V KK 450/20
WyrokIzba Karna2020-12-30
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara grzywny wymierzona łącznie za zbiegające się wykroczenia z art. 140 k.w. i art. 141 k.w. może przekroczyć górną granicę grzywny przewidzianą dla najsurowszego z tych wykroczeń?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 9 § 2 k.w., w przypadku orzekania za zbiegające się wykroczenia, łączna kara musi mieścić się w granicach zagrożenia określonego w przepisie przewidującym najsurowszą karę. Kara grzywny wymierzona za wykroczenie z art. 140 k.w. nie może przekroczyć 1500 zł. Orzeczenie kary w wysokości 4000 zł stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Obwiniony J. J. został uznany za winnego popełnienia szeregu wykroczeń z art. 140 k.w. (nieobyczajny wybryk) i art. 141 k.w. (używanie słów nieprzyzwoitych) w wyroku nakazowym. Sąd Rejonowy wymierzył mu łączną karę grzywny w wysokości 4000 zł. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez przekroczenie ustawowej granicy grzywny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 450/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie J. J. ukaranego za czyn z art. 140 k.w. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 30 grudnia 2020 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt II W (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE J. J. został obwiniony o to, że: 1. w dniu 31.05.2019 r. ok. godz. 23:00 w K. ul. W. rejon sklepu (…) będąc pod wpływem alkoholu dopuścił się nieobyczajnego wybryku leżąc na chodniku tj. o wykroczenie z art. 140 k.w. 2. w tym samym miejscu i czasie jak w punkcie I. używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym tj. o wykroczenie z art. 141 k.w.
2 3. w dniu 6.06.2019 r. ok. godz. 13:00 w K. ul. W. rejon Drogerii E. używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym tj. o wykroczenie z art. 141 k.w. 4. w dniu 15.06.2019 r. ok. godz. 9:35 w K. ul. W./ ul. H. będąc pod wpływem alkoholu dopuścił się nieobyczajnego wybryku leżąc na chodniku tj. o wykroczenie z art. 140 k.w. 5. w tym samym miejscu i czasie jak w punkcie IV. używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym tj. o wykroczenie z art. 141 k.w. 6. w dniu 18.06.2019 r. ok. godz. 23:30 w K. ul. W./ul. H. 10 wiata śmietnikowa będąc pod wpływem alkoholu dopuścił się nieobyczajnego wybryku leżąc na chodniku, tj. o wykroczenie z art. 140 k.w. 1. w tym samym miejscu i czasie jak w punkcie VI. używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym tj. o wykroczenie z art. 141 k.w. 2. w dniu 3.07.2019 r. ok. godz. 9:10 w K. ul. S. teren leśny będąc pod wpływem alkoholu dopuścił się nieobyczajnego wybryku leżąc na ścieżce tj. o wykroczenie z art. 140 k.w. 3. w dniu 13.07.2019 r. ok. godz. 20:30 w K. ul. K. w rejonie sklepu N. będąc pod wpływem alkoholu dopuścił się nieobyczajnego wybryku leżąc na parkingu tj. o wykroczenie z art. 140 k.w. 4. w dniu 13.07.2019 r. w K. na ul. R. w SP ZOZ używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym tj. o wykroczenie z art. 141 k.w. Wyrokiem nakazowym z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt II W (…), Sąd Rejonowy w K.: 1. uznał obwinionego J. J. za winnego popełnienia czynów opisanych w części wstępnej wyroku, stanowiących wykroczenia z art. 140 k.w. oraz z art. 141 k.w. i wymierzył mu za nie na podstawie art. 140 k.w. przy zast. art. 9 § 2 k.w. w zw. z art. 24 § 1 k.w. karę grzywny w kwocie 4000 (czterech tysięcy) złotych, 2. na podstawie art. 119 § 1 k.p.w. i § 2 oraz § 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.12.2017 r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane wydatki postępowania w kwocie 70 (siedemdziesiąt)
3 złotych oraz na podstawie art. 3 ust 1 ustawy z 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych orzekł opłatę w kwocie 400 (czterysta) złotych. Od prawomocnego wyroku nakazowego kasację na korzyść obwinionego wywiódł Prokurator Generalny, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 140 k.w. oraz art. 9 § 2 k.w., polegające na wymierzeniu obwinionemu na podstawie tych przepisów w zw. z art. 24 § 1 k.w. za popełnienie łącznie 10 (dziesięciu) wykroczeń, wyczerpujących znamiona art. 140 k.w. i art. 141 k.w. jednej kary grzywny w wymiarze 4.000 (czterech tysięcy) złotych, pomimo to, że na mocy art. 140 k.w. kara grzywny może być wymierzona w wysokości do 1.500 (tysiąca pięciuset) złotych. Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna. Zgodnie z art. 9 § 2 k.w., jeżeli jednocześnie orzeka się o ukaraniu za dwa lub więcej wykroczeń, wymierza się łącznie karę w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu środków karnych na podstawie innych naruszonych przepisów. Wykroczenie z art. 140 k.w. zagrożone jest karą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 1500 złotych albo karą nagany, a wykroczenie z art. 141 k.w. karą ograniczenia wolności, grzywny do 1500 złotych albo karą nagany. Z treści powołanych regulacji wynika zatem, że wymierzając J. J. za wszystkie przypisane mu wykroczenia, na podstawie art. 140 k.w., łącznie jedną karę grzywny sąd mógł ją orzec w wysokości nieprzekraczającej 1500 zł. Taka jest bowiem górna granica kary grzywny, jaką można orzec za wykroczenie o znamionach określonych w powołanym przepisie. Przepis art. 9 § 2 k.w. wyraźnie wskazuje natomiast, że w przypadku jednoczesnego orzekania za dwa lub więcej wykroczeń, wymierzona za nie łącznie jedna kara musi mieścić się w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę. Orzeczona przez sąd zaskarżonym wyrokiem nakazowym kara grzywny, w wysokości 4000 zł, ewidentnie więc tę
4 granicę przekraczała. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że przy jej wymierzaniu sąd rażąco naruszył przepisy art. 140 k.w. oraz art. 9 § 2 k.w., a uchybienie to miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną i orzekł o jej uwzględnieniu, na posiedzeniu bez udziału stron, w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. Konsekwencją uznania kasacji za oczywiście zasadną musiało być uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Rozważając ponownie kwestię wymiaru kary sąd powinien pamiętać zarówno o tym, by orzec ją zgodnie z obowiązującymi przepisami, jak i o tym, że uchylenie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, zawartego w poprzednio wydanym wyroku nakazowym, nastąpiło w wyniku uwzględnienia kasacji wywiedzionej na korzyść obwinionego. Uchylenie wyroku nakazowego w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze spowodowało jednocześnie upadek zawartego w tym orzeczeniu rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania. O kosztach tych sąd meriti rozstrzygnie finalnie w orzeczeniu kończącym postępowanie (art. 626 § 1 k.p.k. w zw. z art. 121 § 1 k.p.w.). Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
Powiązane orzeczenia
- V KK 523/20 2020-12-30Czy kara grzywny orzeczona łącznie za dwa lub więcej wykroczenia, przekraczająca górną granicę grzywny przewidzianą dla najsurowszego z tych wykroczeń, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na…
- II KK 207/15 2015-07-23Czy wymierzenie kary grzywny w wysokości 300 zł za wykroczenie z art. 77 k.w. jest dopuszczalne, jeśli przepis ten przewiduje sankcję do 250 zł grzywny lub karę nagany?
- IV KK 221/25 2025-07-08Czy wymierzenie kary grzywny w łącznej wysokości 5.000 zł za jedenaście wykroczeń z art. 66 § 1 pkt 1 k.w. oraz orzeczenie trzech nawiązek po 1.500 zł każda na podstawie art. 66 § 2 k.w. stanowi rażące naruszenie prawa m…
- IV KK 591/21 2021-12-07Czy orzeczenie kary grzywny w wysokości 2.000 zł za wykroczenie z art. 145 k.w., które jest zagrożone karą grzywny do 500 zł, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- IV KK 32/17 2017-03-21Czy orzeczenie kary grzywny w wysokości 300 zł za wykroczenie z art. 95 k.w., którego ustawowe zagrożenie przewiduje karę grzywny do 250 zł lub naganę, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na…
Powołane przepisy
art. 140art. 535 § 5 KPKart. 112 KPart. 141art. 9 § 2art. 24 § 1art. 119 § 1 KPart. 3 ust 1art. 626 § 1 KPKart. 121 § 1 KP§ 5§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy