III KO 35/56

PostanowienieIzba Karna1956-07-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy przestępstwo z art. 38 m.k.k. podlega amnestii przewidzianej w art. 3 ust. 2 i art. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii, skoro art. 38 m.k.k. jest powołany w art. 3 ust. 1 tej ustawy w sensie negatywnym?

Ratio decidendi

Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że przestępstwo z art. 38 m.k.k. podlega amnestii przewidzianej w art. 3 ust. 2 i art. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii. Pomimo że art. 38 m.k.k. jest powołany w art. 3 ust. 1 ustawy o amnestii w sensie negatywnym (wyłączającym), należy go traktować jako przestępstwo pospolite "nie wymienione" w art. 3 ust. 1, co kwalifikuje je do objęcia amnestia na podstawie art. 3 ust. 2 i art. 5.

Stan faktyczny

Sąd Wojewódzki w Poznaniu przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą stosowania amnestii przewidzianej w ustawie z dnia 27 kwietnia 1956 r. do przestępstwa z art. 38 m.k.k. Kwestia dotyczyła interpretacji art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o amnestii w kontekście powołania w nim art. 38 m.k.k. w sensie negatywnym.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, udzielając odpowiedzi zgodnej z sentencją.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Stanisława S., osk. z art. 38 m.k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy wobec tego, że art. 38 m.k.k. powołany jest w art. 3 ust. 1 ustawy z dn. 27.IV.1956 r. o amnestii (Dz. U. Nr 11, poz. 57) w sensie negatywnym (wyłączającym) należy uważać, iż czyny z art. 38 m.k.k. stanowią przestępstwa "nie wymienione w art. 3 ust. 1" w rozumieniu art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy, a zatem czy przestępstwo z art. 38 m.k.k. podlega amnestii przewidzianej w art. 3 ust. 2 i art. 5 odnośnej ustawy?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneSzerokie zastosowanie dobrodziejstw ustawy z dn. 27.IV.1956 r. o amnestii, przepisane w art. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 1 tej ustawy, dotyczy przestępstw politycznych lub do nich zbliżonych. W szczególności zdanie pierwsze art. 3 ust. 1 ustawy z dn. 27.IV.1956 r. określa szeroki zakres dobrodziejstw amnestii co do przestępstw określonych w rozdziałach I i II dekretu z dn. 13.VI.1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz. U. Nr 30, poz. 192 z późniejszymi zmianami). Spośród przestępstw określonych w tych rozdziałach - zbrodnia przewidziana w art. 38 ma charakter wyłącznie przestępstwa pospolitego. Ta okoliczność tłumaczy wyłączenie tej zbrodni spod szerokiego zakresu dobrodziejstw, o którym wyżej mowa. Nie oznacza to wszakże, aby przestępstwo przewidziane w art. 38 przytoczonego dekretu z dn. 13.VI.1956 r. było w ogóle wyłączone spod dobrodziejstw amnestii. Stosuje się do niego w pełni normy art. 3 ust. 2 lub ust. 3 (gdy oskarżona jest kobieta), nakazujące darowanie kar wymierzonych w rozmiarze wskazanym w tych przepisach za przestępstwo pospolite "nie wymienione" w art. 1 i w art. 3 ust. 1 to jest - nie objęte wspomnianym już szerszym zakresem dobrodziejstw. To samo mutatis mutandis odnosić się musi do przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dn. 27.IV.1956 r. o amnestii, gdy w grę wchodzi postępowanie o przestępstwo, nie wymienione w art. 3 ust. 1 tej ustawy.Z tych przeto względów Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

IV KZ 105/69 1969-10-18Czy przestępstwo z art. 2 § 2 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. podlega wyłączeniu spod działania ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii na podstawie art. 7 pkt 3 tej ustawy?
III KO 100/57 1957-11-14Czy sąd orzekający w sprawie karnej, w której oskarżonemu przypisano dwa odrębne czyny przestępne tego samego rodzaju, z których jeden podlega amnestii, a drugi nie, ma obowiązek nie zastosować amnestii do pierwszego prz…
IV K 239/57 1957-09-24Czy w przypadku przestępstwa pospolitego, popełnionego z własnej inicjatywy, a nie z pobudek politycznych, można zastosować przepisy dekretu o amnestii z dnia 2 sierpnia 1945 r. oraz ustawy o amnestii z dnia 27 kwietnia…
IV KZ 99/69 1969-09-27Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował ustawę o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r. do przestępstw zarzucanych oskarżonym, w szczególności w kontekście wyłączeń i zakresu stosowania amnestii?
VI KR 1/74 1974-10-02Czy art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o amnestii z 1974 r. odnosi się do przestępstw, w których sąd, stosując art. 54 § 1 k.k., wymierzył karę grzywny zamiast kary pozbawienia wolności?

Powołane przepisy

art. 38art. 390 § 1 KPKart. 3 ust. 1art. 3 ust. 2art. 5art. 1 pkt 1art. 1art. 5 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.