III KO 5/25
Izba Karna2026-01-28
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Zbigniewa Kapińskiego
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego nominacja budzi wątpliwości co do zgodności z prawem (ze względu na sposób powołania przez Krajową Radę Sądownictwa), powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie o wznowienie postępowania kasacyjnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie jest zasadny, jeśli skład sądu, w którym miałby orzekać, jest nienależycie obsadzony. Nienależyta obsada zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. W takiej sytuacji, inny sędzia wyznaczony do orzekania w tej sprawie powinien złożyć wniosek o autowyłączenie.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Andrzej Tomczyk złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania kasacyjnego. Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że nie uwzględniono wniosku o wyłączenie innego sędziego, Zbigniewa Kapińskiego, którego nominacja budzi wątpliwości ze względu na rekomendację Krajowej Rady Sądownictwa. Sędzia Tomczyk wskazał, że skład sądu z udziałem sędziego Kapińskiego nie zapewni standardu rzetelnego procesu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Andrzeja Tomczyka od udziału w sprawie o rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
III KO 5/25 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie wniosku sędziego SN Andrzeja Tomczyka o wyłączenie go od udziału w sprawie, której przedmiotem jest wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2024r. w sprawie o sygn. akt III KK 169/23 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 stycznia 2026r. na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Andrzeja Tomczyka od udziału w sprawie o rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2024r. w sprawie o sygn. akt III KK 169/23, a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KO 5/25 UZASADNIENIE W dniu 19 stycznia 2026r. SSN A. Tomczyk złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2024r. w sprawie o sygn. akt III KK 169/23.
III KO 5/25 2 Uzasadniając wniosek Sędzia wskazał, że nie został uwzględniony wniosek o wyłączenie od orzekania w tej sprawie SSN Zbigniewa Kapińskiego, co zważywszy na okoliczności otrzymania przez niego nominacji do SN z rekomendacji niekonstytucyjnej tak zwanej Krajowej Rady Sądownictwa, w kontekście licznych orzeczeń Trybunałów Europejskich i Sądu Najwyższego powoduje, że skład sądzący z udziałem tego Sędziego nigdy nie będzie należycie obsadzony i nie zapewni „standardu rzetelnego procesu w aspekcie dostępu do niezawisłego i bezstronnego sądu”. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Złożony przez sędziego wniosek jest zasadny. Zważywszy na opisane wyżej okoliczności powołania SSN Zbigniewa Kapińskiego na to stanowisko rzeczywiście jest tak, że każdy skład z jego udziałem dotknięty będzie bezwzględną przesłanką odwoławczą z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Skoro zaś wniosek o wyłączenie tego Sędziego został rozpoznany negatywnie i to co najmniej z naruszeniem zasady nemo iudex in causa sua (Sędzia rozpoznająca wniosek otrzymała nominację na wniosek tej samej wadliwie ukształtowanej niekonstytucyjnej tzw. KRS, a więc rozpoznając wniosek wypowiadała się w sposób stronniczy, bo pośrednio we własnej sprawie), to jedyną dopuszczalną procesowo formą zachowania się przez innego sędziego wyznaczonego do orzekania w tej sprawie (arbitralnie i niezgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi o losowaniu składów sądu – przez SSN Zbigniewa Kapińskiego, który sam siebie wskazał do orzekania w tej sprawie), było złożenie wniosku o autowyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy przez skład sądu, który nie jest należycie obsadzony. W tej przestrzeni regułę postępowania wyznacza pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”.
III KO 5/25 3 Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III KO 87/22 2022-11-09Czy sędzia Sądu Najwyższego, który orzekał w sprawie dotyczącej wniosku o wznowienie postępowania, powinien zostać wyłączony od udziału w kolejnym postępowaniu w przedmiocie wznowienia tego samego postępowania, opartym n…
- I KO 37/23 2023-10-12Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie o wznowienie postępowania, jeśli brał udział w rozpoznaniu poprzedniego wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego tego samego orzeczenia i po…
- IV KO 200/25 2026-05-15Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie wznowieniowej z powodu okoliczności stanowiących podstawę wniosku o wznowienie?
- IV KO 3/24 2024-03-28Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie jest uzasadniony, jeśli ten sędzia został powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dn…
- V KO 32/23 2023-06-26Czy sędzia, który brał udział w rozpoznaniu poprzedniego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, powinien zostać wyłączony od rozpoznania kolejnego, niemal identycznego wniosku o wznowienie p…
Powołane przepisy
art. 41§1 KPKart. 42§1 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy