III KK 493/22

WyrokIzba Karna2022-12-21

Skład orzekający: Piotr Mirek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd orzekając o ukaraniu za dwa lub więcej wykroczeń, powinien wymierzyć łącznie karę w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę, zgodnie z art. 9 § 2 k.w.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzekanie odrębnych kar za każde z przypisanych wykroczeń, zamiast jednej kary łącznej w granicach zagrożenia przewidzianego najsurowszym przepisem, stanowi naruszenie art. 9 § 2 k.w. Kodeks wykroczeń nie przewiduje mechanizmu łączenia kar, tak jak kodeks karny, co oznacza, że sąd powinien wymierzyć jedną karę łączną w granicach zagrożenia określonego w przepisie przewidującym najsurowszą karę.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wyrokiem nakazowym uznał R. I. za winnego popełnienia dwóch wykroczeń z art. 119 § 1 k.w. za kradzież alkoholu. Za każde z wykroczeń wymierzył odrębną karę miesiąca ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść obwinionego, zarzucając naruszenie art. 9 § 2 k.w. poprzez orzeczenie odrębnych kar za dwa wykroczenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Międzyrzeczu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 493/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek w sprawie R. I. ukaranego z art. 119 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 21 grudnia 2022 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Międzyrzeczu z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II W 230/20, uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do obwinionego R. I. w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Międzyrzeczu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Międzyrzeczu, wyrokiem nakazowym z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II W 230/20, uznał R. I. i K. K. za winnych tego, że w dniu 27 lutego 2020 r. około godz. 16:02 w S., województwa […], przy ul. […], w sklepie „B.”, działając wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia 2 alkoholu w postaci 1 butelki o pojemności 1 litra whisky marki „J.” i 1 butelki o pojemności 1 litra whisky marki „G.”, o łącznej wartości 126.98 zł na szkodę w/w sklepu „B.”, tj. wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., za które wymierzył im kary po miesiąc ograniczenia wolności polegające na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin. Ponadto, uznał R. I. za winnego tego, że w dniu 21 lutego 2020 r. około godz. 18:17 w S., województwa […], przy ul. […], w sklepie „B.”, działając wspólnie i w porozumieniu z innym ustalonym sprawcą dokonał zaboru w celu przywłaszczenia alkoholu w postaci 1 butelki o pojemności 0,7 litra whisky marki „B.” o łącznej wartości 52,99 zł, działając na szkodę w/w sklepu „B.”, tj. wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., za które wymierzył mu karę miesiąca ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin. Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 13 lutego 2021 r. Kasację nadzwyczajną od tego rozstrzygnięcia wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając je na korzyść obwinionego R. I., w części dotyczącej orzeczenia o karze. Skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 9 § 2 k.w., polegające na wymierzeniu obwinionemu R. I. za popełnienie dwóch wykroczeń z art. 119 § 1 k.w. odrębnych kar 1 miesiąca ograniczenia wolności, w postaci obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin, w sytuacji gdy stosownie do brzmienia art. 9 § 2 k.w., orzekając o ukaraniu za dwa lub więcej wykroczeń, sąd wymierza łącznie karę w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę. Mając na względzie powyższe uchybienie Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Międzyrzeczu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna i jako taką należało ją uwzględnić. Obwiniony dwukrotnie dopuścił się realizacji znamion wykroczenia opisanego w art. 119 § 1 k.w. Został za nie skazany jednym wyrokiem, w którym 3 wymierzono mu odrębne kary za każde z przypisanych wykroczeń. Takie rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z treścią artykułu 9 § 2 k.w., zgodnie z którym: „Jeżeli jednocześnie orzeka się o ukaraniu za dwa lub więcej wykroczeń, wymierza się łącznie karę w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu środków karnych na podstawie innych naruszonych przepisów”. Jak trafnie wskazuje skarżący, w realiach niniejszej sprawy Sąd winien wymierzyć obwinionemu jedną karę, w granicach przewidzianych art. 119 § 1 k.w. Mógł zastosować zatem karę aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Kodeks wykroczeń nie przewiduje bowiem mechanizmu łączenia kar, na podobieństwo tego, który opisano w art. 85 k.k. Zgodnie z art. 20 § 1 k.w. kara ograniczenia wolności trwa miesiąc. Wymierzając dwukrotnie karę ograniczenia wolności Sąd dopuścił się zatem naruszenia prawa, które musi skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Na marginesie należy wskazać, że uchybienie nie miało charakteru jedynie formalnego. Wobec braku możliwości zastosowania konstrukcji kary łącznej, tak sformułowane rozstrzygnięcie oznaczałoby w istocie konieczność sekwencyjnego wykonania obu orzeczonych kar. To zaś istotnie pogorszyłoby sytuację obwinionego. Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w stosunku do R. I. w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Międzyrzeczu. [as] l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 119 § 1art. 535 § 5 KPKart. 9 § 2art. 85 KKart. 20 § 1§ 1§ 5§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy