III KO 150/57

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym w składzie siedmiu sędziów postanowił przedstawioną przez skład zwykły Sądu Najwyższego kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy osoba podająca kierowcy pojazdu mechanicznego alkohol w toku wykonywania przez niego obowiązków kierowcy może w pewnych okolicznościach odpowiadać karnie na podstawie art. 215 § 1 k.k., w związku z art. 26, 27 k.k., jeżeli wskutek opilstwa kierowca sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy "?rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneNa tle obowiązującego prawa karnego nie może być mowy o karalności podżegania lub pomocy do przestępstwa nieumyślnego lub do przestępstwa popełnionego w zamiarze ewentualnym.Wynika to z tego, że ponieważ podżeganie i pomoc są tylko zjawiskowymi postaciami przestępstwa, z którym się wiążą, nie dałoby się podżegaczowi lub pomocnikowi przypisać przewidywania lub powinności przewidywania (art. 15 § 2 k.k.) niezawinionego (art. 14 § 2 k.k.) albo zawinionego cum dolo eventuali (art. 14 § 1, zdanie ostatnie) działania lub zaniechania sprawcy, które sprowadziło tę konkretną sytuację, w jakiej doszło do przestępstwa. Trzeba bowiem pamiętać, iż art. 26 i 27 k.k. stanowią o nakłanianiu i pomocy do przestępstwa, to zaś wymaga dla swego bytu nie tylko przedmiotowych, ale i podmiotowych elementów działania sprawcy.Mając to na uwadze należy stwierdzić, że według przepisów obowiązującego prawa karnego również osoba, która nakłania kierowcę pojazdu mechanicznego do spożycia alkoholu w czasie wykonywania przez niego obowiązków kierowcy lub też w czasie wprawdzie wcześniejszym lecz takim, iż działanie alkoholu rozciąga się na okres wykonywania przez kierowcę tych obowiązków, jak i osoba, która w tych okresach udziela kierowcy pomocy do spożycia alkoholu, np. przez sprzedanie lub kupno, może za to odpowiadać na podstawie art. 26, 27 k.k., w związku z art. 215 § 1 k.k., tylko wówczas, gdy ona, jak i kierowca, działali w zamiarze bezpośrednim sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji lądowej. Jeżeli zaś taka osoba współdziałała nadto z kierowcą w samym prowadzeniu pojazdu mechanicznego w sposób sprowadzający niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji lądowej, to wówczas powinna odpowiadać z art. 215 § 1 k.k., nawet wtedy, gdy działała cum dolo eventuali.