III KO 58/25
Izba Karna2025-04-16
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia, który pozostaje w ścisłych relacjach zawodowych z innymi sędziami i pracownikami sądu właściwego miejscowo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia, z którym pozostali sędziowie i pracownicy sądu właściwego miejscowo utrzymują ścisłe relacje zawodowe. W takiej sytuacji, aby uniknąć zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, celowe jest rozpoznanie sprawy przez inny sąd. Jest to odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dopuszczalne w sytuacjach wyjątkowych.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej M. P. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była okoliczność, że pokrzywdzonym w sprawie jest sędzia tego sądu, który od ponad 20 lat pozostaje w ścisłych relacjach zawodowych z innymi sędziami i pracownikami sądu. Sąd wnioskujący ocenił, że taka sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gryficach.Pełny tekst orzeczenia
III KO 58/25 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie M. P. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 kwietnia 2025 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV K 154/25 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gryficach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie, w sprawie sygn. akt IV K 154/25, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy oskarżonego M. P. W uzasadnieniu postanowienia o wystąpieniu z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. wskazano, że stroną (pokrzywdzonym) w sprawie jest sędzia, który od ponad 20 lat pełni obowiązki w Sądzie właściwym miejscowo, a co za tym idzie pozostaje w ścisłych relacjach zawodowych z innymi sędziami i osobami
III KO 58/25 2 zatrudnionymi w Sądzie Rejonowym Szczecin – Centrum w Szczecinie. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym Szczecin – Centrum w Szczecinie w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu w sprawie pokrzywdzonym jest sędzia, z którym pozostali sędziowie i pracownicy Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie utrzymują ścisłe relacje zawodowe. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Okręgowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Gryficach, do którego ewentualny dojazd stron nie powinien stanowić przeszkody. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]
III KO 58/25 3
Powiązane orzeczenia
- III KO 77/25 2025-05-22Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy istnieją relacje między sędzią objętym postępowaniem a innymi sędziami w sądzie miejscowo właściwym?
- I KO 83/22 2022-10-05Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy biegły sądowy jest znany sądowi właściwemu miejscowo i może to budzić wątpliwości co do obiektywizmu?
- IV KO 171/21 2022-01-20Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzona jest sędzią sądu miejscowo właściwego, a postępowanie dotyczy podejrzenia popełnienia przestępstw przez innych…
- II KO 31/19 2019-07-03Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy okoliczności sprawy mogą wpływać na swobodę orzekania sądu miejscowo właściwego lub budzić wątpliwości co do…
- V KO 185/25 2025-11-07Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą czynności zawodowych sędziego i kuratora zawodowego tego sądu, co może wywołać przekonanie o braku warunków…
Powołane przepisy
art. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy