III KK 551/23

III KK 551/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Katarzyna Gajewska w sprawie V. I., obwinionego z art. 94 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 stycznia 2024 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Brzesku z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt II W 187/23 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Brzesku do ponownego rozpoznania; [J.J.] UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Brzesku z dnia 23 marca 2023 r. (sygn. akt II W 187/23) uznano obwinionego V. I. za winnego dokonania zarzucanego mu czynu (w dniu […] roku o godz. 09:35 w miejscowości P. kierował po drodze publicznej pojazdem mechanicznym marki O. nr. rej. [123] nie posiadając do tego uprawnienia) stanowiącego wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. i za ten czyn na mocy III KK 551/23 2 powołanego przepisu wymierzono obwinionemu karę grzywny w kwocie 1500 złotych i orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia. Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację na korzyść ukaranego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, to jest art. 93 § 2 k.p.w., polegające na niesłusznym przyjęciu, że wina i okoliczności czynu zarzucanego obwinionemu, nie budziły wątpliwości co do wyczerpania przez niego znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., podczas gdy wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego okoliczności wskazujące, że obwiniony posiadał prawo jazdy wydane w Ukrainie, uzasadniały powzięcie wątpliwości co do jego sprawstwa i konieczność ich wyjaśnienia, bowiem w myśl art. 14 i 14a ustawy z dnia 23 marca 2022 r. o szczególnych regulacjach w zakresie transportu i gospodarki morskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terenie Ukrainy (Dz. U. z 2022 r. Poz. 684) na terytorium RP w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. za ważne uznaje się także prawa jazdy wydane przez właściwe organy administracji Ukrainy, których termin ważności upłynął.” Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Brzesku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna. Przypomnieć należy, że w dacie popełnienia przypisanego obwinionemu wykroczenia, obowiązywała ustawa z dnia 23 marca 2022 r. o szczególnych regulacjach w zakresie transportu i gospodarki morskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terenie Ukrainy, zmieniona ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 185 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 14 i art. 14 a tej ustawy, przedłużono ważność na terytorium RP prawa jazdy wydanego przez organ administracji Ukrainy do 31 grudnia 2023 r. Jak wynika z akt sprawy, Sąd nie zweryfikował, kiedy prawo jazdy obwinionego straciło ważność (jest to kluczowe w perspektywie wspomnianych przepisów). Zatem przedwczesne III KK 551/23 3 było skorzystanie z trybu przewidzianego art. 93 § 2 k.p.w., który stanowi, że orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie kluczowa kwestia, tj. ustalenie daty utraty ważności prawa jazdy nie została wyjaśniona. Bez tego nie jest możliwe ponad wszelką wątpliwość przesądzenie sprawstwa wykroczenia z art. 94 k.w. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. [J.J.] [ał]