III KO 42/14
Izba Karna2014-07-08
Skład orzekający: Józef Dołhy, Przemysław Kalinowski, Dariusz Świecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczące zarzutów przeciwko sędziom sądu przełożonego, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt, iż postępowanie dotyczy sędziów sądu przełożonego, nie oznacza automatycznie konieczności przyjęcia, iż spełnione zostały przesłanki z art. 37 k.p.k. Hipotetyczna obawa przed przyszłymi niekorzystnymi opiniami społecznymi, niemająca realnych podstaw, nie powinna uzasadniać uchylania się przez sąd właściwy od rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu Najwyższego, w realiach sprawy, gdzie zarzuty dotyczyły wyłącznie pracy orzeczniczej sędziów, a nie toczyło się przeciwko nim postępowanie dyscyplinarne, wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości nie służył wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie, mógł budować przekonanie o łatwości manipulowania ustawową właściwością sądów.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Przedmiotem sprawy było zażalenie P.L. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Zawiadomienie o przestępstwie dotyczyło podejrzenia popełnienia przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów przez sędziów Sądu Okręgowego w S. Sąd Rejonowy uzasadniał wniosek tym, że sprawa dotyczy sędziów sądu przełożonego, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 42/14 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Dołhy (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca) w sprawie zażalenia P.L. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 lipca 2014 r. wniosku Sądu Rejonowego w S. w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n a w i a wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z powołaniem się na okoliczność, że przedmiotem rozpoznania jest zażalenie P. L. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w związku z jego zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów przez sędziów Sądu Okręgowego w S. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Wniosek Sądu Rejonowego nie jest zasady. W ocenie Sądu Najwyższego sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziów sądu przełożonego w stosunku do sądu właściwego do rozpoznania zażalenia nie oznacza automatycznie konieczności przyjęcia, iż spełnione zostały przesłanki z art. 37 k.p.k. poprzez możliwość zrodzenia się w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów tego sądu. W realiach tej sprawy jest to wniosek nieuprawniony. Trzeba bowiem podkreślić, że zawiadomienie o przestępstwie dotyczyło zarzutów związanych wyłącznie z pracą orzeczniczą sędziów. Ponadto w stosunku do tych sędziów nie ma podejrzenia popełnienia przewinienia służbowego, gdyż nie toczy się przeciwko nim postępowanie dyscyplinarne o to samo zachowanie. W tych okolicznościach wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości wcale nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie, może budować przekonanie o łatwości manipulowania ustawową właściwością sądów. Należy podzielić wyrażony w orzecznictwie pogląd, że hipotetyczna obawa przed przyszłymi niekorzystnymi społecznymi opiniami, niemająca żadnych realnych podstaw, nie powinna uzasadniać uchylania się przez sąd właściwy od rozpoznania sprawy (por. postanowienie SN z dnia 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW 2010, z. 2, poz. 20). Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- V KO 84/20 2020-08-20Czy w sytuacji, gdy zażalenie dotyczy podejrzenia popełnienia przestępstwa przez sędziów sądu wyższego rzędu, istnieje podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ze względu na dobr…
- IV KO 4/23 2023-02-16Czy w sytuacji, gdy sąd właściwy miejscowo ma rozpoznać zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczące sędziego tego sądu, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie a…
- II KO 71/12 2013-01-15Czy w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa skierowane przeciwko przedstawicielom instytucji publicznych, w tym sędziom i prokuratorom właściwego s…
- II KO 147/23 2023-12-06Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa są czyny popełnione przez sędziów orzekających w danym sądzie, zachodzi uzasadniona obawa braku obiektywizmu przy rozpoznawaniu tego…
- V KO 6/15 2015-02-17Czy fakt, że sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej sędziów, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy