III KK 313/25
WyrokIzba Karna2025-09-24
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy ze względu na potencjalne wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego zasługuje na uwzględnienie. Wskazano, że problematyka wadliwości powołania sędziów, związana z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., była już przedmiotem analiz w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Podkreślono, że orzekanie przez sędziego w sytuacji, gdy jego powołanie może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, może prowadzić do naruszenia standardu rzetelnego procesu sądowego (art. 6 ust. 1 EKPC).Stan faktyczny
Obrońca oskarżonych złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy. Jako podstawę wniosku wskazał fakt powołania sędziego na stanowisko w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Obrońca argumentował, że okoliczności te mogą wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od rozpoznania sprawy III KK 313/25.Pełny tekst orzeczenia
III KK 313/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie D. C. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 24 września 2025 r., wniosku obrońcy M. N. i H. K. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy III KK 313/25, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od rozpoznania sprawy III KK 313/25. UZASADNIENIE Obrońca M. N. i H. K. w piśmie z dnia 18 czerwca 2025 r. (k. 83 i n.), złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy III KK 21/25 sygnalizując, że w stosunku do tego sędziego występują okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie, a mianowicie fakt powołania przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).
III KK 313/25 2 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Jeśli chodzi o kwestię wadliwości powołania sędziów, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od rozpoznania kasacji w sprawie III KK 313/25. Wyłączenie sędziego jest tym bardziej uzasadnione, jeśli zważy się dodatkowo na fakt, że w kasacji obrońcy D. C. (k. 25-26 akt SN) podniesiono zarzut dotyczący takiej samej wadliwości powołania dwóch sędziów Sądu odwoławczego, co sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki, która – w konsekwencji przydzielenia mu niniejszej sprawy – orzekałaby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa.
III KK 313/25 3 Na marginesie należy wskazać, że udział w rozpoznawaniu spraw sędziów Sądu Najwyższego, powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za naruszenie art. 6 EKPC (zob. skargi w sprawach Dudek i Lazur i I.G. przeciwko Polsce i 19 innych skarg, nr 41097/20, 42668/21 i 19 innych). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II KK 40/25 2025-04-16Czy w sytuacji uchylenia wyroku sądu odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, należy zastosować środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego, któremu grozi surowa kara?
- III KK 454/21 2022-03-03Czy w sytuacji uchylenia przez Sąd Najwyższy wyroku sądu odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zachodzi obawa utrudniania postępowania karnego, uzasadniająca zastosowanie tymczasowego aresztowania w…
- I KK 179/22 2022-05-12Czy w związku z uchyleniem wyroku przez Sąd Najwyższy, zasadne jest zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego?
- III KO 70/24 2025-02-24Czy w związku z uchyleniem wyroku sądu odwoławczego i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, należy zastosować tymczasowe aresztowanie wobec oskarżonych, którym grozi surowa kara pozbawienia wolności?
- III KK 375/25 2025-09-03Czy w przypadku uchylenia wyroku sądu odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, Sąd Najwyższy może zastosować środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania wobec skazanego?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1art. 6§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy