IV K 239/57

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Dobesz. Sędziowie: A. Górski, M. Fic (sprawozdawca). Prokurator F. Krukowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza K. osk. z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 20 lutego 1957 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k.1)uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zastosowania wobec oskarżonego Tadeusza K. amnestii z dn. 22.II.1947 r.,2)na podstawie art. 5 § 2 pkt 2 dekretu z dn. 2.VIII.1945 r. o amnestii wymierzoną oskarżonemu karę 5 (pięciu) lat więzienia złagodził o połowę, to jest do 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy więzienia, którą to karę tak złagodzoną, na podstawie art. 8 § 1 i art. 6 § 1 pkt 2 ustawy z dn. 22.II.1947 r. o amnestii, złagodził o 1/4 (jedną czwartą), to jest do 1 (jednego) roku, 10 (dziesięciu) miesięcy i 15 (piętnastu) dni więzienia, i którą to karę na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy z dn. 27.IV.1956 r. o amnestii darował w całości.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 20 lutego 1957 r. oskarżony Tadeusz K. został uznany za winnego tego, że w czerwcu 1944 r. pozbawił życia obywatela polskiego narodowości żydowskiej Jankla M. w ten sposób, że strzelił do niego z pistoletu, na skutek czego nastąpiła natychmiastowa śmierć, i za czyn ten na podstawie art. 225 § 1 k.k. skazany został na 5 lat więzienia.Od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego założył rewizję oskarżony.Rewizja zarzuca:a)obrazę przepisów prawa materialnego wskutek niezastosowania wobec oskarżonego przepisów dekretu z dn. 2.VIII.1945 r. o amnestii, a w szczególności art. 5 § 2 pkt 2 tegoż dekretu,b)błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku wskutek niesłusznego ustalenia sądu, na podstawie zeznań świadka Bronisława M., że oskarżony działał z własnej inicjatywy, jakkolwiek materiał dowodowy w sprawie powinien był - zdaniem rewizji - doprowadzić Sąd do wniosku, że oskarżony Tadeusz K. działał na rozkaz.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Kielcach do ponownego rozpoznania, ewentualnie - o zastosowanie wobec oskarżonego przepisów dekretu z dn. 2.VIII.1945 r. o amnestii oraz ustawy z dn. 27.IV.1956 r. o amnestii.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego jest o tyle zasadna, że istotnie w stosunku do oskarżonego Tadeusza K. należało zastosować przepisy dekretu z dn. 2.VIII.1945 r. o amnestii. Amnestia z dn. 2.VIII.1945 r. miała przede wszystkim charakter aktu politycznego mającego na celu umożliwienie powrotu do normalnego życia tym jednostkom, które były ustosunkowane pozytywnie do nowego ustroju politycznego ludowego Państwa Polskiego. Spod dobrodziejstwa amnestii ustawodawca chciał wyłączyć jedynie te osoby, które w zwalczaniu ustroju ludowego posunęły się tak daleko, że dopuściły się czynności przestępnych, czego następstwem była śmierć lub ciężkie uszkodzenie ciała. Z powyższego wynika, że zamiarem ustawodawcy przy stanowieniu przepisu art. 7 § 1 pkt 2 dekretu z dn. 2.VIII.1945 r. o amnestii było stosowanie go do przestępstw popełnionych z pobudek politycznych, a nie do przestępstw pospolitych.Do tego samego wyniku prowadzi interpretacja systematyczna przepisu art. 7 § 1 pkt 2 dekretu z dn. 2.VIII.1945 r. Przepis ten wyłącza spod dobrodziejstwa amnestii osoby, które dopuściły się przestępstwa, w wyniku czego nastąpiły skutki przewidziane w art. 225, 235 § 1 i 236 § 1 k.k. Następnie § 2 tego artykułu wylicza drugą grupę osób, również nie podlegających amnestii. Dwukrotne wyliczenie w tym samym artykule dwóch kategorii osób nie podlegających amnestii pozwala przyjąć, że w § 1 i w § 2 jest mowa o dwóch różnych grupach i że punkty 1, 2, 3 i 4 paragrafu pierwszego tworzą pewną całość polegającą na tym, że chodzi tu o przestępstwo popełnione z pobudek politycznych i o przestępstwo popełnione przez osoby podlegające właściwości sądów wojskowych.Reasumując uznać należy, że przepis art. 7 § 1 pkt 2 dekretu z dn. 2.VIII.1945 r. o amnestii nie może mieć zastosowania do przestępstw pospolitych rozpoznawanych przez sądy powszechne, odnosi się natomiast jedynie do przestępstw określonych w art. 5 § 1 zdanie wstępne tegoż dekretu.Z całokształtu materiału dowodowego nie wynika, by oskarżony dopuścił się przypisanej mu zbrodni z pobudek politycznych. Wbrew wywodom rewizji stwierdzić należy, że Sąd Wojewódzki zasadnie przypisał oskarżonemu Tadeuszowi K., iż zabójstwa Jankla M. dokonał on z własnej inicjatywy, a nie na rozkaz, jak to sugeruje rewizja. Sąd Wojewódzki w sposób przekonywający uzasadnił swe stanowisko, mianowicie wykazał, że gdyby nawet przyjąć, iż Bronisław M. powiedział Tadeuszowi K., by zabił on Jankla M., to nie był to żaden rozkaz organizacyjny, skoro w toku procesu wykazano ponad wszelką wątpliwość, że placówka AK w D. nie podlegała Bronisławowi M., szefem zaś tejże placówki AK był Jan G., który nakazał zwolnić Jankla M. Jednakże w rzeczywistości Bronisław M. nie wydawał oskarżonemu żadnych poleceń co do zabójstwa M., jak to prawidłowo ustalił Sąd Wojewódzki na podstawie zeznań świadków Jana G., Władysława G., Zygmunta N., Kazimierza K. i Bronisława M. Sąd Wojewódzki przekonywająco uzasadnił, dlaczego nie dał wiary odmiennym zeznaniom świadka Daniela B.Skoro zatem oskarżony Tadeusz K. dokonał zabójstwa Jankla M. z własnej inicjatywy, a brak jest dowodów, by uczynił to z pobudek politycznych, Sąd Wojewódzki prawidłowo zakwalifikował popełnioną przezeń zbrodnię z art. 225 § 1 k.k. Karę wymierzoną oskarżonemu należy uznać za współmierną do stopnia szkodliwości społecznej czynu przestępnego. Sąd Wojewódzki jedynie niesłusznie nie zastosował wobec oskarżonego przepisów art. 5 § 2 pkt 2 dekretu z dn. 2.VIII.1945 r. o amnestii, o czym była mowa wyżej. Ponieważ po zastosowaniu przepisów wyżej powołanego dekretu amnestyjnego oskarżonemu została złagodzona kara do 1 roku 10 miesięcy i 15 dni więzienia, przeto tak złagodzoną karę należało darować na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy z dn. 27.IV.1956 r. o amnestii.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.