III KO 78/12
Izba Karna2012-11-28
Skład orzekający: Dorota Rysińska, Jacek Sobczak, Józef Szewczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem postępowania jest jedynie kwestia terminowości wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa Sądu Rejonowego co do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. była niezasadna. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy, a przesłanki do jej zastosowania muszą występować w sposób rzeczywisty. W przypadku, gdy przedmiotem postępowania jest wyłącznie rozstrzygnięcie o terminowości wniesienia zażalenia, okoliczności dotyczące głównego przedmiotu sprawy lub zaangażowanych w nią osób pozostają obojętne dla tego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy we L. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnił to specyficznym charakterem sprawy oraz osobami pokrzywdzonymi, które są związane z tym sądem. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 78/12 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak SSN Józef Szewczyk w sprawie z zażalenia pokrzywdzonej A. D. na zarządzenie Prokuratora Rejonowego z dnia 28 czerwca 2012 r. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2012 r., wniosku, Sądu Rejonowego w L. z dnia 2 października 2012 r. o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 kpk postanowił nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w L. wpłynęło zażalenie A. D. na wskazane na wstępie zarządzenie, którym odmówiono przyjęcia, jako wniesionego po terminie, zażalenia pokrzywdzonej na postanowienie Prokuratora Rejonowego z dnia 9 maja 2012 r. umarzające dochodzenie w sprawie zniesławienia jej i innych funkcjonariuszy publicznych (sędziów, prokuratora, biegłych psychiatrów i psychologów), wobec niestwierdzenia przestępstwa publiczno- skargowego i braku interesu społecznego w kontynuowaniu ścigania z urzędu czynu prywatno-skargowego. Występujący Sąd uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, iż sprawa ta ma specyficzny („w całokształcie") charakter, także z uwagi na osoby w niej pokrzywdzone. A. D. jest sędzią Sądu właściwego, a pozostali pokrzywdzeni
2 obecnie lub w przeszłości orzekali w wydziałach karnych tego Sądu albo z tym Sądem współpracowali - wszystkie zaś te osoby wykonywały czynności służbowe w sprawach, w których stroną był W. P. Okoliczności te, zdaniem Sądu Rejonowego, „nakazują zadbać o to, ażeby przekonanie o bezstronności sądu nie budziło żadnych wątpliwości". Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Prezentowana inicjatywa Sądu Rejonowego co do skorzystania z właściwości delegacyjnej, o której mowa w art. 37 k.p.k., okazała się niezasadna. W swym wystąpieniu Sąd Rejonowy wprawdzie zauważa, że opisana w tym unormowaniu instytucja ma charakter wyjątkowy, a przesłanki leżące u podstaw oceny zagrożenia dobra wymiaru sprawiedliwości - przemawiające za odstąpieniem od zasadniczej właściwości miejscowej - muszą występować w sposób rzeczywisty, jednak spostrzeżenie to pozostawia w sferze czysto deklaratywnej. W istocie bowiem powzięcie przez Sąd przekonania, że przywołane w wystąpieniu okoliczności mogą w opinii społecznej wzbudzić przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania niniejszej sprawy nie znajduje żadnego uzasadnienia. Występujący Sąd zdaje się zapominać o tym, co jest przedmiotem rozstrzygnięcia w tejże sprawie. Świadczy o tym zarówno przywołanie w postanowieniu konkretnych okoliczności dotyczących przedmiotu umorzonego w sprawie postępowania przygotowawczego, jak i orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych właśnie w odniesieniu do warunków obiektywnego prowadzenia procesu i rozstrzygania w jego przedmiocie. Tymczasem, celem niniejszego, incydentalnego postępowania jest rozstrzygnięcie, czy zażalenie na decyzję prokuratora o umorzeniu postępowania zostało wniesione w terminie, czy też z jego uchybieniem. Dla rozstrzygnięcia tej kwestii całkowicie obojętny pozostaje więc główny przedmiot postępowania, jak i okoliczności odnoszące się do zaangażowanych w nie osób. Konieczne przy tym wydaje się podkreślenie - co zdaje się również umykać wnioskującemu Sądowi - że uwarunkowania te są całkiem zrozumiałe w odbiorze społecznym. W judykaturze zaś trafnie i jednolicie podkreśla się, że w kategorii dobra wymiaru sprawiedliwości nie mieści się sytuacja, w której o możliwości rozpoznania sprawy przez konkretny sąd miałyby faktycznie decydować osoby zainteresowane w sprawie. Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia przedłożonej inicjatywy, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie
3
Powiązane orzeczenia
- II KO 80/23 2023-07-27Czy w sytuacji, gdy zażalenie na postanowienie o umorzeniu dochodzenia wnosi sędzia orzekający w sądzie miejscowo właściwym, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sp…
- IV KO 118/17 2017-12-07Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą sędziego innego sądu niż ten właściwy do rozpoznania sprawy?
- III KO 98/25 2025-07-23Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, jeśli sprawa dotyczy czynów sędziów sądu właściwego, a sędziowie ci pozostają ze sobą w…
- II KO 32/19 2019-04-25Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy rozpoznanie jej przez sąd właściwy miejscowo może wzbudzić wątpliwości co do obiektywizmu ze względu na powiązania uczestników postępowania ze…
- III KO 124/18 2018-10-09Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd rozpoznający zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa musi badać trafność decyzji wydawa…
Powołane przepisy
art. 37 kpk
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy