III KO 11/21

Sygn. akt III KO 11/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 lutego 2021 r., kwestii przyjęcia wniosku skazanego z art. 148 § 1 k.k. P. D. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt II AKa (…)utrzymującego wobec niego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt III K (…), na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Skazany P. D. pismem z dnia 11 stycznia 2021 r. zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w (…) z (kolejnym) wnioskiem o wznowienie postępowania w powyżej wskazanej sprawie. W uzasadnieniu tegoż pisma najpierw przedstawił przebieg postępowania ułaskawieniowego, uczestniczące w nim organy, ich decyzje i prowadzoną z nimi korespondencję, a następnie podniósł, że został skazany niesłusznie, Zarzucił, że Sąd wbrew zasadzie z art. 5 § 2 k.p.k. wytłumaczył wątpliwości na jego niekorzyść. Stwierdził, że w jego sprawie zebrano tylko poszlaki, a opinia biegłych (bez jej ukonkretnienia) nie jest przekonywująca. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Z treści wniosku o wznowienie postępowania wynika jego oczywista bezzasadność. Dlatego też należało odmówić jego przyjęcia bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych. 2 W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowane jest jednoznaczne stanowisko, że instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że w art. 545 § 3 k.p.k. ustawodawca sformułował obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Z brzmienia tego przepisu wynika, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, który może być oczywiście bezzasadny z różnych powodów, na co wskazuje użyte wyrażenie "w szczególności". Oczywista bezzasadność wniosku złożonego w niniejszej sprawie wynika przede wszystkim z jego treści. Taką ocenę implikuje wręcz tylko takie uzasadnienie tego wniosku, które zaprezentował skazany. A to przecież na nim ciąży obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania, w rozumieniu wymogów wskazanych w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego, zwłaszcza w art. 540 § 1, 2 i 3 k.p.k., co dopiero warunkuje możliwość wyznaczenia mu adwokata z urzędu dla sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, bądź też sporządzenia opinii o braku podstaw do dokonania tej czynności. Przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania jest kolejnym, który skazany sporządził. Przedostatni uznano za oczywiście bezzasadny i odmówiono jego przyjęcia- w trybie art. 545 § 3 k.p.k. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 lipca 2018 r., sygn. akt III KO 64/18 utrzymane w mocy postanowieniem tego Sądu z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt III KO 64/18). W niniejszym postępowaniu skazany także podniósł okoliczność „poszlakowego charakteru jego sprawy”. Zestawienie treści pisma skazanego inicjującego niniejsze postępowanie z treścią przywołanych przez niego wyroków obydwu Sądów i uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego pozwala wnioskować o tym, że skazany wciąż traktuje instytucję wznowienia 3 postępowania jako szansę przeprowadzenia na nowo już w jego sprawie prawomocnie zakończonego postępowania, nie uwzględniając przy tym ani funkcji wznowienia postępowania , ani wyłącznie dopuszczalnych jego podstaw. Tym razem poza ogólnymi uwagami nie przedstawił żadnych okoliczności, które pozwoliłyby inaczej ocenić jego przedmiotowy wniosek. Jego twierdzenia o poszlakowym charakterze procesu z pewnością też ich nie stanowią i – niezależnie od tego , czy są uprawnione, czy też nie – nie mogą być postrzegane w kategoriach dopuszczalnych postaw wznowienia. Stąd brak jest jakichkolwiek przesłanek do dokonania innej , aniżeli ta zaprezentowana powyżej , oceny przedmiotowego wniosku skazanego, skoro został on tylko w taki sposób uzasadniony. Podkreślenia przy tym wymaga, że regulacja wstępnej kontroli wniosku o wznowienie postępowania zawarta w art. 545 § 3 k.p.k. wprowadzona została po to, aby wyeliminować konieczność przeprowadzania różnego rodzaju czynności procesowych związanych z wnioskiem, który w stopniu oczywistym nie może doprowadzić do wznowienia. Niezasadne jest więc wyznaczanie obrońcy z urzędu, skoro skazany nie podał w swoim wniosku okoliczności, które mogłyby być rozpatrywane w płaszczyźnie podstaw wznowienia postępowania. Z tych też względów orzeczono, jak na wstępie.