III KK 215/24

WyrokIzba Karna2024-06-26

Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku skazującego na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy obrońca skazanego podnosi zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa, w tym nienależytej obsady sądu odwoławczego?
Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania bardzo wysokiego stopnia prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz wystąpienia wyjątkowo dolegliwych i nieodwracalnych skutków dla skazanego. Sam fakt powołania sędziego w procedurze, która budzi wątpliwości, nie jest wystarczający do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku, jeśli nie zachodzi oczywistość uchybień sygnalizowanych w kasacji.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku skazującego, podnosząc zarzuty rażącego naruszenia prawa, w tym braku przeprowadzenia dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej oraz nienależytej obsady sądu odwoławczego z uwagi na sposób powołania sędziów. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy. Skazany został prawomocnie skazany na karę łączną 15 lat pozbawienia wolności za szereg przestępstw.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją prawomocnego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 215/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie P. Ł. , skazanego za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 26 czerwca 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 5 października 2023 r., II AKa 131/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 15 lutego 2023 r., III K 135/21, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario, p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Na skutek kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 5 października 2023 r., II AKa 131/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 15 lutego 2023 r., III K 135/21, przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa P. Ł. . W tym postępowaniu P. Ł. został prawomocnie skazany za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. na karę 10 lat pozbawienia wolności, za czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. na karę 12 lat pozbawienia wolności oraz za czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w III KK 215/24 2 zb. z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę 100 stawek dziennych po 20 zł każda. Kary jednostkowe pozbawienia wolności zostały połączone i jako karę łączną orzeczono karę 15 lat pozbawienia wolności. W kasacji obrońca skazanego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku jest możliwe, gdy zostaną wskazane w sposób wiarygodny szczególne okoliczności skłaniające do zastosowania tej instytucji, w szczególności gdy jest wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji na skutek istnienia podstaw do stwierdzenia oczywistego i rażącego naruszenia prawa. Obrońca wskazał, że takie uchybienia stanowiące rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść orzeczenia zostały podniesione w zarzutach kasacji i prowadzą do wniosku o potrzebie uwzględnienia kasacji, co dotyczy zwłaszcza zarzutu nieprzeprowadzenia w toku postępowania dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej. Obrońca wskazał, że sytuacja skazanego może zmienić się diametralnie, gdyby doszło do ustalenia, że nie popełnił on zarzucanego mu czynu, co jawi się jako bardzo prawdopodobne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku nie jest zasadny. Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. O zastosowaniu tej instytucji powinna przesądzać ranga zarzutów kasacyjnych i bardzo wysoki stopień prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia, przy jednoczesnym uznaniu, że jego wykonywanie przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla osoby, której orzeczenie dotyczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2023 r., III KK 645/22). Dokonywana na potrzeby rozpoznania wniosku analiza kasacji i akt tej sprawy doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że nie ziściły się przesłanki do wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności, oczywistości III KK 215/24 3 (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2021 r., IV KK 103/21) i prowadzić do wniosku o potrzebie uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18), ewentualnie wydania innego rozstrzygnięcia, które spowoduje, że wykonywanie kary do czasu rozpoznania kasacji okaże się niesłuszne i odbędzie się z pokrzywdzeniem skazanego. W tej sprawie nie zachodzi przedmiotowa oczywistość i jednoznaczność uchybień sygnalizowanych w kasacji obrońcy. Ocena zasadności zarzutów kasacji wymagać będzie analizy dokonywanej na etapie merytorycznego jej rozpoznania. Sąd Najwyższy dostrzega, że w kasacji obrońcy współskazanego w tej sprawie został podniesiony zarzut wskazujący na uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., dotyczące nienależytej obsady Sądu odwoławczego z uwagi na orzekanie przez ten Sąd w składzie, w którym zasiadali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), którego uwzględnienie rzutowałoby także na sytuację skazanego P. Ł. . Jednakże sam fakt powołania do pełnienia urzędu sędziego sądu powszechnego w procedurze, o której mowa powyżej, nie jest wystarczający do uznania, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza (por. uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20, OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Natomiast kwestia zaistnienia podstawy uchylenia wyroku z art. 439 § 1 k.p.k., z uwzględnieniem okoliczności tej konkretnej sprawy, a także okoliczności związanych z nominacją sędziów, o których mowa w zarzucie, będzie przedmiotem rozważań w ramach merytorycznego rozpoznania kasacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 lipca 2022 r., III KK 117/22; z dnia 25 lutego 2022 r., V KK 54/22). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Dodać należy, że decyzja w tym III KK 215/24 4 względzie w żadnym razie nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji skarżącego od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 13 § 1 KKart. 148 § 1 KKart. 532 § 1 KPKart. 12 § 1 KKart. 18 § 3 KKart. 11 § 2 KKart. 286 § 1 KKart. 284 § 2 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 439 § 1 KPK§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy