III KK 156/20
WyrokIzba Karna2020-07-29
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak wskazania wartości mienia w opisie czynu z art. 291 § 1 k.k. w wyroku skazującym automatycznie oznacza, że czyn ten należy zakwalifikować jako wykroczenie, a nie przestępstwo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że brak wskazania konkretnej wartości mienia w wyroku skazującym za paserstwo (art. 291 § 1 k.k.) nie prowadzi automatycznie do kwalifikacji czynu jako wykroczenia. Wartość rzeczy jest ustalana na podstawie ustaleń faktycznych i obiektywnych okoliczności, a nie tylko poprzez wskazanie kwoty w wyroku. Nawet jeśli wartość nie została precyzyjnie określona w wyroku, może być ona wyższa niż próg wykroczenia, co potwierdzają inne dowody i ustalenia.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący za paserstwo i inne przestępstwa. Główny zarzut dotyczył braku wskazania wartości nabytych rzeczy w opisie czynu z art. 291 § 1 k.k., co miało skutkować kwalifikacją jako wykroczenie. Skarżący zarzucił również nierzetelną kontrolę odwoławczą. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu, uznając ją za oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 156/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie P. O. skazanego z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 lipca 2020 r., w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 30 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K (…), p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE P. O. został oskarżony o to, że: 1. w okresie od 4 maja 2014 roku do 13 maja 2014 roku działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami nabył w bliżej nieustalonej miejscowości i pomógł do ukrycia w miejscowości J., powiat m., województwo (…) samochód marki Ford Fiesta o nr VIN (…) o wartości 7.000 Euro wiedząc, iż pochodzi on z czynu zabronionego -
2 kradzieży na terenie Niemiec na szkodę J. M., przy czym czynu tego dopuścił się w przeciągu 5 lat od odbycia kary, co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; 2. w okresie od 30 lipca 2013 roku do 13 maja 2014 roku w miejscowości J. oraz K., powiat m., województwo (…) działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami dokonał przerobienia oznaczenia samochodu marki Toyota Yaris w ten sposób, że wyciął w płycie podłogowej fragment blachy zawierającej oryginalny nr VIN i wspawał fragment blachy z numerem VIN (…), przy czym czynu tego dopuścił się w przeciągu 5 lat od odbycia kary, co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 306 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; 3. w okresie od 14 stycznia 2014 roku do 13 maja 2014 roku w miejscowości J. oraz K., powiat m., województwo (…) działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami dokonał przerobienia znaków identyfikacyjnych samochodu marki Mazda 3 w ten sposób, że wyciął w płycie podłogowej fragment blachy zawierającej oryginalny nr VIN i wspawał fragment blachy z numerem (…), przy czym czynu tego dopuścił się w przeciągu 5 lat od odbycia kary, co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 306 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; 4. w okresie od 3 października 2013 roku do 13 maja 2014 roku w miejscowości J. oraz K., powiat m., województwo (…) działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami dokonał usunięcia oznaczenia pojazdu marki Toyota Corolla Verso nr VIN (…), poprzez wycięcie blachy z numerem VIN, który następnie częściowo zeszlifował, tj. o czyn z art. 306 k.k.; 5. w okresie od 29 kwietnia 2014 roku do 13 maja 2014 roku w miejscowości J. oraz K. powiat m., województwo (…) działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami nabył samochód marki Honda Civic o nr VIN (…), wiedząc, iż pochodzi on z czynu zabronionego,
3 tj. kradzieży na terenie Niemiec na szkodę D. L. K., a następnie usunął oznaczenie nr VIN wycinając fragment z karoserii, a także zeszlifował numery silnika (…), przy czym czynu tego dopuścił się w przeciągu 5 lat od odbycia kary, co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k. w zb. z art. 306 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; 6. w okresie od 12 lutego 2014 roku do 13 maja 2014 roku w miejscowości J. oraz K., powiat m., województwo (…) działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami nabył samochód marki Honda Civic o nr VIN (…) o wartości 15.000 Euro, wiedząc, iż pochodzi on z czynu zabronionego, tj. kradzieży na terenie Niemiec na szkodę H. Z., a następnie usunął oznaczenie nr VIN wycinając fragment z karoserii, przy czym czynu tego dopuścił się w przeciągu 5 lat od odbycia kary, co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k. w zb. z art. 306 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; 7. w okresie od bliżej nieustalonego czasu 2013 roku do 13 maja 2014 roku w miejscowości Janów oraz K., powiat m., województwo (…) działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu usunął oznakowania z silników: 1. trzech marki Honda, jednego silnika Mazda, jednego silnika Subaru oraz jednego silnika Mitsubishi brak bliższych danych, co do oryginalnych numerów. 2. silnika marki Toyota nr (…) pochodzącego z samochodu nr VIN (…), utraconego w dniu 10 lutego 2014 roku na terenie Niemiec. 3. silnika marki Honda o nr (…). utraconego na terenie Niemiec w dniu 3 marca 2014 roku, 4. silnika marki Honda o nr (…) utraconego na terenie Niemiec w dniu 13 lutego 2014 roku.
4 5. silnika marki Honda o nr (…) pochodzącego z samochodu o nr (…) utraconego w dniu 9 grudnia 2013 roku na terenie Niemiec, 6. silnika marki Honda o nr (…) pochodzącego z samochodu o nr VIN (…), utraconego w dniu 4 czerwca 2013 roku na terenie Niemiec. 7. silnika marki Honda o nr (…) pochodzącego z samochodu o nr (…). utraconego w dniu 30 października 2013 roku na terenie Niemiec, 8. silnika marki Mazda nr (…) pochodzącego z samochodu nr VIN (…), 9. silnika marki Honda nr (…) pochodzącego z samochodu o nr VIN (…) przy czym czynu tego dopuścił się w przeciągu 5 lat od odbycia kary, co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 306 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; 10. w okresie od października 2012 roku do 13 maja 2014 roku działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami nabył w bliżej nieustalonej miejscowości i pomógł do ukrycia w miejscowości Janów oraz K., powiat m., województwo mazowieckie, wiedząc iż przedmioty te pochodzą z czynów zabronionych: 11. silnik marki Mazda (…) pochodzący z samochodu o nr VIN (…), 12. silnik marki Mazda (…) oraz komputer samochodowy (…), pochodzący z samochodu o nr VIN (…), utraconego na terenie Austrii w dniach 14-15 października 2012 roku, 13. silnik Marki Mazda o nr (…), sterownik Mazda (…), kierownica Mazda z poduszką (…), pochodzące z samochodu o nr VIN (…), utraconego w dniach 12 -14 października 2012 roku na terenie Austrii. 14. sterownik od samochodu marki Mazda (…) oraz poduszkę od pojazdu marki Mazda (…) pochodzące z samochodu nr VIN (…), utraconego w dniu 19 października 2013 roku na terenie Niemiec, przy czym czynu tego dopuścił się w przeciągu 5 lat od odbycia kary, co
5 najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2019 r. Sąd Rejonowy w M. (…), sygn. akt II K (…) oskarżonego P. O. uznał za winnego popełnienia czynu z punktów: I i VIII aktu oskarżenia oraz w ramach punktu V aktu oskarżenia za winnego tego, że w okresie od 29 kwietnia 2014 roku do 13 maja 2014 roku w miejscowości J. oraz K., powiat m., województwo (…) działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami nabył samochód marki Honda Civic o nr VIN (…), wiedząc, iż pochodzi on z czynu zabronionego - kradzieży na terenie Niemiec na szkodę D. L. K., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia kary, co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, a także w ramach czynu z punktu VI aktu oskarżenia za winnego tego, że w okresie od 12 lutego 2014 roku do 13 maja 2014 roku w miejscowości J. oraz K., powiat m., województwo (…) działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami nabył samochód marki Honda Civic o nr V1N (…) o wartości 15.000 Euro, wiedząc, iż pochodzi on z czynu zabronionego - kradzieży na terenie Niemiec na szkodę H. Z.. przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia kary, co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, z których każdy wyczerpuje znamiona występku z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.. i za każdy z tych czynów skazał go i uznając, że czyny te zostały popełnione w warunkach ciągu przestępstw na podstawie art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 2 k.k. oraz w zw. z art. 91 § 1 k.k. w brzmieniu tego przepisu obowiązującego przed nowelizacją Ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku (Dz. U. 2015.396) w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył za nie jedną karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz jedną karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych grzywny, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych. Oskarżonego P. O. uniewinnił od popełnienia czynów zarzucanych mu w punktach II, III, IV oraz VII aktu oskarżenia. Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i oskarżyciela publicznego Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II Ka (…) utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy.
6 Kasację od tego wyroku wywiódł obrońca skazanego, który zarzucił rażącą obrazę przepisów prawa mającą istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie: 1. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegającą na nierzetelnej i należytej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy orzeczenia wydanego z obrazą prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 122 § 1 k.w. oraz przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 413 § 2 pkt. k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k., która to obraza doprowadziła do niesłusznego przypisania Pawłowi O. sprawstwa czynów z pkt. V i VIII aktu oskarżenia w pkt. I części dyspozytywnej wyroku Sądu Rejonowego w M. o sygn. II K (…), albowiem w opisie zarzuconych i przypisanych występków paserstwa brak, było koniecznego znamienia wartości rzeczy, a tzw. „przepołowiony" charakter czynu zabronionego opisanego w typie przestępstwa z art. 291 § 1 k.k. wymagał ustalenia i wskazania takiej wartości, 2. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegającą na nierzetelnej i należytej kontroli odwoławczej zarzutu II apelacji obrońcy oskarżonego wskazującej na istotną obrazę art. art. 4 k.p.k.; art. 5 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 201 k.p.k., art. 410 k.p.k. art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k. związaną z oceną dowodów i czynionymi ustaleniami faktycznym, które uchybienia doprowadziły do skazania P. O., W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł w zakresie czynu z pkt. V i VIII aktu oskarżenia objętych wyrokiem Sądu Rejonowego w M. w pkt. I w ramach ciągu przestępstw o uniewinnienie P. O. od ich popełnienia. W pozostałym zakresie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M. Nadto skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
7 Prokurator Rejonowy w M. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja obrońcy skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej oddalenie na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.). Należy krytycznie odnieść się do tego, że złożona w przedmiotowej sprawie kasacja zmierzała w istocie do kolejnego zakwestionowania prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji i zaakceptowanej przez sąd odwoławczy w toku dokonanej kontroli apelacyjnej, oceny materiału dowodowego oraz ustaleń faktycznych. Sformułowane zarzuty stanowią powielenie argumentacji przedstawionej w apelacji (zarzut I i II apelacji). W rezultacie autor kasacji stara się wymóc na Sądzie Najwyższym ponowną ocenę ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Rejonowy zaakceptowanych następnie w toku kontroli odwoławczej. Skarżący zupełnie przy tym pomija, że postępowanie kasacyjne nie może stanowić powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest „trzecią” instancją odwoławczą, która służy kolejnemu weryfikowaniu poprawności zapadłych w pierwszej i drugiej instancji orzeczeń. Istota samej kasacji i możliwość jej wniesienia „tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia”, wskazuje, że w postępowaniu tym niedopuszczalne jest dokonywanie ponownej oceny dowodów, czy też poprawności dokonanych ustaleń faktycznych. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu sformułowanego w pkt I kasacji, w którym skarżący zarzuca nierzetelną kontrolę odwoławczą w zakresie rozpoznania zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 122 § 1 k.w. wyrażającą się w błędnym przypisaniu
8 oskarżonemu sprawstwa czynów z pkt V i VIII aktu oskarżenia wskazać należy, że skarżący stoi na stanowisku, że brak w opisie czynu z art. 291 § 1 k.k. określenia wartości mienia skutkować winien przyjęciem, że wartość ta jest najniższa z możliwych i tym samym czyn stanowi wykroczenie. Wbrew tym twierdzeniom, Sąd odwoławczy odniósł się do tego zarzutu i szczegółowo wyjaśnił motywy, dla których nie podzielił argumentacji zawartej w apelacji. I tak, Sąd odwoławczy przyznał, że Sąd meriti winien określić w wyroku wartość mienia, którego dotyczy przestępstwo paserstwa. Brak wskazania stosownej kwoty w wyroku nie może jednak prowadzić i to w sposób automatyczny do przyjęcia, że w sprawie mamy do czynienia nie z przestępstwem, ale z wykroczeniem. O wartości rzeczy przesądzają bowiem, poza wskazaniem w wyroku, ustalenia faktyczne oraz obiektywne okoliczności odnoszące się do samej rzeczy. Jak słusznie wywodzi prokurator w odpowiedzi na kasację, w sprawie niniejszej wartość mienia, o którym mowa w pkt V i VIII aktu oskarżenia została ustalona i nie była to bynajmniej wartość na granicy stanowiącej o przestępstwie i wykroczeniu. Jak wynika z informacji zawartych na k. 114 akt sprawy wartość pojazdu opisanego w pkt V aktu oskarżenia wynosiła 17000 euro, natomiast wartość części opisanych w pkt VIII aktu oskarżenia, z uwagi na ich pochodzenie i wiek, także przekraczała i to w sposób znaczący kwotę 552,50 zł. Nie można także doszukać się naruszenia przepisów prawa procesowego, o których mowa w zarzucie 2 skargi nadzwyczajnej, tj. art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., które to uchybienie miało polegać na nierozważeniu nierzetelnej i należytej kontroli odwoławczej zarzutu II apelacji obrońcy oskarżonego wskazującą na istotną obrazę art. 4 k.p.k., art. 5 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 201 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 pk1 k.p.k., w zakresie w jakim
9 kwestionowano poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o zeznania świadków T. K., W. S. i M. Ś.. Kwestie te były przedmiotem szczegółowych rozważań Sądu meriti, natomiast Sąd Okręgowy podzielił te zapatrywania odsyłając do treści uzasadnienia orzeczenia Sądu Rejonowego. Jak słusznie zauważono, ocenę Sądu a quo, Sąd odwoławczy w pełni zaaprobował, dlatego też uznał, że nie ma potrzeby dokonywania jej ponownej oceny w uzasadnieniu i powielania tych samych argumentów. Lektura uzasadnień prowadzi nadto do wniosku, że oba Sądy miały na względzie wszystkie ujawnione w sprawie dowody, w tym wyjaśnienia skazanego P. O. oraz zeznania świadków, zaś z faktu, iż określonym dowodom Sądy nadały walor wiarygodności, innym zaś nie, nie sposób czynić zarzutu obrazy prawa. W przedmiotowej sprawie, nie można skutecznie stawiać zarzutu obrazy art. 7 k.p.k., w sytuacji, gdy Sąd drugiej instancji nie dokonywał samodzielnych ustaleń faktycznych, nie oceniał także na nowo zgromadzonego materiału dowodowego, a zatem nie mógł w sprawie obrazić wskazanego przepisu. Reasumując zgodzić się należy z oceną prokuratora wyrażoną w odpowiedzi na kasację, iż podniesione przez obrońcę zarzuty tylko pozornie odpowiadają wymogom przewidzianym w art. 523 § 1 k.p.k., gdyż ich treść oraz motywacyjna część skargi nie pozostawiają wątpliwości, że intencją obrońcy było doprowadzenie do przeprowadzenia w toku postępowania kasacyjnego kolejnej kontroli w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych. Wobec uznania kasacji za oczywiście bezzasadną, bezprzedmiotowe okazało się rozpoznanie wniosku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. o wstrzymanie wykonania orzeczenia.
10 Z tych powodów nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniesionej kasacji, Sąd Najwyższy orzekł o jej oddaleniu, jako oczywiście bezzasadnej, obciążając skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Powiązane orzeczenia
- V KK 376/14 2015-03-06Czy czyny polegające na kradzieży i paserstwie, których wartość mienia nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę w dacie wyrokowania, powinny być oceniane jako wykroczenia, a nie przestępstwa, nawet jeśli w…
- V KK 130/23 2023-10-24Czy w sprawie o paserstwo, gdzie wartość przedmiotu paserstwa nie została jednoznacznie ustalona, dopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego?
- II KK 298/14 2014-11-07Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał apelację dotyczącą przestępstwa paserstwa, nie ustalając wartości przedmiotu pochodzącego z kradzieży z włamaniem, co mogło wpłynąć na kwalifikację prawną czynu?
- III KK 442/23 2023-11-29Czy Sąd odwoławczy rozpoznał istotę zarzutu apelacji dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie strony podmiotowej czynu paserstwa, a jeśli nie, czy miało to rażący wpływ na treść wyroku?
- II KR 241/80 1980-07-08Czy opis czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku sądu pierwszej instancji zawierał znamiona przestępstwa paserstwa z art. 215 § 1 k.k. i czy możliwe było jego uzupełnienie w trybie kontroli rewizyjnej?
Powołane przepisy
art. 291 § 1 KKart. 91 § 1 KKart. 535 § 3 KPKart. 64 § 1 KKart. 306 KKart. 11 § 2 KKart. 12 KKart. 33 § 2 KKart. 4 § 1 KKart. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPKart. 122 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy