III KO 119/19
Izba Karna2019-12-12
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obawa sądu o potencjalne wątpliwości co do bezstronności rozpoznania sprawy, wynikająca z faktu, że pokrzywdzonym jest Prezes Sądu Okręgowego sprawujący nadzór administracyjny nad sądem właściwym, stanowi wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi?Ratio decidendi
Obawa sądu o potencjalne wątpliwości co do bezstronności rozpoznania sprawy, wynikająca jedynie z faktu, że pokrzywdzonym jest Prezes Sądu Okręgowego sprawujący nadzór administracyjny nad sądem właściwym, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Taka obawa mogłaby sugerować brak niezależności sędziów i podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej znieważenia sędziego innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była obawa, że rozpoznawanie sprawy przez sąd właściwy, którego Prezes jest pokrzywdzonym i sprawuje nadzór administracyjny, mogłoby wywołać przeświadczenie o braku bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając brak wystarczających podstaw prawnych i faktycznych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 119/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M. S. oskarżonego o czyn z art. 226 § 1 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 12 grudnia 2019 r., wniosku Sądu Rejonowego w B. z dnia 24 października 2019 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 października 2019 r. Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy M. S. oskarżonego o to, że w dniu 8 stycznia 2019 r. na terenie Aresztu Śledczego w B. przy ul. W. znieważył sędziego Sądu Okręgowego w B. M. O. podczas i w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych, w ten sposób, że w treści skargi sporządzonej do sprawy V Kow (…) użył słów powszechnie uznanych za wulgarne i obelżywe, tj. o czyn z art. 226 § 1 k.k. Uzasadniając wystąpienie stwierdził, że rozpoznawanie sprawy przez sąd właściwy z uwagi na fakt, że pokrzywdzonym w sprawie jest Prezes Sądu Okręgowego w B., sprawujący nadzór administracyjny nad działalnością sądów rejonowych w okręgu b., mogłoby wywołać przeświadczenie, że proces nie będzie
2 sprawiedliwy, bowiem sędzia rozpoznający sprawę będzie chciał spełnić oczekiwania swojego przełożonego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451). Sąd występujący z wnioskiem istnienia takich okoliczności w niniejszej sprawie nie wykazał. Twierdzenie tego Sądu, że w każdym przypadku, gdy pokrzywdzonym w sprawie jest Prezes Sądu Okręgowego, który sprawuje jedynie nadzór administracyjny nad działalnością sądów rejonowych w tym okręgu, brak jest warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, mogłoby bowiem sugerować, że wszyscy sędziowie orzekający w tych sądach nie są w stanie w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać takiej sprawy. Takiego stanowiska nie można zaakceptować, gdyż prowadziłoby ono do podważenia zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12, LEX nr 1231606 oraz z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 79/12, LEX nr 1277829). Nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. również powzięta przez Sąd Rejonowy w B. obawa odnośnie pojawienia u oskarżonego wątpliwości co do braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy przez ten Sąd w sposób swobodny i obiektywny. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga tym samym, aby sądy nie ulegały presji strony postępowania czy opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014,
3 s. 210 -212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517). Nieuprawnione jest zatem twierdzenie, że nie jest możliwe bezstronne rozpoznanie niniejszej sprawy przez sąd miejscowo właściwy. W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 3/20 2020-02-18Czy obawa pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności i obiektywnego rozpoznania sprawy uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- III KO 11/14 2014-03-18Czy obawa strony o brak bezstronności sądu, oparta na niezadowoleniu z wcześniejszych decyzji procesowych i poczuciu konfliktu z organami wymiaru sprawiedliwości, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu…
- V KO 52/15 2015-10-06Czy obawa wzbudzenia w opinii publicznej wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu, wynikająca z faktu, że sprawa dotyczy prawidłowości postępowania sędziów tego sądu, stanowi podstawę do przekazania sprawy inn…
- III KO 139/19 2020-01-29Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony obawą o postrzeganie braku bezstronności z uwagi na nadzór administracyjny pokrzywdzonego (Prezesa Sądu Okręgowego) nad sądem właściwym, powi…
- V KO 71/18 2018-10-24Czy obawa o postrzeganie braku bezstronności sądu w odbiorze społecznym, wynikająca z faktu, że sprawa dotyczy sędziego tego samego sądu, stanowi wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu n…
Powołane przepisy
art. 226 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy