III KK 256/14

Sygn. akt III KK 256/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński SSN Dorota Rysińska Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie W.P. skazanego z art. 288 § 2 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 25 września 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w .z dnia 18 lutego 2014 r., 1) uchyla zaskarżony wyrok, 2) na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umarza postępowanie wobec W. P., 3) kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE 2 Prokurator Rejonowy w B. skierował do Sądu Rejonowego w B. wniosek z dnia 15 czerwca 2012 r. o warunkowe umorzenie postępowania przeciwko W. P., któremu zarzucono, że: w dniu 12 kwietnia 2012 r. w B. na ul. K. 56, dokonał uszkodzenia mienia w postaci zamków do drzwi wejściowych do mieszkania w ten sposób, iż rozkręcił dolny zamek, a w górnym odgiął kołnierz osłony, powodując straty w wysokości 50 zł na szkodę J. Ł., przy czym zakwalifikowano to zachowanie jako wypadek mniejszej wagi, tj. czyn z art. 288 § 2 k.k. (k. 22-23). W opisie zawartym we wniosku prokurator błędnie przytoczył wartość uszkodzonego mienia określając ją kwotą 50 zł, zamiast kwoty 350 zł, jaka widnieje w zarzucie postawionym oskarżonemu (k. 11). Wartość tę skorygował Sąd Rejonowy w B. w wyroku z dnia 26 lipca 2012 r., w którym to orzeczeniu uwzględniono wniosek prokuratora o warunkowe umorzenie postępowania. Wyrokiem tym Sąd Rejonowy w B.: 1. ustalił, że wina i stopień społecznej szkodliwości czynu zarzuconego oskarżonemu W. P. nie są znaczne oraz przyjął, iż wartość szkody wynosiła 350 zł, a w konsekwencji - na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec niego warunkowo umorzył na okres roku próby ; 2. na podstawie art. 67 § 3 k.k. zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przez zapłatę kwoty 350 zł na rzecz pokrzywdzonej J. Ł.; 3. na podstawie art. 67 § 3 k.k. i art. 39 pkt 7 k.k. zobowiązał oskarżonego do spełnienia świadczenia pieniężnego na cele społeczne, przez zapłatę kwoty 300 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej; 4. zasądził od oskarżonego kwotę 60 zł tytułem opłaty sądowej i obciążył go dalszymi kosztami w sprawie. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 2 sierpnia 2012 r. (k. 31, 35). Następnie, postanowieniem z dnia 26 listopada 2013 r., Sąd Rejonowy w B. podjął warunkowo umorzone postępowanie wobec W. P., albowiem wymieniony uchylał się od obowiązku naprawienia szkody oraz uiszczenia świadczenia pieniężnego (k. 52). Orzekając ponownie w tej sprawie, tym razem wyrokiem nakazowym z dnia 18 lutego 2014 r.; Sąd Rejonowy w B.: 3 1. oskarżonego W. P. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, który zakwalifikował jako występek z art. 288 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 288 § 2 k.k. w zw. z art. 34 § 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, zobowiązując go w tym czasie do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym; 2. na podstawie art. 36 § 2 k.k. w zw. z art. 72 § 2 k.k. zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, przez zapłatę kwoty 350 złotych na rzecz pokrzywdzonej J. Ł. w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku w sprawie; 3. zwolnił oskarżonego od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej i dalszych kosztów w sprawie, obciążając nimi Skarb Państwa (k. 58). Powyższy wyrok został uznany za prawomocny z dniem 21 marca 2014 r. (k. 60, 63). Obecnie kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego w postaci obrazy art. 4 § 1 kk, polegające na niezastosowaniu przez sąd ustawy nowej wobec skazanego W. P. i wadliwe przyjęcie, że zarzucany mu czyn w postaci wyrządzenia szkody w mieniu wysokości 350 zł stanowi przestępstwo z art. 288 § 2 kk. W konkluzji nadzwyczajnego środka zaskarżenia Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 lutego 2014 r. i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. – wobec upływu - przewidzianego w art. 45 § 1 k.w. – okresu przedawnienia karalności czynu przypisanego oskarżonemu Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona w tej sprawie na korzyść W. P. okazała się w pełni zasadna, a zamieszczony w niej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania z uwagi na upływ okresu przedawnienia karalności czynu przypisanego oskarżonemu – zasługiwał na uwzględnienie. Podzielić trzeba pogląd skarżącego, że przedmiotowe orzeczenie wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisu 4 prawa karnego materialnego, wskazanego w zarzucie kasacji. Rzeczywiście, Sąd Rejonowy uznał W. P. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, wadliwie kwalifikując ów czyn jako występek z art. 288 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w B., orzekając w tej sprawie nie dostrzegł, że ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r.; poz. 1247), która w tej części weszła w życie z dniem 9 listopada 2013 r., dokonano nowelizacji art. 124 § 1 k.w. Stosownie do brzmienia przepisu art. 124 § 1 k.w. obowiązującego od tej daty, czyn o znamionach w nim określonych, stanowi przestępstwo jedynie wówczas, gdy wysokość wyrządzonej szkody przekracza kwotę 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zasadniczej zmianie uległ zatem sam system określania wysokości kwoty należącej do zespołu znamion czynu zabronionego. W tej sytuacji, dla ustalenia granicy wartości uszkodzonego mienia dzielącej występek i wykroczenie, niezbędne jest sięgnięcie do dyspozycji art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314), który to przepis odsyła z kolei do odpowiednich rozporządzeń Rady Ministrów ustalających co roku wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wprawdzie, w dacie czynu zarzuconego skazanemu, a także w dacie wydania wyroku o warunkowym umorzeniu postępowania, granica oddzielająca występek zniszczenia lub uszkodzenia mienia od wykroczenia tego rodzaju, była sprecyzowana w ustawie w formie kwotowej, ale już w momencie podjęcia postępowania w tej sprawie i jej rozstrzygania obowiązywała nowa regulacja. Obligowała ona do ustalenia wysokości aktualnego minimalnego wynagrodzenia i porównania ¼ tej kwoty z wartością mienia uszkodzonego lub zniszczonego. Zgodnie z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1074) w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r., zostało ono określone w kwocie 1 680 zł. Zatem, w realiach przedmiotowej sprawy, w chwili orzekania wyrokiem nakazowym przez Sąd Rejonowy w B., wysokość ¼ minimalnego wynagrodzenia za pracę odpowiadała kwocie 420 zł. Była to więc kwota wyższa niż wartość mienia będącego przedmiotem czynu zarzuconego osk. W. P., wobec 5 czego czyn nie stanowił już występku. Sąd Rejonowy, zgodnie z art. 4 § 1 k.k., zobligowany był do uwzględnienia dokonanej zmiany normatywnej i zastosowania ustawy nowej, która jednocześnie była względniejsza dla sprawcy. Stosownie bowiem do przyjętego w niej rozwiązania należało uznać, że czyn skazanego W. P. już w chwili orzekania zaskarżonym wyrokiem, wyczerpywał jedynie znamiona wykroczenia z art. 124 § 1 k.w. Podkreślić też trzeba, że w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 45 § 1 k.w., karalność czynu będącego przedmiotem postępowania, stanowiącego wykroczenie z art. 124 § 1 k.w. w chwili orzekania, ustała w dniu 12 kwietnia 2014 r., co obecnie – w konsekwencji uchylenia zaskarżonego wyroku – spowodowało konieczność umorzenia postępowania przeciwko W. P. na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.