mienia.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ludwiki C, osk. z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68), po wysłuchaniu wniosku prokuratora, postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Szczecinie w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Jaką należy przyjąć kwalifikację prawną, jeśli oskarżony dokonał kradzieży 2-ch świń na szkodę PGR o wartości 1200 zł, a w miejsce to wstawił 2 świnie własne o wartości 900 zł" (różnica 300 zł) postanowił rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzedmiotem ochrony prawnej dekretów z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68 i Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 69) o ochronie własności społecznej - jest własność społeczna, jako całokształt dóbr materialnych, stanowiących mienie społeczne. Własność społeczna stanowi zatem fundusz mienia społecznego. Wskazują na to np. słowa, użyte w preambuli do dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 69)"...Każde naruszenie własności społecznej, jej całości... winno być surowo karane..." Przestępstwo zagarnięcia mienia społecznego polega zatem w pierwszym rzędzie na uszczupleniu własności społecznej jako funduszu mienia społecznego. Wielkość tego uszczuplenia będzie zatem decydującą dla rozgraniczenia między dekretem z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68) a dekretem z tegoż dnia (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 69). Wielkość tego uszczuplenia będzie się z reguły pokrywała z wartością zagarniętego mienia (art. 3 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 69) - ale nie zawsze, jak np. w przypadku rozpatrywanym, kiedy dając w zamian jedną rzecz, sprawca bierze inną rzecz - i w tym przypadku należy ustalić przez zestawienie wartości rzeczy zabranej i rzeczy świadczonej, czy i w jakiej wysokości nastąpiło uszczuplenie funduszu mienia społecznego, a to zgodnie z zamiarem sprawcy. Zamiar sprawcy obejmuje bowiem i wysokość wartości uszczuplenia własności społecznej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 390 § 1 KPKart. 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.