III KK 90/21
WyrokIzba Karna2021-04-26
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk, Marek Pietruszyński, Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona przez Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku, który nie uprawomocnił się z powodu wniesienia rewizji, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Kasacja jest niedopuszczalna, jeśli zaskarżono nią wyrok nieprawomocny, który nie zakończył postępowania. W niniejszej sprawie wyrok Sądu Powiatowego z 1972 r. nie uprawomocnił się, ponieważ wniesiono od niego rewizję, która została rozpoznana przez sąd odwoławczy. W związku z tym, kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich od tego wyroku podlegała pozostawieniu bez rozpoznania.Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od wyroku Sądu Powiatowego z 1972 r. na korzyść oskarżonej. Sąd Najwyższy ustalił, że na odpisie wyroku widniała ręcznie dopisana partykuła „nie” przed stwierdzeniem prawomocności. Dodatkowo, analiza akt odtworzeniowych wykazała, że od wyroku została wniesiona rewizja, która została rozpoznana przez sąd odwoławczy w 1973 r. Sąd odwoławczy zmienił kwalifikację prawną czynu i złagodził karę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił kasację Rzecznika Praw Obywatelskich bez rozpoznania i obciążył Skarb Państwa wydatkami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 90/21 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca) SSN Andrzej Tomczyk w sprawie W. N. (obecnie W.) oskarżonej o przestępstwo z art. 278 § 3 k.k. z 1969 r., po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2021 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu kwestii dopuszczalności kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich wniesionej na korzyść oskarżonej od wyroku Sądu Powiatowego w P. z dnia 13 października 1972 r., sygn. akt (…), na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 521 § 1 k.p.k. postanowił: 1. pozostawić kasację bez rozpoznania; 2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 519 k.p.k. nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest kasacja można wnieść od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego. Zakres przedmiotowy kasacji tzw. podmiotów kwalifikowanych wymienionych w art. 521 § 1 k.p.k. jest szerszy, albowiem Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Prokurator Generalny są uprawnieni do zaskarżenia w tym trybie każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie. Z kolei Rzecznik Praw Dziecka może skarżyć kasacją każde prawomocne orzeczenie sądu kończące postępowanie, ale tylko wtedy, gdy przez
2 jego wydanie doszło do naruszenia praw dziecka (art. 521 § 2 k.p.k.). Wspólnym mianownikiem kasacji pochodzącej od strony postępowania, jak i podmiotów, o których mowa w art. 521 § 1 i 2 k.p.k. jest jednak to, że w każdym przypadku omawianym nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia objęte są orzeczenia mające walor prawomocności. W niniejszej sprawie zaskarżono na korzyść oskarżonej W. N., obecnie posługującej się nazwiskiem W., wyrok Sądu Powiatowego w P. z dnia 13 października 1972 r., sygn. akt (…), wskazując – w uzasadnieniu kasacji – że orzeczenie to miało, wobec niezaskarżenia przez strony, uprawomocnić się z dniem 9 listopada 1972 r. Weryfikując tę ostatnią informację, Sąd Najwyższy dostrzegł jednak, że na odpisie wyroku, odtworzonym w trybie przepisów rozdziału 18 k.p.k., na odwrocie znajduje się wprawdzie pieczęć z formułą o stwierdzeniu prawomocności, jednak odnoszący się do przedmiotowego wyroku zwrot „jest prawomocny” poprzedzony został ręcznie dopisaną partykułą „nie”. Z kolei zbadanie akt postępowania odtworzeniowego pozwoliło na ujawnienie w nich, na kartach nieponumerowanych, załącznika w postaci kserokopii repertorium ówczesnego Sądu Powiatowego w P., w którym pod poz. 759 pkt 3 w kolumnach 16-20 i 26 zamieszczono informacje wskazujące na to, że w sprawie oskarżonej wywiedziona została rewizja, która została rozpoznana przez Sąd odwoławczy (przypuszczalnie: Sąd Wojewódzki w L.) w dniu 12 stycznia 1973 r., który zmienił kwalifikację prawną czynu przypisanego na art. 278 § 1 k.k. z 1969 r. i orzeczoną karę złagodził do 9 miesięcy pozbawienia wolności. Kara ta następnie została darowana na mocy ustawy amnestyjnej z dnia 18 lipca 1974 r. Powyższe okoliczności uzasadniają, zdaniem Sądu Najwyższego, w stopniu wystarczającym stwierdzenie, że wywiedziona na korzyść oskarżonej kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich nie powinna zostać przyjęta do rozpoznania, albowiem jest ona niedopuszczalna z mocy prawa (art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 in fine k.p.k.), skoro zaskarżono nią wyrok nieprawomocny, niekończący postępowania - wbrew dyspozycji art. 521 § 1 k.p.k. Ponieważ jednak tak się stało, kasacja podlegała pozostawieniu bez rozpoznania (art. 531 § 1 k.p.k.). Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- III KK 36/21 2021-02-17Czy kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności jest dopuszczalna, jeśli wcześniej Sąd Najwyższy uwzglę…
- II KK 133/25 2025-06-03Czy kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich na niekorzyść oskarżonego od postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego powinna zostać uwzględniona?
- II KK 128/24 2024-05-22Czy kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich dotycząca obowiązku naprawienia szkody, utrzymanego w mocy przez sąd odwoławczy pomimo uniewinnienia oskarżonych od popełnienia zarzucanego im czynu, jest dopuszczalna?
- IV KK 674/18 2018-12-20Czy kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku skazującego, zarzucająca oczywistą omyłkę pisarską w oznaczeniu pokrzywdzonego, jest dopuszczalna, czy też powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania?
- III KK 131/20 2021-11-17Czy kasacja wniesiona przez Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie przejęcia do wykonania orzeczenia o karach o charakterze pieniężnym jest oczywiście bezzasadna?
Powołane przepisy
art. 278 § 3 KKart. 531 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 429 § 1 KPKart. 521 § 1 KPKart. 519 KPKart. 93aart. 521 § 2 KPKart. 521 § 1art. 278 § 1 KKart. 429 § 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy