III KK 416/18
WyrokIzba Karna2020-07-15
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk, Jacek Błaszczyk, Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona na niekorzyść skazanego może zostać rozpoznana, jeżeli w trakcie postępowania kasacyjnego kara pozbawienia wolności została już wykonana?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja wniesiona na niekorzyść skazanego, która była dopuszczalna w chwili jej wniesienia, staje się niedopuszczalna w chwili jej rozpoznawania, jeżeli w międzyczasie kara pozbawienia wolności została już wykonana. W takiej sytuacji kasacja powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania. Zasada ta wynika z wykładni a contrario art. 529 k.p.k., który stanowi, że wykonanie kary nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego, co implikuje, że wykonanie kary uniemożliwia rozpoznanie kasacji na niekorzyść.Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanych T. D. i B. N. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w zakresie kar. Zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego przy orzekaniu kar pozbawienia wolności. W trakcie postępowania kasacyjnego okazało się, że orzeczone wobec skazanych kary pozbawienia wolności zostały już wykonane w całości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił kasację wniesioną na niekorzyść skazanych bez rozpoznania i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego, zasądzając jednocześnie wynagrodzenie dla obrońców z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 416/18 POSTANOWIENIE Dnia 15 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Błaszczyk SSN Małgorzata Gierszon Protokolant Edyta Demiańczuk - Komoń przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego, w sprawie T. D. i B. N. skazanych z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 15 lipca 2020 r., kasacji, wniesionej w stosunku do skazanych T. D. i B. N. przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt II AKa (…) zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt IV K (…), 1. pozostawia bez rozpoznania kasację wniesioną na niekorzyść skazanych, a kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. Kancelaria Adwokacka w L. kwotę 738,00 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23 % VAT, tytułem obrony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym skazanego T. D. ; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. K. Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 738,00 zł (siedemset trzydzieści osiem
2 złotych), w tym 23 % VAT, tytułem obrony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym skazanego B. N. . UZASADNIENIE W przedmiotowej sprawie Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł w dniu 16 lipca 2018 r. kasację na niekorzyść skazanych T. D. i BB. N. w części orzeczenia o karach od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt II AKa (…) , którym to wyrokiem – po rozpoznaniu apelacji obrońców oskarżonych – zmieniono wyrok Sąd Okręgowego w L. z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt IV K (…) w ten sposób, że po uchyleniu rozstrzygnięć o karach łącznych pozbawienia wolności oraz zmianie opisów czynów przypisanych obu wyżej wymienionym, a zakwalifikowanych jako zbrodnie z art. 63 ust. 3 w zw. z ust. 1 w zb. z art. 53 ust. 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 124) w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., obniżono oskarżonym za te czyny kary pozbawienia wolności do lat 3 (Sąd pierwszej instancji wymierzył T. D. karę 4 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności, natomiast B. N. karę 4 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności) oraz orzeczono kary łączne (obaj skazani również za przestępstwo z art. 258 § 1 k.k.) w wysokości 3 lat pozbawienia wolności. W kasacji zarzucono: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., polegające na orzeczeniu wobec obu skazanych, za przypisaną im zbrodnię wyczerpującą znamiona przestępstwa z art. 63 ust. 3 w zw. z ust. 1 w zb. z art. 53 § 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., na mocy art. 53 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. kar pozbawienia wolności w wysokości dolnego ustawowego zagrożenia, w wymiarze 3 lat pozbawienia wolności, podczas gdy wyżej wymienione przepisy nakładały na Sąd obowiązek wymierzenia kary pozbawienia wolności powyżej tej granicy”.
3 W oparciu o ten zarzut autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 529 k.p.k., wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zatarcie skazania, akt łaski ani też okoliczność wyłączająca ściganie lub uzasadniająca zawieszenie postępowania. Oczywiste w związku z tym jest – interpretując a contrario – że wystąpienie którejkolwiek z okoliczności wymienionej w powołanym przepisie uniemożliwia wniesienie i rozpoznanie tego rodzaju nadzwyczajnego środka zaskarżenia wniesionego na niekorzyść oskarżonego (skazanego) – tak Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniach: z dnia 27 czerwca 2018 r., V KK 181/18 i z dnia 17 lipca 2019 r., IV KK 539/18. Nie budzi też wątpliwości, że wskazane na wstępie tego przepisu przesłanki „wniesienia” i „rozpoznania” muszą wystąpić łącznie, o czy przesądza użyty w nim spójnik „i”. W niniejszej sprawie, w dacie wnoszenia kasacji nie wystąpiła żadna z okoliczności o jakich mowa w art. 529 k.p.k. Rzecz wszelako w tym, że taka okoliczność ujawniła się w czasie rozpoznawania kasacji, bowiem w tym czasie wobec obu skazanych wykonana została już kara pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…), zaskarżonym przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego właśnie w tym zakresie, co wynika z treści przytoczonego wyżej in extenso zarzutu. Zarówno T. D. , jak i B. N. , zostali zatrzymani w dniu 12 października 2016 r., a następnie tymczasowo aresztowani do czasu wprowadzenia do wykonania orzeczonych wobec nich kar pozbawienia wolności. Kary te w wymiarze 3 lat zostały wobec nich wykonane w całości, gdyż zwolniono ich z zakładów karnych w dniu 12 października 2019 r. (k. 30 i 31 akt Sądu Najwyższego). Tym samym niewątpliwie w dacie rozpoznawania przez Sąd Najwyższy kary pozbawienia wolności wymierzone skazanym zostały wykonane.
4 Implikowało to pozostawienie kasacji wniesionej na niekorzyść skazanych bez rozpoznania, ponieważ kasacja ta, dopuszczalna w chwili wnoszenia, stała się niedopuszczalną w chwili rozpoznawania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o przepis art. 638 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- III KK 480/21 2022-06-24Czy kasacja wniesiona na niekorzyść skazanego, który nie został uniewinniony ani którego postępowanie nie zostało umorzone, powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania?
- I KK 453/24 2025-06-25Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego, który otrzymał karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, może być rozpoznana, jeśli nie zarzuca uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.?
- IV KK 474/23 2024-09-10Czy kasacja wniesiona na niekorzyść oskarżonego podlega rozpoznaniu, jeżeli kara orzeczona wobec niego została uznana za odbytą w związku z warunkowym zwolnieniem?
- III KK 360/24 2024-09-26Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego, któremu warunkowo zawieszono wykonanie kary pozbawienia wolności, jest dopuszczalna, jeśli nie wskazano bezwzględnych przyczyn odwoławczych?
- III KK 132/25 2025-06-09Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego, który nie został skazany na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, jest dopuszczalna, jeśli nie wskazuje na uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k…
Powołane przepisy
art. 53 ust. 2art. 63 ust. 3art. 1art. 11 § 2 KKart. 12 KKart. 65 § 1 KKart. 258 § 1 KKart. 64 § 2 KKart. 53 § 3art. 53 ust. 3art. 11 § 3 KKart. 529 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy